Ανεβάζει “στροφές” ο Κάθετος Διάδρομος - Διευρύνεται η βάση των χωρών-πελατών και των traders - Υψηλή ζήτηση τόσο στο Σιδηρόκαστρο όσο και στην Αλεξανδρούπολη

Σήματα μετατροπής του Κάθετου Διαδρόμου σε ένα πραγματικό εξαγωγικό άξονα φυσικού αερίου με γεωγραφικό και εμπορικό βάθος στέλνουν τα χθεσινά ποσοστά δέσμευσης δυναμικότητας τόσο στο πρώτο του σκέλος, το Ελλάδα- Βουλγαρία, όσο και στο σημείο όπου διασυνδέεται με το πλωτό τέρμιναλ της Αλεξανδρούπολης.

Από την είσοδο στο παιχνίδι νέων traders, πέραν των ήδη γνωστών, και τη δέσμευση άνω του 45% στο βασικό κομμάτι Σιδηρόκαστρο - Kulata για φέτος αλλά και μέχρι το 2030, μέχρι την υψηλή ζήτηση στην Αμφιτρήτη, όπου το εθνικό σύστημα συναντά το FSRU, τα δεδομένα των ετήσιων δημοπρασιών συνθέτουν μια αρκετά πιο ελπιδοφόρα προοπτική σε σχέση με το παρελθόν.

Το restart με το νέο καθεστώς των μειωμένων ταρίφων και των "ενδιάμεσων σταθμών" δέσμευσης δυναμικότητας κρίνεται πετυχημένο, όχι μόνο γιατί τα παραπάνω ποσοστά είναι μακράν τα υψηλότερα στη σύντομη ιστορία του Vertical Corridor, όσο και γιατί αντανακλούν τη διεύρυνση της βάσης των χωρών - πελατών.

Ανοίγει η βεντάλια των χωρών

Αυτό είναι και το πρώτο καινούργιο στοιχείο, όπως αναγνωρίζουν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Ανοίγει η βεντάλια, καθώς εκτός από τη Βουλγαρία που φαίνεται ότι θα απορροφήσει και τη μερίδα του λέοντος της δεσμευμένης δυναμικότητας των χθεσινών δημοπρασιών, τμήμα του capacity μπορεί να καταλήξει σε Ρουμανία, Μολδαβία, και από εκεί μέσω των διακλαδώσεων σε Ουγγαρία ή Σλοβακία.

Αν και στο ελληνο-βουλγαρικό κομμάτι Σιδηρόκαστρο - Kulata δεσμεύθηκε σύμφωνα με το ΔΕΣΦΑ το 46% του δημοπρατούμενου capacity - τόσο για το φετινό έτος αερίου (ξεκινά από την 1η Οκτωβρίου 2026), όσο και για την επόμενη 4ετία - το γεγονός αυτό δεν προδικάζει τη τελική διαδρομή των φορτίων.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το πιο σημαντικό μέρος θα καταναλωθεί στη βουλγαρική αγορά, ωστόσο ένα άλλο ποσοστό πιθανώς να κατευθυνθεί σε άλλους προορισμούς με βάση το νέο συμφωνημένο με τη Κομισιόν καθεστώς. Εισερχόμενος πλέον στο ευρωπαικό σύστημα ο Vertical Corridor, έγινε μια διαδρομή όπου το φυσικό αέριο μπορεί να πωλείται τόσο στις χώρες κατά μήκος της όδευσης, όσο και να διακλαδώνεται σε άλλες.

Δίχως ενδιαφέρον από Ουκρανία

Δεύτερο στοιχείο που προκύπτει από τις χθεσινές δημοπρασίες, όπως λένε παράγοντες της αγοράς είναι ότι δεν υπήρξε ενδιαφέρον για δέσμευση ποσοτήτων από την Ουκρανία. Η χώρα, όπως μεταφέρουν οι γνωρίζοντες, δείχνει να έχει ήδη καλύψει τις ανάγκες της για τον επόμενο χειμώνα, κάτι που υποδηλώνει και η περιορισμένη χρήση του βασικού διασυνδετήριου αγωγού με την Πολωνία.

Στο ερώτημα κατά πόσο το “κλείσιμο” capacity με προορισμό πελάτες άλλων χωρών αρκεί για να καταστήσει βιώσιμο τον Κάθετο Διάδρομο, πηγές του ΔΕΣΦΑ απαντούν ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η δέσμευση της χωρητικότητας ανεξαρτήτως του ποιος την πραγματοποιεί.

