Net-billing: Σημαντικές βελτιώσεις «βλέπει» η αγορά στη νέα Υπουργική – 12 κρίσιμες αλλαγές – «Αστερίσκοι» για τις μπαταρίες στα συστήματα αυτοκατανάλωσης και για τα plug-in φωτοβολταϊκά

Θετική είναι η αντίδραση της αγοράς στην τροποποιητική Υπουργική Απόφαση για το net-billing και το virtual net-billing, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το ΥΠΕΝ. Παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν χαρακτηριστικά στο energypress ότι οι σχεδιαζόμενες αλλαγές διορθώνουν πάρα πολλές από τις αρρυθμίες που είχαν εμφανιστεί κατά την εφαρμογή του νέου καθεστώτος αυτοκατανάλωσης.

Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, είναι ενδεικτικό ότι στο νέο κείμενο προβλέπονται αλλαγές σε κάθε άρθρο της προηγούμενης Υπουργικής Απόφασης. Κάτι που δείχνει ότι υπήρξε ενδελεχής επεξεργασία από το υπουργείο των προβλημάτων εφαρμογής του net-billing και του virtual net-billing, ώστε να αναθερμανθεί ο κλάδος της αυτοκατανάλωσης.

Από την άλλη πλευρά, όπως σπεύδουν να συμπληρώσουν οι πηγές της αγοράς, η μεγάλη έκταση των παρεμβάσεων αποδεικνύει ότι η αξιοποίηση του νέου καθεστώτος αντιμετώπιζε σωρεία προβλημάτων από τη θέσπισή του, στις αρχές του Σεπτεμβρίου 2024. Κάτι που είχε ως συνέπεια, όπως έχει επισημάνει ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), να έχει «φρενάρει» η αυτοκατανάλωση εδώ και 22 μήνες.

Στις κρίσιμες παρεμβάσεις, που φέρνει η τροποποιητική ΥΑ, τα στελέχη του κλάδου ξεχωρίζουν 12 κρίσιμες αλλαγές:

    1. Καταργείται η πρόβλεψη στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή-ΦοΣΕ, και προβλέπονται διακριτά δύο (2) διμερείς συμβάσεις (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή & αυτοκαταναλωτή-ΦοΣΕ), Ειδικά για τα ΜΔΝ, προβλέπονται διακριτά δύο (2) διμερείς συμβάσεις (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή & αυτοκαταναλωτή-ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ).

    2. Καταργείται η πρόβλεψη στον ταυτοχρονισμένο και εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό για το Πρόγραμμα “Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8kW” για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή-ΔΑΠΕΕΠ, και προβλέπονται μία διμερής σύμβαση μεταξύ (αυτοκαταναλωτή-προμηθευτή). 

    3. Καθορίζονται οι ροές για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των φορέων και την διενέργεια όλων των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ αυτοκαταναλωτή-ΦοΣΕ-Προμηθευτή. Αντίστοιχη πρόβλεψη γίνεται και σε περίπτωση που αντί για ΦοΣΕ, ο σταθμός εκπροσωπείται από τον ΔΑΠΕΕΠ ή από τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.

    4. Αποσαφηνίζεται ότι στο Πρόγραμμα “Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8kW” εντάσσονται οι καταναλωτές που έχουν παροχή οικιακής χρήσης, ανεξαρτήτως αν είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα.

    5. Επεκτείνεται ο ορισμός περί εφαρμογής της συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε καταναλωτές που βρίσκονται όχι μόνο στο ίδιο κτίριο, αλλά και σε καταναλωτές εντός συγκροτήματος κατοικιών, σε συμμόρφωση με τον ορισμό που υπάρχει στον νόμο. Αποσαφήνιση για την συλλογική αυτοκατανάλωση ότι τα έσοδα από την πλεονάζουσα ενέργεια καταβάλλονται στους λογαριασμούς των αυτοκαταναλωτών και όχι στον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους. Πρόβλεψη για εκπροσώπηση των φωτοβολταϊκών σταθμών έως και 10,8kW για συλλογική αυτοκατανάλωση που εξυπηρετούν αποκλειστικά παροχές οικιακής χρήσης και κοινόχρηστους χώρους από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ, αντί από ΦοΣΕ.

