Τον Σεπτέμβριο η νομοθέτηση των νέων κριτηρίων για ΟΠΣ σε data centers –  Στόχος να δοθούν όροι κατά προτεραιότητα μέσα στο φθινόπωρο

Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι διαβουλεύσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τους αρμόδιους Διαχειριστές ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ προκειμένου να καταλήξουν σε μια νέα «φόρμουλα» για την διαχείριση των αιτημάτων σύνδεσης data center στο δίκτυο και σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπενθυμίζεται ότι έχει προηγηθεί μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα στους Διαχειριστές και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ υπό τον Υφυπουργό Νικόλαο Τσάφο με τον σχεδιασμό να προβλέπει την νομοθέτηση του νέου πλαισίου μέσα στο Σεπτέμβριο, υιοθετώντας την βασική κατεύθυνση περί προώθησης των πιο ώριμων επενδύσεων, ώστε να αρχίσουν να δίνονται ΟΠΣ κατά προτεραιότητα τους αμέσως επόμενους μήνες.

Η «σπουδή» με την οποία φέρεται να χειρίζεται το θέμα το ΥΠΕΝ αφορά στον μεγάλο πλέον όγκο αιτημάτων που έχουν συγκεντρωθεί στους Διαχειριστές με πρώτο τη τάξει τον ΑΔΜΗΕ περί τα 5 GW καθώς και την συνολικότερη πρόθεση του ΥΠΕΝ να προωθήσει περαιτέρω την προοπτική της χώρας να αποτελέσει ψηφιακό κόμβο με την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στην ελληνική επικράτεια, πράγμα που για να γίνει απαιτεί μια ορισμένη ταχύτητα στο γραφειοκρατικό σκέλος της αδειοδοτικής διαδικασίας.

Βέβαια, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, τα ανοικτά θέματα δεν αφορούν μονάχα το ηλεκτρικό κομμάτι αλλά επεκτείνονται σε ζητήματα χωροθέτησης και άλλα που αναμένεται το επόμενο διάστημα τα δύο συναρμόδια Υπουργεία (Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας) να αναλάβουν σχετικές πρωτοβουλίες στη βάση των όσων έχουν εξαγγείλει και παλιότερα.

Έμφαση στις ώριμες επενδύσεις

Σε κάθε περίπτωση, η δέσμη κριτηρίων που σχεδιάζεται να συνοδεύει στο εξής τα αιτήματα για χορήγηση οριστικών προσφορών σύνδεσης σε data center αποσκοπεί να δώσει «βήμα» στις πιο ώριμες επενδύσεις, πράγμα που θα αποδεικνύεται τόσο με την οικονομική φερεγγυότητα του υποψήφιου επενδυτή όσο και με την προεργασία που έχει γίνει για την ωρίμανση του project ώστε αυτό να μην αποτελεί ένα απλό «σχέδιο επί χάρτου» αλλά να έχουν γίνει ορισμένα βήματα προς την κατεύθυνση της υλοποίησης.

Πρακτικά, ο φάκελος θα πρέπει να συνοδεύεται από εγγυητική επιστολή με το ύψος της να είναι τέτοιο ώστε να αποτρέπει ευκαιριακές επιχειρηματικές κινήσεις που αποσκοπούν απλά να διασφαλίσουν μια άδεια και στη συνέχεια να την «εξαργυρώσουν» στη δευτερογενή αγορά, δεσμεύοντας ηλεκτρικό χώρο για άγνωστο χρονικό διάστημα όταν στην «ουρά» υπάρχουν πιο ώριμα έργα προς υλοποίηση.

Την ίδια στιγμή, ο επενδυτής θα καλείται να προσκομίσει εγκεκριμένη Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ή μισθωτήριο συμβόλαιο ή κάποιους τίτλους ιδιοκτησίας για το οικόπεδο που θα φιλοξενήσει το data center, πράγμα που με την σειρά του αποδεικνύει περαιτέρω τις προθέσεις του υποψήφιου επενδυτή. Σε κάθε περίπτωση, τόσο το ΥΠΕΝ όσο και οι Διαχειριστές επιδιώκουν να αποφύγουν μια επανάληψη της κατάστασης που είχε προκύψει κατά την περίοδο ανάπτυξης των ΑΠΕ όπου σειρά επενδυτών εξασφάλιζαν ηλεκτρικό χώρο χωρίς να προχωρούν στην υλοποίηση των έργων, εμποδίζοντας άλλες επενδύσεις.

Τέλος η χρονική προτεραιότητα

Από εκεί και πέρα, όπως είχε γράψει το energypress, το ΥΠΕΝ, κατόπιν σχετικής πρότασης από τους Διαχειριστές, εξετάζει να νομοθετήσει την δυνατότητα παράκαμψης της χρονικής προτεραιότητας κατά την εξέταση των αιτημάτων σύνδεσης ώστε να απελευθερωθεί η κατάσταση που προς ώρας παραμένει «κολλημένη» στην αδυναμία εξυπηρέτησης αιτημάτων σε κορεσμένα δίκτυα.

