Αιολική ενέργεια: «φρένο» στην παγκόσμια ανάπτυξη το 2025 – Κίνα κόντρα στο ρεύμα, πιέσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ

Με σαφή σημάδια κόπωσης και τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης των τελευταίων 20 και πλέον ετών ολοκληρώνεται το 2025 για την παγκόσμια αιολική βιομηχανία. Ο κλάδος, που επί μία δεκαετία αποτέλεσε βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα «κοκτέιλ» ρυθμιστικών ανατροπών, αυξημένων κόστους και τεχνικών δυσκολιών, που περιόρισαν σημαντικά τη δυναμική του.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία δεκαμήνου, η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα ανήλθε σε 2.158 TWh, καταγράφοντας αύξηση μόλις 7% σε ετήσια βάση. Η επίδοση αυτή απέχει αισθητά από τον μέσο ρυθμό αύξησης 14% που καταγραφόταν την περίοδο 2015-2024, επιβεβαιώνοντας ότι το 2025 εξελίχθηκε σε έτος καμπής για τον κλάδο.

Ευρώπη και Βόρεια Αμερική σε τροχιά επιβράδυνσης

Η εικόνα είναι πιο έντονα αρνητική στην Ευρώπη, τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά αιολικής ενέργειας διεθνώς. Ήδη από το πρώτο τρίμηνο του έτους καταγράφηκαν τέσσερις διαδοχικοί μήνες μείωσης της παραγωγής σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Αμερική η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω, με πέντε μήνες πτώσης της παραγωγής από τον Απρίλιο έως και τον Σεπτέμβριο.

Ακόμη και η Ασία, η οποία καλύπτει περίπου το 45% της παγκόσμιας αιολικής παραγωγής, εμφάνισε σπάνια υποχώρηση της παραγωγής τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, εξέλιξη που ενίσχυσε τις ανησυχίες για τη συνολική πορεία του κλάδου.

Σε αυτό το περιβάλλον, σειρά ευρωπαϊκών εταιρειών επανεξέτασε τα επενδυτικά της πλάνα. Διαγωνισμοί σε αγορές-κλειδιά, όπως η Γερμανία και η Δανία, κατέληξαν με περιορισμένο ή ακόμη και μηδενικό ενδιαφέρον, αυξάνοντας την αβεβαιότητα. Παράλληλα, δεν έλειψαν οι περικοπές προσωπικού και οι αποχωρήσεις από έργα, ακόμη και από μεγάλους «παίκτες» της αγοράς.

ΗΠΑ: πολιτική στροφή και αβεβαιότητα στα υπεράκτια

Καθοριστικό ρόλο στη διεθνή εικόνα έπαιξε και η αλλαγή πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η επιστροφή του Donald Trump στην προεδρία συνοδεύτηκε από απότομη ανατροπή της ομοσπονδιακής στήριξης προς την αιολική ενέργεια, ιδίως στα υπεράκτια έργα της ανατολικής ακτής.

Η επιτάχυνση της κατάργησης φορολογικών κινήτρων, οι περιορισμοί στη χρήση εισαγόμενων εξαρτημάτων και οι αυστηρότεροι κανόνες κατασκευής εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν ανασταλτικά για την ανάπτυξη νέων έργων, τόσο χερσαίων όσο και υπεράκτιων, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Ιαπωνία: αυξημένο κόστος και αναθεώρηση πλαισίου

Στην Ιαπωνία, η εκτόξευση του κόστους υπεράκτιων έργων οδήγησε τη Mitsubishi Corporation στην απόφαση να αποχωρήσει από τρία μεγάλα projects, που είχαν προγραμματιστεί να τεθούν σε λειτουργία πριν από το 2030. Η εξέλιξη αυτή ανάγκασε τις ιαπωνικές αρχές να επανεξετάσουν το πλαίσιο στήριξης της αιολικής ενέργειας, χαλαρώνοντας τα κριτήρια και διευρύνοντας τις περιοχές όπου μπορούν να αναπτυχθούν νέα έργα.

Κίνα: σταθερή ανάπτυξη και ενίσχυση εξαγωγών

Την ίδια ώρα, η Κίνα επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως η «ατμομηχανή» της παγκόσμιας αιολικής αγοράς. Το 2025 αναμένεται να καταγράψει για 25η συνεχόμενη χρονιά αύξηση της παραγωγής άνω του 10%, ανεβάζοντας το μερίδιό της στην παγκόσμια αιολική ηλεκτροπαραγωγή σε ιστορικό υψηλό, πάνω από 41%.

Παράλληλα, οι εξαγωγές κινεζικών αιολικών εξαρτημάτων αυξήθηκαν περισσότερο από 20%, ξεπερνώντας τα 4 δισ. δολάρια, κυρίως προς την Ευρώπη και την Ασία. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της Κίνας στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράγοντας σταδιακής ανάκαμψης των επενδύσεων από το 2026 και μετά.

Προς το παρόν, πάντως, το 2025 καταγράφεται ως μία από τις πιο δύσκολες χρονιές για την αιολική ενέργεια διεθνώς, αναδεικνύοντας τα εμπόδια αλλά και τα όρια της ενεργειακής μετάβασης σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.