Εκτός της ατζέντας της Συνόδου Κορυφής οι δομικές παρεμβάσεις στην αγορά ηλεκτρισμού – Η Ελλάδα υπέρ αλλαγών στο ETS

Αβέβαιη είναι η έκβαση της Συνόδου Κορυφής -τόσο ως προς το αν θα προκριθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και ως προς το ποια θα μπορούσε να είναι η κατεύθυνσή τους- όπως εκτιμούν υψηλόβαθμα στελέχη του ΥΠΕΝ.

Ο πρώτος λόγος είναι πως εκτός από το δομικό πρόβλημα των υψηλών τιμών στην ΕΕ, που απασχολεί εδώ και καιρό, το τελευταίο 10ήμερο ήρθε να προστεθεί και η αναζήτηση «πυροσβεστικών» μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η συζήτηση έχει ωριμάσει στα θέματα που οι ηγέτες της ΕΕ θέλουν να διερευνηθούν, όχι όμως και στις λύσεις που θα πρέπει να υιοθετηθούν. Κι αυτό γιατί οι γνώμες είναι ακόμη διάσπαρτες.

Όπως έγραψε το energypress, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε χθες ότι η ΕΕ εξετάζει σειρά μέτρων προκειμένου να μειώσει τον αντίκτυπο που έχει η άνοδος του φυσικού αερίου στον καθορισμό των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το Bloomberg, τα μέτρα αυτά, που αποσκοπούν στον περιορισμό της ανεξέλεγκτης αύξησης του ενεργειακού κόστους ως συνέπεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αφορούν μεταξύ άλλων καλύτερη αξιοποίηση PPAs και των CfDs, μέτρα κρατικής στήριξης για τον πληθυσμό της ΕΕ, αλλά και επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου.

Μερικές εβδομάδες νωρίτερα, και πιο συγκεκριμένα στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής στα μέσα Φεβρουαρίου, η πρόεδρος της Κομισιόν είχε προαναγγείλει την εξέταση δομικών παρεμβάσεων στο Target Model. Τότε είχε αναφερθεί στην εκπόνηση σχετικής μελέτης, η οποία θα παρουσιαστεί στη Σύνοδο Κορυφής της 19ης Μαρτίου.

Όσον αφορά πάντως την προοπτική δομικής αναθεώρησης της αγοράς, οι κύκλοι του υπουργείου σημειώνουν ότι πρόκειται για μία κατεύθυνση που δεν υποστηρίζεται ευρέως εντός ΕΕ, υπό την έννοια που δεν υπάρχει μια εναλλακτική φόρμουλα που να συγκεντρώνει την υποστήριξη μίας κρίσιμης μάζας κρατών. Με την ίδια λογική, εκτιμάται πως δεν θα ανοίξει εκ νέου θέμα για αλλαγή του τρόπου τιμολόγησης, από το ισχύον marginal pricing. 

Οι ίδιοι κύκλοι αναγνωρίζουν πως η μετάβαση σε ένα σύστημα με μεγάλη συμμετοχή των ΑΠΕ εκ των πραγμάτων θέτει επί τάπητος την προοπτική δομικών παρεμβάσεων. Ωστόσο, πρόκειται για μία συζήτηση που θα κρατήσει επί μακρόν στην ΕΕ και όχι για μία διαδικασία η οποία θα οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη λύση.

Όσον αφορά τη λειτουργία της αγοράς, ιδιαίτερο έντονο έχει γίνει εντός ΕΕ το τελευταίο διάστημα το θέμα των αρνητικών επιπτώσεων για τις χώρες με φθηνή παραγωγή, από τις εξαγωγές τους στις γειτονικές χώρες. Πρόκειται για ένα θέμα που τίθεται από διάφορες πλευρές εντός Ευρώπης ως πολιτικό πρόβλημα, υπό την έννοια ότι χώρες που μπορούν να διευρύνουν τις εξαγωγές τους τελικά βάζουν «φρένο» σε αυτή την προοπτική, με συνέπεια να υπονομεύεται η ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Πρόκειται για ένα «σήμα» που δίνουν χώρες από διάφορες περιοχές της Ευρώπης, όπυ επίσης και ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί όλες τις βαθμίδες της ιεραρχίας εντός της Κομισιόν. Το ερώτημα που τίθεται είναι με ποιον τρόπο μπορεί μία χώρα να προωθήσει περισσότερο την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, επενδύοντας στο εσωτερικό της, χωρίς να υπάρχουν αντιδράσεις από τους πολίτες για το ότι η ενίσχυση των εξαγωγών αυξάνει τις τιμές που οι ίδιοι πληρώνουν. 

Έτερη διελκυστίνδα αποτελεί το ETS και το αν χρειάζονται και σε αυτή την περίπτωση δομικές παρεμβάσεις Η θέση της Ελλάδας βρίσκεται κάπου στη μέση των ακραίων θέσεων που έχουν ακουστεί, με τη χώρα μας να μην υποστηρίζει ούτε να καταργηθεί, ούτε όμως να παραμείνει ως ακριβώς έχει. Από την άλλη πλευρά, η Αθήνα αναγνωρίζει πως πρόκειται για μία πάρα πολύ σύνθετη αγορά, με συνέπεια να είναι δύσκολο να επιλεγούν οι κατάλληλες μεταρρυθμίσεις. 

Την ίδια στιγμή, προτεραιότητα της χώρας μας είναι να εκκινήσει η εφαρμογή του Grids Package, το οποίο θα συζητηθεί στο Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας, τη Δευτέρα 16 Μαρτίου. Η Αθήνα εκτιμά ότι το «Πακέτο για τα Δίκτυα» περιλαμβάνει θετικές παρεμβάσεις, επιζητώντας να βρεθεί μία κοινή γραμμή με τις χώρες που έχουν ενστάσεις, ώστε να ξεκινήσει η υλοποίησή τους.