Τι σηματοδοτεί για την ενεργειακή πολιτική σε Γαλλία και Ευρώπη η επιλογή του νέου πρωθυπουργού στο Παρίσι

Αυτή τη φορά ο Γάλλος πρόεδρος δεν καθυστέρησε καθόλου: έχοντας κατά νου ότι ο Φρανσουά Μπαϊρού θα έχανε την ψήφο εμπιστοσύνης τη Δευτέρα, είχε τον χρόνο να μελετήσει τη διάδοχη κατάσταση και να ορίσει τον νέο πρωθυπουργό, αργά την Τρίτη.

Ο κεντρώος Σεμπαστιάν Λεκορνί, στενός σύμμαχος του Μακρόν και υπουργός Άμυνας από το 2022, ανέλαβε την καυτή πρωθυπουργική θέση εν μέσω μια πολιτικής αναταραχής που θέτει σε κίνδυνο τις ενεργειακές φιλοδοξίες της Γαλλίας, αλλά και της Ευρώπης εν γένεια…

Σημειώνεται ότι, ο Λεκορνί διορίστηκε υπουργός Εξωτερικών στο υπουργείο Ενεργειακής Μετάβασης το 2017. Και τότε είχε αναλάβει να διεκπεραιώσει μια σειρά από πολύ ευαίσθητα θέματα όπως το κλείσιμο του πυρηνικού σταθμού Fessenheim αλλά και το άνοιγμα ενός νέου αντιδραστήρα στο Flamanville.

«Είναι ο αγαπημένος του αρχηγού του κράτους, αυτός που ήθελε να διοριστεί πρωθυπουργός τον περασμένο Δεκέμβριο», έγραψε χαρακτηριστικά χθες Τετάρτη η γαλλική εφημερίδα Les Echos, αναφερόμενη στην αντικατάσταση του Μισέλ Μπαρνιέ από τον Μπαϊρού τον περασμένο Δεκέμβριο.

Το στοίχημα του προϋπολογισμού

Ο Λεκορνί παίρνει τα ηνία τη χώρας σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία με βασικό του στόχο να εξασφαλίσει την αναγκαία συναίνεση σε ένα κατακερματισμένο και διχασμένο κοινοβούλιο για τον προϋπολογισμό του κράτους. Και αυτό ακριβώς τονίζεται και στην επίσημη ανακοίνωση του Ελιζέ.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση Μπαϊρού κατέρρευσε μετά από μόλις εννέα μήνες λόγω των σχεδίων της να μειώσει το χρέος της χώρας κατά περίπου 44 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ο Λεκορνί ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα στη δεξιά πτέρυγα και υπηρέτησε υπό τον πρώην πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, αλλά εντάχθηκε στο κεντρώο κόμμα του Μακρόν το 2017.

Θα είναι ο τρίτος πρωθυπουργός της Γαλλίας μέσα σε λίγο περισσότερο από ένα χρόνο – με τη χώρα να εξακολουθεί να μαστίζεται από πολιτική αστάθεια, αφότου οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές του περασμένου Ιουλίου δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν σαφή πλειοψηφία στην κάτω βουλή της Εθνοσυνέλευσης.

Ο ενεργειακός οδικός χάρτης

Οι συμμετέχοντες στη γαλλική ενεργειακή βιομηχανία εκφράζουν έντονες ανησυχίες για τις πυρηνικές και ανανεώσιμες φιλοδοξίες της χώρας. Και αναμένουν τώρα τις κινήσεις του νέου πρωθυπουργού

Η χώρα έχει ήδη δύο χρόνια καθυστέρηση στην υιοθέτηση ενός υποχρεωτικού νόμου για την ενέργεια και το κλίμα και του 10ετούς ενεργειακού οδικού χάρτη (PPE) λόγω έλλειψης σαφούς πλειοψηφίας στην κάτω βουλή της Εθνοσυνέλευσης από την επανεκλογή του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν το 2022.

