Με κριτήριο την τεχνική ομοιογένεια οι Ομάδες των επιδοτούμενων και μη μπαταριών - Τα εμπορικά έργα αποθήκευσης «benchmark» για τα έσοδα της αγοράς

Με κριτήριο την τεχνική ομοιογένεια και με το βλέμμα στην διασφάλιση του υψηλότερου δυνατού ανταγωνισμού, η ΡΑΑΕΥ αποφάσισε την συγκρότηση δύο βασικών ομάδων, όπου θα ενταχθούν οι ενισχυόμενοι και μη σταθμοί αποθήκευσης προκειμένου να συμμετέχουν στις αγορές ενέργειας.

Ειδικότερα, η εν λόγω πρόβλεψη, η οποία περιλαμβάνεται στην απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής για την «Μεθοδολογία Ετήσια Ενίσχυσης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας» που πρόσφατα δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αναλύει διεξοδικά το σκεπτικό της Αρχής καθώς και τους λόγους για τους οποίους απορρίφθηκε το αίτημα της αγοράς για διάκριση ανάμεσα στους ενισχυόμενους σταθμούς αποθήκευσης και τις merchant μπαταρίες. Αρχικά η απόφαση προσδιορίζει την διαμόρφωση ομάδων με κριτήρια τα τεχνικά χαρακτηριστικά προκειμένου και εύλογα, να ανταγωνίζονται μονάδες «επί ίσοις όροις».

«Συγκροτούνται Ομάδες Έργων στις οποίες εντάσσονται οι Ενισχυόμενοι Σ.Α.Η.Ε., καθώς και Σ.Α.Η.Ε. που δεν εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης της παρούσας απόφασης, εφόσον διαθέτουν παραπλήσια με τους Ενισχυόμενους Σ.Α.Η.Ε. χαρακτηριστικά. Ενισχυόμενοι Σ.Α.Η.Ε. που επιλέχθηκαν στην Α και στη Β Ανταγωνιστική Διαδικασία εντάσσονται σε κοινή Ομάδα Έργων, ενώ Ενισχυόμενοι Σ.Α.Η.Ε. που επιλέχθηκαν στην Γ’ Ανταγωνιστική Διαδικασία εντάσσονται σε διαφορετική Ομάδα».

Λαμβάνοντας ως βασικό κριτήριο διάκρισης και κατηγοριοποίησης σε ομάδας τα τεχνικά χαρακτηριστικά, ήτοι την χωρητικότητα της μπαταρίας, η απόφαση προβλέπει και εξαιρέσεις στις περιπτώσεις έργων που διαφοροποιούνται σημαντικά από τα «μεγέθη» των έργων που προκρίθηκαν κατά τις ανταγωνιστικές διαδικασίες που προηγήθηκαν, χωρίς ωστόσο να κάνει λόγο για δημιουργία πρόσθετης τρίτης ομάδας παρά για «ειδικές προβλέψεις για περιπτώσεις έργων με χαρακτηριστικά που αποκλίνουν σημαντικά από τα λοιπά έργα των Ομάδων».

Το σκεπτικό της ΡΑΑΕΥ για τις κοινές ομάδες

Από την πλευρά της, η Ρυθμιστική Αρχή εξηγεί στο πλαίσιο της αιτιολογικής έκθεσης, την απόφαση της να επιμείνει στην γραμμή των «κοινών ομάδων» για επιδοτούμενα και εμπορικά έργα παρά τις ενστάσεις της αγοράς, όπως εκφράστηκαν από τους συμμετέχοντες στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του κειμένου της μεθοδολογίας που προηγήθηκε.

