Ο πόλεμος ξεκίνησε: Οι νέοι δασμοί Τραμπ και οι επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά – «Πλέοντας σε αχαρτογράφητα νερά»

«Είναι μία από τις πιο σημαντικές ημέρες στην αμερικανική ιστορία [...] Είναι η διακήρυξη της οικονομικής ανεξαρτησίας μας» είπε  ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, στην ομιλία του στον Κήπο των Τριαντάφυλλων στον Λευκό Οίκο, ξεδιπλώνοντας το πολυαναμενόμενο δασμολογικό του σχέδιο.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε έναν γενικό δασμό 10% σε όλα σχεδόν τα αγαθά που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, συν ακόμη υψηλότερους συντελεστές σε δεκάδες χώρες που έχουν τα υψηλότερα εμπορικά ελλείμματα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα πολιτική αντιπροσωπεύει μια δραματική αλλαγή στην παγκόσμια εμπορική και οικονομική πολιτική, και σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο αποσκοπεί στην αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας των ΗΠΑ και του εμπορικού ισοζυγίου. 

Ωστόσο, απειλεί να κλιμακώσει έναν αναδυόμενο παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο και να αυξήσει τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές σε μια επισφαλή στιγμή για την οικονομία.

Οι εμπορικοί εταίροι αναμένεται να απαντήσουν με δικά τους αντίμετρα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δραματικά υψηλότερες τιμές για τα πάντα, από ποδήλατα μέχρι κρασί, επηρεάζοντας σημαντικά την ενεργειακή βιομηχανία.

Στο ταμπλό των αγορών

Η διάχυτη αυτή ανησυχία αποτυπώθηκε άμεσα στις αγορές, με τους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες στη Wall Street να καταγράφουν σημαντικές απώλειες στις συναλλαγές μετά το κλείσιμο της αγοράς, τις αποδόσεις των ομολόγων να ανεβαίνουν  και το πετρέλαιο να αναστρέφει τα αρχικά κέρδη και να γυρνά σε αρνητικό έδαφος.

Και βέβαιο ο χρυσός επιβεβαίωσε τον ρόλο του ως ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο με την τιμή του να εκτινάσσεται μία ανάσα από τα 3.200 δολάρια ανά ουγγιά.

«Οι αμοιβαίοι δασμοί είναι πολύ πιο επιθετικοί από ό,τι αναμενόταν, γεγονός που θα οδηγήσει σε ξεπούλημε στην αγορά περιουσιακών στοιχείων και χαμηλότερο δολάριο», δήλωσε ο Tai Wong, ανεξάρτητος έμπορος μετάλλων.

«Οι προοπτικές του χρυσού είναι εξαιρετικές με τα 3.200 δολάρια να είναι ο νέος βραχυπρόθεσμος στόχος. Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα και η αίσθηση ότι πολλά πράγματα μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμα θα κάνει τις αγορές πολύ ασταθείς βραχυπρόθεσμα», πρόσθεσε.

Άρχισε η επίθεση

Σύμφωνα με τα εξαγγελθέντα θα τεθεί σε εφαρμογή ένας βασικός δασμό 10% σε όλα τα προϊόντα από όλες τις χώρες εκτός από εκείνα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών USMCA μεταξύ Μεξικού, Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών (τα μη συμμορφούμενα αγαθά θα συνεχίσουν να χρεώνονται με συντελεστή 25%). Οι εισαγωγείς αγαθών από άλλες χώρες θα αρχίσουν να πληρώνουν τον βασικό δασμό 10% από το ερχόμενο Σάββατο .

Μάλιστα, ο Τραμπ έδειξε μια αφίσα που απαριθμούσε τους αμοιβαίους δασμούς, συμπεριλαμβανομένων 34% για την Κίνα και 20% για την Ευρωπαϊκή Ένωση,.

Σε μια ομάδα περίπου 60 χωρών, τις οποίες ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ χαρακτήρισαν ως «χειρότερους παραβάτες», θα επιβληθεί δασμός με το ήμισυ του συντελεστή που χρεώνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες

Οι δασμοί που ανακοίνωσε:

• 20% στα προϊόντα της Ε.Ε.
• 34% στην Κίνα
• 26% στην Ινδία
• 25% στη Νότια Κορέα
• 31% στην Ελβετία
• 10% στη Βρετανία
• 10% στη Βραζιλία
• 10% στη Σιγκαπούρη
• 32% στην Ινδονησία
• 30% στη Νότια Αφρική
• 49% στην Καμπότζη
• 46% στο Βιετνάμ
• 24% στην Ιαπωνία
• 32% στην Ταϊβάν
• 48% στο Λάος
• 47% στη Μαδαγασκάρη
• 36% στην Ταϊλάνδη
• 24% στη Μαλαισία
• 37% στο Μπαγκλαντές
• 17% στο Ισραήλ
• 17% στις Φιλιππίνες
• 10% στη Χιλή
• 10% στην Αυστραλία
• 29% στο Πακιστάν
• 10% στην Τουρκία
• 44% στη Σρι Λάνκα
• 10% στην Κολομβία

Οι δύο νέες ημερομηνίες

Σύμφωνα με ένα ενημερωτικό δελτίο του Λευκού Οίκου, ο βασικός δασμολογικός συντελεστής 10% έναντι όλων των χωρών θα τεθεί σε ισχύ στις 5 Απριλίου και οι  εξατομικευμένοι υψηλότεροι δασμοί με βάση τα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ θα τεθούν σε ισχύ στις 9 Απριλίου .

