«Εναλλακτικούς» τρόπους για να φέρουν τις μπαταρίες στην αγορά αναζητούν Βουλγαρία και Ρουμανία – Κερδίζουν έδαφος «spread hedging» και «cross-border PPAs»

Τον «δρόμο» για να φέρουν τα έργα τους στην αγορά αναζητούν επενδυτές μπαταριών σε αγορές όπως η Ρουμανία και Βουλγαρία με τις βασικές επιλογές να περιλαμβάνουν μέχρι στιγμής το «spread hedging» και τα «cross-border PPA».

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν αναλυτές της Baringa που συνομίλησαν με το energypress, τα εν λόγω εργαλεία έρχονται σε συνέχεια του περιορισμένου «liquidity» που χαρακτηρίζει τις εν λόγω αγορές καθώς και της ανωριμότητας που τις διακρίνει και «εμποδίζει» προς ώρας να αξιοποιηθούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα παραδοσιακά «revenue streams» των μπαταριών όπως είναι, μεταξύ άλλων, η αγορά εξισορρόπησης και τα ancillary services.

Με άλλα λόγια, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, τόσο το spread hedging όσο και τα cross-border PPA εμφανίζονται ως προσωρινές επιλογές σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί μια ορισμένη ορατότητα στη ροή των εσόδων, πράγμα που με την σειρά του θα προσδώσει την απαιτούμενη βιωσιμότητα για την υλοποίηση του έργου, μιας και μιλάμε για έργα σε φάση σχεδιασμού.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως μεταφέρουν πηγές με γνώση του θέματος στο energypress, ότι η εν λόγω συζήτηση προκύπτει στη βάση μιας πραγματικής ανάγκης που ξεκινάει από την πρόθεση πλήθους παικτών να συνεχίσουν τις επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης σε αυτές τις αγορές και αναζητούν τρόπους προκειμένου να γίνει αυτό.

Στην περίπτωση του «spread hedging», όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το όφελος προκύπτει, ως γνωστόν, από την διαφορά των τιμών ανάμεσα στις μεσημεριανές ώρες και τις βραδινές με τον trader να καταλήγει σε μια δυναμικού χαρακτήρα – κατά βάση – συμφωνία με τον επενδυτή που με την σειρά της διασφαλίζει ένα ορισμένο έσοδο στον επενδυτή για να αναλάβει ο trader στη συνέχεια να λειτουργήσει την μπαταρία στην αγορά με τρόπο ώστε να αποκομίζει ένα ορισμένο όφελος από την αξιοποίηση του arbitrage.

Στην άλλη περίπτωση του «cross border PPA», σε γενικές γραμμές η βασική στόχευση αφορά στον περιορισμό του «ρίσκου βάσης», όπου δηλαδή ο επενδυτής επιλέγει να πουλήσει την ενέργεια του σε μια άλλη αγορά προσδοκώντας μεγαλύτερα οφέλη έναντι της οικείας αγοράς που έχει και διατηρεί το asset, πράγμα που σχετίζεται με το liquidity της «τρίτης» αγοράς, καθώς όσο μεγαλύτερο είναι αυτό τόσο πιο ελκυστική επιλογή καθίσταται για τον επενδυτή να μπει σε ένα σχήμα διασυνοριακής σύμβασης αγοροπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας. Επί παραδείγματι, μέσω ενός cross border PPA, ο επενδυτής μπορεί να αξιοποιήσει την διαφορά ώρας από χώρα σε χώρα και επομένως να διαθέσει την παραγωγή του σε μια αγορά που καταγράφει υψηλότερες τιμές εκείνη την στιγμή σε σχέση με την αγορά που λειτουργεί το έργο.

Σε κάθε περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε, τα εν λόγω εργαλεία αφορούν σε πρόσκαιρες επιλογές που ωστόσο, υπογραμμίζουν την πρόθεση και την «αγωνία» των παικτών σε αυτές τις αγορές να πάρουν «άμεσα» μια θέση στον ενεργειακό στίβο, προσδοκώντας αφενός να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα που συνοδεύουν τους «first movers» όσο και να κατοχυρώσουν μια θέση σε ένα κλάδο που αναμένεται να κυριαρχήσει τα επόμενα χρόνια και δεν είναι άλλος από τον τομέα της αποθήκευσης.