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι η πολιτική αναταραχή ενέχει τον κίνδυνο να καθυστερήσει περαιτέρω την έκδοση του οδικού χάρτη. Χαρακτήρισαν μάλιστα, το σχέδιο κρίσιμο για την έναρξη διαγωνισμών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την παροχή νομικού πλαισίου για το σχέδιο του Μακρόν για την κατασκευή 14 νέων πυρηνικών αντιδραστήρων, καθώς ο τρέχων οδικός χάρτης εξακολουθεί να προβλέπει το κλείσιμο 12 μονάδων.

«Ανεύθυνη» καθυστέρηση

Η κατάσταση κινδύνευε να αφήσει τη Γαλλία «χωρίς ΡΡΕ  για το άμεσο μέλλον... και η αστάθεια δεν ήταν ποτέ καλό σημάδι για τους επενδυτές», αναφέρει χαρακτηριστικά στο Montel News ο Jules Nyssen, επικεφαλής του λόμπι ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Γαλλίας, SER.

Ο Nyssen άσκησε δριμεία κριτική «στην ανευθυνότητα όλων όσων έχουν επανειλημμένα αναβάλει αυτόν τον οδικό χάρτη  που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και χρόνια», προσθέτοντας ότι πρόκειται επί της ουσία για πολιτικοποίηση της ενέργειας, η οποία έχει ως αποτέλεσμα να διευρυνθεί σημαντικά το χάσμα μεταξύ πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παρά την ευρεία συναίνεση που υπάρχει στον ευρύτερο τομέα.

Η Γαλλία χρειάζεται άμεσα τον εξηλεκτρισμό προκειμένου να μειώσει την «επικίνδυνη γεωπολιτική έκθεσή» της στα ορυκτά καύσιμα και να επιτύχει τον στόχο μηδενικών εκπομπών για το 2050, πρόσθεσε.

Νέες καθυστερήσεις

Μάλιστα, η ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση για τον ενεργειακό οδικό χάρτη, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για τα τέλη Σεπτεμβρίου, πιθανότατα θα αναβληθεί μέχρι τον διορισμό της νέας κυβέρνησης, δήλωσε στο Montel ο αριστερός βουλευτής Matthias Tavel (LFI). Και βέβαια, με τα δεδομένα δεν αποκλείεται να υπάρξουν νέες καθυστερήσεις.

Πλήγμα στις επενδύσεις

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο μήνα, μετά τη διαρροή μιας δήλωσης σχετικά με τον οδικό χάρτη, ο Μπαϊρού υπέκυψε στις έντονες πολιτικές πιέσεις και δεν προχώρησε στην κατάθεσή, με την  επιφεκαλής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν τότε να διεκδικεί τα εύσημα της αναβολής στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης X.

Με έναν διαγωνισμό υπεράκτιας αιολικής ενέργειας ισχύος 8-10 GW να έχει ήδη καθυστερήσει σχεδόν ένα χρόνο, «φοβόμαστε το κλείσιμο εργοστασίων, καθώς τα βιβλία παραγγελιών είναι άδεια μετά το 2027. Οι εταιρείες χρειάζονται ορατότητα για να επενδύσουν», δήλωσε ο Tavel, επικαλούμενος  «μεγάλες απολύσεις» σε υπεράκτια αιολικά πάρκα στην εκλογική του περιφέρεια στη δυτική Γαλλία.

Ο οδικός χάρτης είχε γίνει «ένα πολιτικό σύμβολο μιας συζήτησης που δεν είναι ορθολογική... Η ορθολογικότητα έγκειται στον συνδυασμό της απαλλαγής από τον άνθρακα, της επαναβιομηχάνισης και της κυριαρχίας», δηλώνει στο Montel ένα μέλος ενός μεγάλου επιχειρηματικού λόμπι, που ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Προειδοποιήσεις

Πρόσφατα, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Engie, Κάθριν ΜακΓκρέγκορ, ζήτησε «σταθερότητα» στην ενεργειακή πολιτική, προσθέτοντας ότι η «παραπληροφόρηση» σχετικά με το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την οποία προωθούν δεξιοί πολιτικοί, είχε «τορπιλίσει» τη δημοσίευση του οδικού χάρτη.