Συνοπτικά, οι μη ενισχυόμενοι σταθμοί δύναται να αποτελέσουν «φάρο» για την ορθή λειτουργία του συνόλου των σταθμών, να μεταδίδουν τα «σήματα» ως προς τα έσοδα της αγοράς, παρασέρνοντας εν τέλει το σύνολο των συμμετεχόντων στην υιοθέτηση αποδοτικών στρατηγικών ως προς την λειτουργία των σταθμών και την δραστηριοποίησή τους στις αγορές ενέργειας.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί, όντας σε άμεση συνάφεια, η παράμετρος ανταγωνισμός, με τους Ενισχυόμενους Σταθμούς υπό την «πίεση» των μη ενισχυόμενων, να μην εφησυχάζουν στο Έσοδο Αναφοράς παρά να επιδιώκουν την αύξηση του Καθαρού Εσόδου Αναφοράς προς μεγιστοποίηση των ωφελειών.

Αναλυτικότερα, η Ρυθμιστική Αρχή επισημαίνει τα εξής:

Αρκετοί συμμετέχοντες πρότειναν να μην συμπεριλαμβάνονται οι μη ενισχυόμενοι σταθμοί στις Ομάδες. Αυτό κατ’ αρχήν δεν μπορεί να γίνει δεκτό διότι προβλέπεται στους γενικούς κανόνες που ορίζονται στο άρθρο 13 παρ. 2 της ΚΥΑ. Συναφώς επισημαίνεται ότι, η πρόβλεψη συμμετοχής των μη ενισχυόμενων σταθμών στις Ομάδες βρίσκεται στον πυρήνα της μεθοδολογίας, διότι αυτοί «αποκαλύπτουν» τα έσοδα από την αγορά για τη βέλτιστη συμμετοχή Σταθμών στην αγορά, κινητροδοτώντας τους ενισχυόμενους σταθμούς να ακολουθήσουν ανάλογη συμπεριφορά. Όσον αφορά τον αριθμό των Ομάδων, με γνώμονα την επίτευξη υψηλού ανταγωνισμού εντός των ομάδων για την εύρυθμη λειτουργία του σχήματος, κρίνεται αποτελεσματικότερη η συγκρότηση δύο Ομάδων, βάσει των τεχνικών χαρακτηριστικών των Σταθμών. Σύμφωνα και με το Νόμο, οι Σταθμοί της Α’ και Β’ Ανταγωνιστικής Διαδικασίας έχουν ελάχιστη εγγυημένη χωρητικότητα 2 ΜWh/MW και εντάσσονται στην ίδια Ομάδα. Στην Ομάδα αυτή θα ενταχθούν επίσης οι μη ενισχυόμενοι Σταθμοί με εγγυημένη χωρητικότητα ±25%, ήτοι από 1,5 έως 2,5 ΜWh/MW. Οι Σταθμοί της Γ Ανταγωνιστικής Διαδικασίας έχουν ελάχιστη εγγυημένη χωρητικότητα 4ΜWh/MW εντάσσονται σε δεύτερη Ομάδα, στην οποία επίσης θα ενταχθούν μη ενισχυόμενοι Σταθμοί με εγγυημένη χωρητικότητα ±25%, ήτοι από 3 έως 5 ΜWh/MW. Η υιοθέτηση περισσότερων των δύο προτεινόμενων ομάδων θα είχε ως αποτέλεσμα την ένταξη λιγότερων Σ.Α.Η.Ε. ανά ομάδα με αποτέλεσμα αφενός την αποδυνάμωση του ανταγωνισμού αφετέρου την αδυναμία καθορισμού ενός εύλογου επίπεδου εσόδων εκάστης ομάδας.

Επιπρόσθετα σε άλλο σημείο της απόφασης αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι:

Συγκεκριμένα, επειδή εν τέλει ο Σ.Α.Η.Ε. θα λάβει συνολικό ποσό ίσο με το Έσοδο Αναφοράς, έχει κίνητρο να μην λειτουργεί/καταπονεί το σταθμό συμμετέχοντας στις αγορές για όση περίοδο λαμβάνει τη λειτουργική ενίσχυση. Προκειμένου ο Ενισχυόμενος Σ.Α.Η.Ε. να έχει κίνητρο να συμμετέχει στις αγορές, το Καθαρό Έσοδο Αγοράς δεν υπολογίζεται μόνο για έναν συγκεκριμένο Σ.Α.Η.Ε. αλλά για ομάδα Σταθμών παρόμοιων χαρακτηριστικών στην οποία εντάσσονται και μη ενισχυόμενοι σταθμοί (σταθμοί “merchant”), ως “benchmark” της αποδοτικής συμμετοχής στις αγορές.