Αν και η συζήτηση αφορά έτερες γειτονικές αγορές της Ελλάδας, «εφάπτεται» ωστόσο της ελληνικής πραγματικότητας μιας και μετά τα έργα που προέκυψαν από τους διαγωνισμούς αποθήκευσης και παίρνουν πλέον μια θέση στο σύστημα, η συζήτηση μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο στα «merchant» έργα και πως αυτά θα διαμορφώσουν ένα βιώσιμο πλαίσιο λειτουργίας σε βάθος χρόνου, πράγμα που με την σειρά του θα επιτρέψει και την χρηματοδότησή τους.

Τι είναι το «spread hedging»

Spread hedging είναι η στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου όπου ένας επενδυτής ανοίγει ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες αντίθετες θέσεις σε συσχετισμένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, με σκοπό να κλειδώσει μια συγκεκριμένη διαφορά τιμής (spread) και να περιορίσει τις πιθανές ζημιές. Αντί να ποντάρει στην άνοδο ή την πτώση ενός μόνο περιουσιακού στοιχείου, ο επενδυτής προστατεύεται από τις γενικές κινήσεις της αγοράς και κερδίζει από τη μεταβολή της σχέσης μεταξύ των δύο θέσεων.

Τι είναι τα cross border PPA

Οι διασυνοριακές Συμβάσεις Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Cross-border PPAs) δεν χρησιμοποιούνται γενικά για την κερδοσκοπία πάνω στις διαφορές των τιμών μεταξύ αγορών ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, παρέχουν μια εναλλακτική οδό εμπορικής αξιοποίησης όταν δεν υπάρχει κατάλληλος αγοραστής (offtaker) ή βιώσιμη εμπορική συμφωνία στην αγορά όπου βρίσκεται το έργο παραγωγής ή αποθήκευσης.

Ωστόσο, αυτή η δομή εισάγει κίνδυνο βάσης (basis risk), καθώς το έργο λειτουργεί σε μία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η χρηματοοικονομική εκκαθάριση του PPA βασίζεται στις τιμές μιας διαφορετικής αγοράς. Κατά συνέπεια, οι παράγοντες που καθορίζουν τα πραγματικά έσοδα του έργου μπορεί να αποκλίνουν σημαντικά από την τιμή αναφοράς που χρησιμοποιείται για την εκκαθάριση του PPA.

Για παράδειγμα, ας θεωρήσουμε ένα Σύστημα Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας με Συσσωρευτές (Battery Energy Storage System – BESS) εγκατεστημένο στη Χώρα Α, το οποίο έχει συνάψει ένα PPA που εκκαθαρίζεται χρηματοοικονομικά με βάση τη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας Β.

Κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης ώρας, μια απρόβλεπτη βλάβη σε μονάδα παραγωγής στη Χώρα Α προκαλεί απότομη αύξηση της τοπικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα ελκυστική εμπορική ευκαιρία για το BESS να εκφορτίσει την αποθηκευμένη ενέργεια. Την ίδια στιγμή, στη Χώρα Β επικρατεί υψηλή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και σχετικά χαμηλή ζήτηση, με αποτέλεσμα οι χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.

Το BESS αξιοποιεί τη υψηλή τοπική τιμή στη Χώρα Α μέσω της συμμετοχής του στην τοπική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, η χρηματοοικονομική εκκαθάριση του PPA πραγματοποιείται με βάση τη σημαντικά χαμηλότερη τιμή αναφοράς της Χώρας Β. Επειδή οι δύο αγορές επηρεάζονται από διαφορετικές συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, η πραγματική οικονομική αξία που δημιουργεί το έργο μπορεί να διαφέρει σημαντικά από την αξία που προκύπτει από το PPA.

Η διαφορά μεταξύ της πραγματικής αξίας που αποκομίζει το έργο στην τοπική του αγορά και της τιμής που χρησιμοποιείται για την εκκαθάριση του διασυνοριακού PPA αποτελεί τον κίνδυνο βάσης (cross-border basis risk). Ο κίνδυνος αυτός προκύπτει επειδή οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε διαφορετικές αγορές δεν είναι πλήρως συσχετισμένες και μπορούν να αποκλίνουν σημαντικά λόγω περιορισμών στις διασυνδέσεις, των καιρικών συνθηκών, του ενεργειακού μίγματος ή των τοπικών συνθηκών προσφοράς και ζήτησης.