Ο οδικός χάρτης ήταν απαραίτητος για την υποστήριξη των επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια μακροπρόθεσμα, ανέφερε τον Ιούνιο το πυρηνικό λόμπι SFEN.

Ο τελευταίος ενεργειακός χάρτης πορείας της Γαλλίας, για την περίοδο 2025-2035, έχει -όπως περιγράφεται στο Τρίτο Πολυετές Πρόγραμμα Ενέργειας (PPE3), επίκεντρο την πυρηνική ενέργεια και την υπεράκτια αιολική ενέργεια, ενώ παράλληλα περιορίζει ορισμένους στόχους για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και επιτρέπει κάποια ευελιξία στα ορυκτά καύσιμα. Το σχέδιο στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη θάλασσα και στη διατήρηση του σημαντικού ρόλου της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα για την επίτευξη των στόχων μείωσης των εκπομπών. Ωστόσο , η οριστικοποίηση του PPE3 καθυστερεί λόγω ενός αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου για τον ενεργειακό προγραμματισμό στην Εθνοσυνέλευση και των επακόλουθων πολιτικών εντάσεων.

Η συμμαχία με τη Γερμανία

Πρόσφατα Γαλλία και Γερμανία ανακοίνωσαν έναν κεντρικό κοινό ενεργειακό οδικό χάρτη που σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, ιδίως όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί μια στρατηγική ευθυγράμμιση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ και υπογραμμίζει την κοινή τους δέσμευση για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, διατηρώντας παράλληλα την ενεργειακή κυριαρχία.

Ο οδικός χάρτης, που αποκαλύφθηκε μετά από συναντήσεις υψηλού επιπέδου στο Αμβούργο, αντικατοπτρίζει έναν συμβιβασμό σε ένα προηγουμένως αμφιλεγόμενο ζήτημα: τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην πράσινη μετάβαση της ΕΕ. Η Γαλλία, μακροχρόνιος υποστηρικτής της πυρηνικής ενέργειας, και η Γερμανία, παραδοσιακά σκεπτικιστική, έχουν πλέον βρει κοινό έδαφος. Και τα δύο έθνη συμφώνησαν να υποστηρίξουν την ένταξη έργων πυρηνικής ενέργειας στην ταξινόμηση βιώσιμων επενδύσεων της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν αυστηρά πρότυπα περιβάλλοντος και ασφάλειας.

Αυτή η συμμαχία θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την προσέγγιση της ΕΕ στη χρηματοδότηση της ενέργειας, ενδεχομένως απελευθερώνοντας πράσινα κεφάλαια για πυρηνικές υποδομές, μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR) και ερευνητικές πρωτοβουλίες. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς τόνισαν τη σημασία της τεχνολογικής ουδετερότητας και ενός διαφοροποιημένου ενεργειακού μείγματος, το οποίο περιλαμβάνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υδρογόνο και τώρα, πυρηνική ενέργεια .

Για τη Γαλλία, η συμφωνία αποτελεί μια διπλωματική νίκη που επικυρώνει το ενεργειακό μοντέλο της με έντονη πυρηνική ενέργεια. Για τη Γερμανία, σηματοδοτεί μια ρεαλιστική μετατόπιση, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει την ενεργειακή ασφάλεια μετά τη σταδιακή κατάργηση των τελευταίων πυρηνικών σταθμών της και τη συνεχιζόμενη εξάρτησή της από το φυσικό αέριο. Ο οδικός χάρτης θέτει επίσης τις βάσεις για βαθύτερη βιομηχανική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης διαδρόμων υδρογόνου και κοινής καινοτομίας στις καθαρές τεχνολογίες.

Αυτή η στρατηγική ευθυγράμμιση θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως σχέδιο για ευρύτερη συναίνεση στην ΕΕ, εξισορροπώντας τους στόχους απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές με την ανάγκη για ένα ανθεκτικό και ανταγωνιστικό ενεργειακό σύστημα.