Ως γνωστόν, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, τα αιτήματα που υποβάλλονται εξετάζονται κατά χρονική προτεραιότητα με αποτέλεσμα να μην υπάρχει δυνατότητα παράκαμψης ενός αιτήματος που παρουσιάζει αδυναμία σύνδεσης λόγω κορεσμού, εμποδίζοντας έτσι να προχωρήσει η διαδικασία στα επόμενα που ενδεχόμενα να αφορούν περιοχές με περιθώριο ηλεκτρικής ισχύος και επομένως δυνατότητα σύνδεσης.

Ευελιξία με μέτρο

Βέβαια, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές, η όποια «ευελιξία» έχει όρια, καθώς η ενσωμάτωση των data center κατά τόπους θα πρέπει να γίνεται πάντα σε συνάρτηση με την συνολικότερη λειτουργία και φυσιογνωμία του ηλεκτρικού συστήματος ακόμη κι αν τοπικά τα «νούμερα» βγαίνουν κανονικά, μιας και πρόκειται για μεγάλα φορτία κατανάλωσης που δύναται να επηρεάσουν ποικιλοτρόπως την λειτουργία του δικτύου ακόμη και εκτός των «φυσικών» τους ορίων.

Σε κάθε περίπτωση, το ΥΠΕΝ δεν προτίθεται να προχωρήσει προς ώρας σε κάποιο όριο ισχύος data center στην ελληνική επικράτεια με το «ταβάνι» ωστόσο, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, να μπαίνει αντικειμενικά από τα όρια ανοχής του ίδιου του συστήματος μεταφοράς και του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, πράγμα που «εφαρμόζει» ανάλογα εν γένει τόσο στο κομμάτι της παραγωγής όσο και στο κομμάτι της κατανάλωσης, καθώς διαφορετικά, προκύπτουν κίνδυνοι για την λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας.

«Εκτός» από τα κριτήρια η παραγωγή «behind the meter»

Να σημειωθεί τέλος ότι κατά πάσα πιθανότητα οι παρεμβάσεις του ΥΠΕΝ και των Διαχειριστών θα περιοριστούν στο διαχειριστικό κομμάτι των αιτημάτων με την προσθήκη νέων κριτηρίων κατά την παραπάνω λογική, αφήνοντας «εκτός» προς ώρας πιο σύνθετα κριτήρια όπως η ύπαρξη παραγωγικού δυναμικού «behind the meter» για την τροφοδότηση των data center.

Ο βασικός λόγος έγκειται στο γεγονός ότι θα πρέπει να προηγηθεί μια εκτεταμένη μελέτη που με την σειρά της θα «υποδείξει» τα περιθώρια για «behind the meter» εφαρμογές ηλεκτροδότησης για data center «κατά μήκος» του ηλεκτρικού συστήματος μιας και στο «τέλος της ημέρας» όλα τα στοιχεία που συνδέονται στο δίκτυο θα πρέπει να λειτουργούν αρμονικά μεταξύ τους παρά την όποια αυτονομία μπορεί να παρουσιάζουν κατά την ενεργοποίησή τους ή την λειτουργία τους.

Οι μέχρι στιγμής επενδύσεις

Η ελληνική αγορά αφήνει ήδη ένα πρώτο επενδυτικό αποτύπωμα. Η Digital Realty, μέσω της Lamda Hellix, λειτουργεί τα ATH1, ATH2 και ATH3 στην Αττική, καθώς και το HER1 στην Κρήτη. Η Sparkle διατηρεί εγκαταστάσεις στην Αθήνα και τα Χανιά, ενώ η Lancom δραστηριοποιείται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου το Balkan Gate αποτελεί σημαντικό τηλεπικοινωνιακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η Microsoft αναπτύσσει την ελληνική Azure Cloud Region με τρία data centers σε Σπάτα και Κορωπί, παρά τις καθυστερήσεις έναντι του αρχικού σχεδιασμού. Η AWS έχει επιλέξει τη δημιουργία Local Zone στην Αθήνα και την ενίσχυση της παρουσίας της μέσω του Direct Connect στο ATH3. Η Data4 σχεδιάζει campus δυναμικότητας έως 90 MW στην Παιανία, ενώ η Data In Scale, κοινοπραξία της ΔΕΗ και της DAMAC, προωθεί μονάδα αρχικής ισχύος 12,5 MW στα Σπάτα, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW. Στην ίδια περιοχή ωριμάζει αδειοδοτικά και το Project Olive των Apto και Dromeus.

Το μεγαλύτερο σχέδιο αφορά τη ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία. Στον χώρο του πρώην λιγνιτικού κέντρου του Αγίου Δημητρίου σχεδιάζεται campus αρχικής ισχύος 300 MW, το οποίο μπορεί να επεκταθεί σταδιακά έως το 1 GW, εφόσον εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ζήτηση από διεθνείς hyperscalers. Οι διαθέσιμες εκτάσεις, τα δίκτυα υψηλής τάσης, η ηλεκτρική ισχύς και η δυνατότητα μακροχρόνιας τροφοδοσίας με καθαρή ενέργεια καθιστούν το έργο διαφορετικής κλίμακας από εκείνα της Αττικής. Εφόσον προχωρήσει η επιλογή του hyperscaler, μπορεί να μεταφέρει ουσιαστικά το κέντρο βάρους της ελληνικής αγοράς data centers εκτός Λεκανοπεδίου.