Οι ενστάσεις της αγοράς

Από την πλευρά τους, στελέχη της αγοράς που συνομίλησαν με το energypress και κλήθηκαν να σχολιάσουν την επιλογή της ΡΑΑΕΥ για την «συστέγαση» ενισχυόμενων και μη σταθμών αποθήκευσης, εκφράζουν προβληματισμούς, κάνοντας λόγο για ουσιαστικά και εκ των πραγμάτων «άνιση μεταχείριση» με όρους ανταγωνισμού.

Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει και από την μεθοδολογία, οι ενισχυόμενοι σταθμοί υπάγονται σε μια σειρά περιορισμούς ως προς την λειτουργία τους κατά την διάρκεια της περιόδου ενίσχυσης που δεν απαντώνται στην περίπτωση των merchant έργων με αποτέλεσμα, όπως επισημαίνουν, να προκύπτει ένα ορισμένο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τα τελευταία έργα.

Επί παραδείγματι, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 της μεθοδολογίας, οι ενισχυόμενοι Σταθμοί υποχρεούνται κατά προτεραιότητα να προσφέρουν πρόσθετες υπηρεσίες (αποσυμφόρηση, εξισορρόπηση κλπ) χωρίς να δικαιούνται κάποια αποζημίωση, εν αντιθέσει με τα εμπορικά έργα που δεν προκύπτει τέτοια υποχρέωση από το κείμενο της απόφασης.

Μάλιστα, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, ο προβληματισμός έγκειται πολύ περισσότερο στην «ασάφεια» που υπάρχει μιας και όπως επισημαίνεται στην απόφαση, «οι εν λόγω υπηρεσίες «πρόκειται να εξειδικευθούν στο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο», χωρίς ακόμη, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, να έχει γίνει κάποιο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση της Ρυθμιστικής Αρχής, οι υπηρεσίες αυτές αφορούν ιδίως σε υπηρεσίες διαχείρισης συμφόρησης, συμβολής στην επάρκεια ισχύος ή ταχείας εφεδρείας. Επισημαίνεται ακόμη ότι η εξειδίκευσή τους θα λάβει χώρα σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ.

Η Ρυθμιστική Αρχή διευκρινίζει ότι «Παρότι δεν είναι εφικτός ακόμη ο λεπτομερής ορισμός των υπηρεσιών και του κόστους φθοράς του εξοπλισμού, αναγνωρίζεται η ανάγκη για μελλοντική εξειδίκευση σύμφωνα και με τα σχόλια της διαβούλευσης».

Σε κάθε περίπτωση, τα σχόλια της αγοράς εστιάζουν στο γεγονός ότι η υφιστάμενη μεθοδολογία με την διάκριση που κάνει στα επιμέρους θέματα ανάμεσα στους ενισχυόμενους σταθμούς και τα merchant έργα, περιορίζει την ευελιξία των πρώτων έναντι των δεύτερων, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί στον ένα ή στον άλλο βαθμό στα έσοδα της αγοράς και πολύ περισσότερο στις ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στην αγορά.

Άλλες εκκρεμότητες

Έτερα θέματα που παραμένουν «ενεργά» στην ατζέντα της αγοράς αφορούν το ζήτημα των παρατάσεων καθώς και την τροποποίηση των κανονισμών της αγοράς προκειμένου να ευθυγραμμιστεί το ρυθμιστικό πλαίσιο με την συμμετοχή των μπαταριών σε όλο το εύρος των αγορών ενέργειας.