    6. Προβλέπεται ότι οι σταθμοί αυτοκατανάλωσης που εγκαθίστανται από ΟΤΑ μπορούν να καλύπτουν - πλέον των δικών τους αναγκών - και ευάλωτα νοικοκυριά εφόσον αυτά ανήκουν στον οικείο δήμο ή στην οικεία περιφέρεια (σύμφωνα και με τις διατάξεις του νόμου). Υπάρχει πρόβλεψη όσα νομικά πρόσωπα (όπως ΟΤΑ μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, κλπ.) δεν μπορούν να εκδώσουν ΚΑΔ (Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας) να μπορούν με μια υπεύθυνη δήλωση να προχωρήσουν τη διαδικασία.

    7. Αποσαφηνίζεται ότι η αποζημίωση του αυτοκαταναλωτή για την περίσσεια ενέργειας γίνεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή βάσει της Ειδικής Τιμής Αγοράς (Ε.Τ.Α.) τεχνολογιών Α.Π.Ε., όπως δημοσιεύεται κάθε φορά από τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (μέχρι τώρα αντί της Ε.Τ.Α. προβλεπόταν η λειτουργική ενίσχυση). Πρόβλεψη για Ε.Τ.Α., υπάρχει στα ΜΔΝ και στη Κρήτη μέχρι την συντέλεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Για την Κρήτη ειδικά η πρόβλεψη είναι μεταβατική ως την 1/10/2026.

    8. Περιλαμβάνεται πρόβλεψη για εκπροσώπηση των σταθμών αυτοκατανάλωσης, οι οποίοι εγχέουν ενέργεια στο δίκτυο αλλά δεν επιθυμούν να αποζημιωθούν για αυτή, από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ αντί από ΦοΣΕ, και πίστωση τυχόν εσόδων των σταθμών στον ΕΛΑΠΕ. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις σταθμών, προβλέπεται επίσης να μην συνάπτεται σύμβαση ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, αλλά απαιτείται μόνο η εγγραφή στο Μητρώο του ΔΑΠΕΕΠ ή του ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.

    9. Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου, το τρίτο πρόσωπο μπορεί να είναι ο κάτοχος του σταθμού (δηλαδή να έχει όλες τις άδειες στο όνομα του), αλλά δεν μπορεί να συνάπτει την σύμβαση ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, την οποία συνάπτει υποχρεωτικά ο αυτοκαταναλωτής (ο οποίος λαμβάνει και το οικονομικό όφελος από τον σταθμό). Ορίζεται ότι σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου εγκαθίσταται διακριτός μετρητής για τον σταθμό και εφαρμόζεται εικονικός ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός, έτσι ώστε το τρίτο πρόσωπο να έχει την ευθύνη και τις υποχρεώσεις για τον σταθμό και ο αυτοκαταναλωτής να έχει την ευθύνη και τις υποχρεώσεις για την παροχή κατανάλωσης.

    10. Δίνεται η δυνατότητα στους προμηθευτές -κατόπιν συμφωνίας τους με τον αυτοκαταναλωτή– να επεκτείνουν το χρονικό διάστημα διενέργειας των εκκαθαρίσεων κατά την εφαρμογή του ενεργειακού συμψηφισμού και του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.

    11. Αποσαφηνίζεται ότι σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ, λύεται η σύμβαση συμψηφισμού και συνάπτεται νέα για το υπολειπόμενο χρονικό διάστημα της 20ετίας της αρχικής σύμβασης.

    12. Αντικαθίστανται και επικαιροποιούνται όλα τα υποδείγματα των απαιτούμενων συμβάσεων συμψηφισμού.

