Ξεπεράστηκε τον Ιούλιο ο στόχος του ΕΣΕΚ για φωτοβολταϊκά το 2030 – «Σήμα» για αυξημένες ανάγκες για μπαταρίες – Απειλούνται με περιορισμένη λειτουργία οι μονάδες αερίου 

Η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών «έγραψε» ήδη από τον Ιούλιο ένα ορόσημο που, σύμφωνα με τον επίσημο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, αναμενόταν να επιτευχθεί στο τέλος της δεκαετίας. Με το εν λειτουργία χαρτοφυλάκιο να φτάνει τα 13,8 Γιγαβάτ, τον περασμένο μήνα ξεπεράστηκε ο στόχος του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για το 2030, ο οποίος προβλέπει για τότε 13,5 Γιγαβάτ εγκατεστημένης φωτοβολταϊκής ισχύος.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι ο συγκεκριμένος στόχος επιτεύχθηκε περίπου 4,5 χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα του ΕΣΕΚ. Ταυτόχρονα, αποτελούν ένδειξη ότι η πραγματική πορεία της αγοράς αποκλίνει πλέον αισθητά από τις παραδοχές πάνω στις οποίες βασίστηκε ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός.

Βέβαια, η υπέρβαση αυτού του στόχου δεν σημαίνει πως θα «παγώσουν» οι φωτοβολταϊκές επενδύσεις. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι η επέλαση των φωτοβολταϊκών θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Απόδειξη το γεγονός ότι, όπως έχει γράψει το energypress, εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούν την ενίσχυση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ φέτος ακόμη και στα 4 Γιγαβάτ.

Πλώρη για φωτοβολταϊκά 20 Γιγαβάτ στο τέλος της δεκαετίας

Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, μια ρεαλιστική πρόβλεψη είναι ότι έως το 2030 το εν λειτουργία portfolio φωτοβολταϊκών θα προσεγγίζει τα 20 Γιγαβάτ. Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, η απόσταση από την πρόβλεψη του ΕΣΕΚ θα είναι ιδιαίτερα μεγάλη, γεγονός που αλλάζει ουσιαστικά τον επιμερισμό του «πράσινου» χαρτοφυλακίου ανά τεχνολογία.

Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι ολόκληρη η «αρχιτεκτονική» του ηλεκτρικού συστήματος θα πρέπει να προσαρμοστεί σε πολύ μεγαλύτερη παραγωγή από τον ήλιο – ειδικά τις μεσημβρινές ώρες, όπου ήδη παρατηρούνται φαινόμενα υπερπαραγωγής και αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.

Γι' αυτό και οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι, όσο αυξάνονται τα φωτοβολταϊκά, τόσο μετατοπίζεται προς τα πάνω και ο πραγματικός στόχος για την αποθήκευση ενέργειας.

Οι μπαταρίες

Το ισχύον ΕΣΕΚ προβλέπει ότι το 2030 θα λειτουργούν μπαταρίες συνολικής ισχύος 4,325 Γιγαβάτ. Ωστόσο, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το μέγεθος αυτό δεν επαρκεί για να εξυπηρετήσει ένα σύστημα με περίπου 20 Γιγαβάτ φωτοβολταϊκών, υπό την προϋπόθεση πως η εξέλιξη της κατανάλωσης θα κινηθεί στα επίπεδα που προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης θα οδηγούσε σε εκτεταμένες απορρίψεις «πράσινης» παραγωγής, με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός υφιστάμενων φωτοβολταϊκών να χάνει μεγάλο μέρος των εσόδων του και, επομένως, να απειλείται η οικονομική βιωσιμότητά του.

Οι εκτιμήσεις της αγοράς συγκλίνουν ότι για ένα χαρτοφυλάκιο 20 Γιγαβάτ φωτοβολταϊκών θα απαιτηθούν περίπου 8,6 Γιγαβάτ μπαταριών, ώστε οι περικοπές παραγωγής να περιοριστούν γύρω στο 10%. Σε αυτά τα επίπεδα, οι μονάδες θα διατηρήσουν την οικονομική ευρωστία τους, αφού θα αποτραπούν οι υπερβολικές απώλειες εσόδων από τις απορρίψεις ενέργειας.

Το θετικό στοιχείο είναι ότι η επενδυτική «δεξαμενή» υπάρχει ήδη. Οι τρεις διαγωνισμοί έχουν ξεκλειδώσει έργα μπαταριών 900 Μεγαβάτ, ενώ η πρόσκληση του ΥΠΕΝ δημιουργεί προοπτική ανάπτυξης έργων έως 4,7 Γιγαβάτ. Παράλληλα, περίπου 2 Γιγαβάτ αφορούν έργα αποθήκευσης σε κοινό σημείο σύνδεσης με φωτοβολταϊκά, ενώ στους υπολογισμούς αυτούς δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι μπαταρίες για ιδιοκατανάλωση και οι μονάδες behind-the-meter σε ώριμα ή υφιστάμενα πάρκα.

Η νέα ισορροπία

Η ταχύτερη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα και για τους υπόλοιπους στόχους του ΕΣΕΚ. Το Εθνικό Σχέδιο προβλέπει ότι το 2030 οι ΑΠΕ θα καλύπτουν το 75,7% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, στόχος που θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των υπόλοιπων τεχνολογιών.

Με βάση τις εκτιμήσεις για φωτοβολταϊκά 20 Γιγαβάτ (και επαρκή χαρτοφυλάκιο μπαταριών για απορρίψεις στο 10%), από τον ήλιο θα προέρχονται περίπου 25,3 Τεραβατώρες το 2030, αντί για τις 20,9 Τεραβατώρες που προβλέπει το ΕΣΕΚ. Αυτό σημαίνει επιπλέον 4,4 Τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα.

Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί και την εξέλιξη των υπόλοιπων «πράσινων» τεχνολογιών. Ενδεικτικό είναι ότι το ΕΣΕΚ προέβλεπε για το 2025 εγκατεστημένη ισχύ 7 Γιγαβάτ στα χερσαία αιολικά, όταν σήμερα στην πραγματικότητα αυτό διαμορφώθηκε στα 6 Γιγαβάτ.

Στην περίπτωση, πάντως, που οι υπόλοιποι «πράσινοι» στόχοι του ΕΣΕΚ επιτευχθούν και δεν υπάρξει σημαντική αύξηση της ζήτησης πέρα από τις προβλέψεις, τότε οι επιπλέον 4,4 Τεραβατώρες από τα φωτοβολταϊκά θα αντικαταστήσουν αντίστοιχη παραγωγή από τις μονάδες φυσικού αερίου. Έτσι, το επόμενο μεγάλο ερώτημα για την αγορά θα είναι κατά πόσο οι μονάδες αερίου θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν αρκετές ώρες ώστε να παραμένουν οικονομικά βιώσιμες, σε ένα ηλεκτρικό σύστημα που ολοένα περισσότερο θα «δίνει τον τόνο» ο ήλιος.