“Από μόνα τους τα ποσοστά του άνω του 45% δείχνουν τη βιωσιμότητα των εξαγωγών  αερίου που εισάγεται στην Ελλάδα”, λένε χαρακτηριστικά.

Οι “παλιοί”, η METLEN και οι 4-5 νέοι traders

Ισχυρή ζήτηση στην Αμφιτρήτη

Αυξημένη ζήτηση υπήρξε και στην δημοπρασία για το σημείο Αμφιτρίτη, μέσω του οποίου διασυνδέεται το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου με το FSRU Αλεξανδρούπολης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το ενδιαφέρον των μεγάλων ελληνικών ομίλων ήταν ιδιαίτερα έντονο ώστε η προσφερόμενη δυναμικότητα των 35 GWh ημερησίως να μην επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, γεγονός που αναδεικνύει και την ανάγκη διάθεσης πρόσθετων ποσοτήτων. Σαφέστερη εικόνα για τη τελική δέσμευση του capacity στην Αμφιτρήτη θα υπάρχει σήμερα.

Το ρωσικό αέριο

Στην ανάγνωση όλων των παραπάνω θα πρέπει κανείς να προσμετρήσει και ένα ακόμη παράγοντα. Το έτος 2026/2027 θα έχουμε ακόμη ρωσικό αέριο και αρκετοί παίκτες της αγοράς τηρούν στάση αναμονής, θεωρώντας ότι υπάρχει έστω και μια μικρή πιθανότητα να δοθεί σύντομη παράταση στην πλήρη διακοπή του.

Και η ανθεκτικότητα του ρωσικού αερίου παρά τους περιορισμούς φαίνεται όχι μόνο από τα πρόσφατα στοιχεία του ACER για το πρώτο 5μηνο, αλλά και από το πώς κινήθηκαν κάποιες από τις ετήσιες δημοπρασίες που διεξήχθησαν χθες πανευρωπαικά και ειδικά αυτές στη γειτονιά μας, όπως στο σημείο διασύνδεσης Strandza - Malkochlar μεταξύ Βουλγαρίας - Τουρκίας, όπου λέγεται ότι δεσμεύθηκε το σύνολο του capacity. Είναι γνωστό ότι η Τουρκία εισάγει μεγάλες ποσότητες ρωσικού αερίου μέσω του TurkStream και το εξάγει στην ΕΕ με ετικέτα "τουρκικού".

Τι ανακοίνωσε ο ΔΕΣΦΑ

Συνοψίζοντας τα όσα ανακοίνωσε ο ΔΕΣΦΑ για τη κατανομή δυναμικότητας, όχι μόνο για τον επόμενο χρόνο, αλλά και σε βάθος 15ετίας, μέχρι το 2040, στο σημείο διασύνδεσης Ελλάδας- Βουλγαρίας, προκύπτει ότι:

• Στη δημοπρασία για το έτος αερίου 2026-2027 δεσμεύθηκε σχεδόν το 38%, δηλαδή 22 GWh την ημέρα επί συνολικής δημοπρατούμενης ποσότητας 58 Γιγαβατωρών την ημέρα, σε ετήσια πάντα βάση. Από τη ποσότητα αυτή, η ΔΕΠΑ δέσμευσε ένα capacity ίσο με 13 GWh/ημέρα (4,7 TWh σε ετήσια βάση).
• Στις δημοπρασίες για τα επόμενα 4 έτη (2026/2027–2029/2030) δεσμεύτηκε πάνω από το 46% της συνολικής ποσότητας. Αθροίζοντας τις 22 GWh/ ημέρα με τις ποσότητες που ήταν δεσμευμένες από προηγούμενα έτη (και οι οποίες αντιστοιχούν σε 25 GWh/ ημέρα), προκύπτει ένα συνολικό νούμερο 47 GWh σε ημερήσια βάση. Αυτό σημαίνει, όπως λένε πηγές του ΔΕΣΦΑ, ότι έχει “κλείσει” έως και τα τέλη της δεκαετίας το 47% από το σύνολο της ποσότητας που μπορεί να διέλθει από Ελλάδα προς Βουλγαρία και το οποίο είναι κατά μέγιστο 100 GWh ημερησίως.
• Στις δημοπρασίες σε βάθος 15ετιας μέχρι και το 2040 υπήρξαν επίσης σημαντικές δεσμεύσεις. Για το έτος 2030/2031 “κλείστηκε” το 26% της συνολικής ποσότητας, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί δεσμεύσεις δυναμικότητας έως και το έτος αερίου 2040/2041. Τα ποσοστά από το 2031 και μετά είναι μονοψήφια.