Μπαταρίες σε συστήματα αυτοκατανάλωσης

Σχετικά με τους σταθμούς αυτοκατανάλωσης που προσθέτουν συστήματα αποθήκευσης, η νέα ΥΑ καθορίζει πως για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα, το σύστημα αποθήκευσης δεν απορροφά ενέργεια από το δίκτυο αλλά εγχέει κανονικά. Σύμφωνα με τα στελέχη της αγοράς, αν και η πρόβλεψη αυτή είναι εύλογη για το virtual net-billing, δεν υπάρχει λόγος γιατί στην περίπτωση των συστημάτων net-billing και zero feed-in να μην επιτρέπεται να απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο.

Όσον αφορά τα ΜΔΝ, το σύστημα αποθήκευσης δεν ανταλλάσσει ενέργεια με το Δίκτυο ΜΔΝ, δηλαδή απορροφά και δεν εγχέει ενέργεια.

Plug-in φωτοβολταϊκά

Ενστάσεις εκφράζουν οι πηγές της αγοράς και στις ρυθμίσεις για τα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού», σημειώνοντας ότι καθιστούν αυξάνουν το κόστος αξιοποίησης των μικρο-ηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη και δυσχεραίνουν τη διαδικασία. Οι ρυθμίσεις αυτές προβλέπουν κατ΄αρχάς ότι τα συστήματα θα είναι αποκλειστικά χωρίς έγχυση, με μέγιστη ισχύ έως 800 Βατ εγκατεστημένη ισχύ 900 κιλοβάτ – εντός και επί κτιρίων.

Επίσης, καθορίζουν ότι για την εγκατάσταση του συστήματος θα απαιτείται: Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ) η οποία θα πρέπει να ανανεώνεται ανά 2 έτη, αισθητήρας κατεύθυνσης για να διασφαλίζεται η μη έγχυση ενέργειας στο δίκτυο, καθώς και σύστημα τηλεμέτρησης για την καταγραφή των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Τα στελέχη της αγοράς σημειώνουν πως το πλέον δόκιμο θα ήταν να επιτρέπεται η έγχυση – απλώς χωρίς αποζημίωση, όπως ισχύει και σε άλλες χώρες. Όπως εξηγούν, η εφαρμογή χωρίς έγχυση σε αυτά τα συστήματα και όλες οι συνακόλουθες απαιτήσεις αυξάνουν δυσανάλογα το κόστος των συστημάτων αυτών και απαιτείται ηλεκτρολόγος για παρέμβαση στον πίνακα του νοικοκυριού, με άλλα λόγια ακυρώνεται στην πράξη η ιδέα και φιλοσοφία των plug-in συστημάτων. Στην Ευρώπη είναι εγκατεστημένα σήμερα εκατομμύρια συστήματα που λειτουργούν χωρίς πρόβλημα.

Σταθμοί αποθήκευσης χωρίς έγχυση

Η τροποποιητική Υπουργική ανοίγει επίσης τον δρόμο για εφαρμογή αυτοκατανάλωσης από σταθμούς αποθήκευσης χωρίς έγχυση.

Ειδικότερα καθορίζει ότι:

- Επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα.

- Η εγκατεστημένη ισχύς του σταθμούς αποθήκευσης δεν μπορεί να ξεπερνά το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής κατανάλωσης.

- Προβλέπεται για την εγκατάσταση του σταθμούς αποθήκευσης, να γίνεται επαύξηση της παροχής (εφόσον απαιτείται και δεν αρκεί η υφιστάμενη παροχή κατανάλωσης), να εγκατασταθεί αισθητήρας κατεύθυνσης και σύστημα τηλεμέτρησης.

- Επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η συμμετοχή της παροχής που εγκαθιστά σταθμό αποθήκευσης και σε άλλα συστήματα αυτοκατανάλωσης.