Οι νέοι δασμοί θα επιβληθούν βάσει του Διεθνούς Νόμου για τις Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης. Η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τον ίδιο νόμο νωρίτερα για να επιβάλει δασμούς στον Καναδά και το Μεξικό, επικαλούμενη την είσοδο φαιντανύλης στις ΗΠΑ

Οι επιπτώσεις στην ενέργεια

Οι συνέπειες των νέων δασμών μένουν να φανούν, αλλά ένα είναι ξεκάθαρο: οι επιπλέον χρεώσεις σε ένα ευρύ φάσμα εισαγόμενων προϊόντων αντιπροσωπεύει μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.

Και αυτό το είδος μετασχηματισμού θα επηρεάσει την αγορά ενέργειας και κατ΄επέκταση την παγκόσμια μετάβαση στην πράσινη ενέργεια. 

Για παράδειγμα η Κίνα μπορεί να αναγκαστεί να αναζητήσει νέες αγορές για την τεχνολογία καθαρής ενέργειας της, επιταχύνοντας την υιοθέτησή τους. 

«Φαίνεται ότι το πού οδηγούμαστε είναι εντελώς αχαρτογράφητο», δήλωσε ο Νόα Κάουφμαν, οικονομολόγος για το κλίμα στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια που υπηρέτησε στην κυβέρνηση του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν. «Αισθάνομαι πολύ αδύναμος να προβλέψω ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες».

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι οι δασμοί απαιτούνται για να ωθήσουν τις επενδύσεις στην εγχώρια μεταποίηση. 

Πολλοί ενεργειακοί αναλυτές λένε ότι η κίνηση αυτή απειλεί να αυξήσει τις τιμές για την ηλεκτρική ενέργεια, τα αυτοκίνητα και τη βενζίνη.

Η πρόβλεψη του αντίκτυπου αυτού του γύρου των δασμών του Τραμπ είναι δύσκολη γιατί πλήττουν τόσο στις παραδοσιακές βιομηχανίες ενέργειας, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, όσο και τις σχετικά νέες, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αβεβαιότητα

Όταν η Federal Reserve Bank of Dallas δημοσίευσε την τριμηνιαία έρευνά της για στελέχη της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου την περασμένη εβδομάδα, η λέξη «αβεβαιότητα» αναφέρθηκε 13 φορές. Αυτό είναι το μέγιστο από το πρώτο τρίμηνο του 2020 όταν ο Covid-19 άρχισε να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με ανάλυση του Αμερικανικού Ινστιτούτου Πετρελαίου.

Η ενεργειακή βιομηχανία αντιμετωπίζει ήδη ελλείψεις

Οι δασμοί αναμένεται να επιδεινώσουν τις ελλείψεις βασικών εξαρτημάτων που χρησιμοποιούνται από την ενεργειακή βιομηχανία, αναφέρουν παράγοντες του κλάδου

Σύμφωνα με την ISM, η έλλειψη ηλεκτρικών εξαρτημάτων όπως μετασχηματιστές, διακόπτες κυκλώματος και συσκευές διανομής συνεχίζεται για 54 συνεχείς μήνες.

Ορισμένες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας ανταποκρίθηκαν προμηθευόμενες εξοπλισμό από το εξωτερικό - μια στρατηγική που φαίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνη, υπογραμμίζει η Wood Mackenzie.

Η κατασκευή μετασχηματιστών μπορεί να μην φαίνεται μεγάλη υπόθεση στο πλαίσιο του περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ή της ικανοποίησης των ενεργειακών απαιτήσεων των εταιρειών τεχνολογίας. Ωστόσο, οι ελλείψεις σε βασικά ηλεκτρικά εξαρτήματα έχουν επιβραδύνει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων νέων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στο δίκτυο, περιορίζοντας τον αριθμό των κέντρων δεδομένων που μπορούν να συνδεθούν, είπαν οι αναλυτές.

«Αυτό δεν είναι κάτι που είναι απλώς καλό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κακό για τα ορυκτά καύσιμα ή καλό για τα ορυκτά καύσιμα, κακό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», δήλωσε ο Antoine Vagneur-Jones, επικεφαλής του εμπορίου και των αλυσίδων εφοδιασμού στο BloombergNEF. «Είναι μια περίοδος τεράστιας αβεβαιότητας και είναι δύσκολο για τις επιχειρήσεις να πλοηγηθούν όπου κι αν  βρίσκονται».

Η Κίνα μπορεί να αναζητήσει νέους αγοραστές για τεχνολογία καθαρής ενέργειας

Ορισμένες από τις ενέργειες του Τραμπ θα μπορούσαν να ανακάμψουν με τρόπους που θα μπορούσαν να ωφελήσουν τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.

Η Κίνα, της οποίας η οικονομία εξαρτάται όλο και περισσότερο από την παραγωγή τεχνολογίας καθαρής ενέργειας, θα παρακινηθεί να βρει νέες αγορές καθώς αποκλείεται από άλλες λόγω των δασμών, πυροδοτώντας ηλιακή έκρηξη στο Πακιστάν ή άλμα στις πωλήσεις EV στη Βραζιλία, είπαν αναλυτές.

Το ρωσικό πετρέλαιο

Ο Τραμπ έχει επίσης απειλήσει να επιβάλει δευτερεύοντες δασμούς στο ρωσικό πετρέλαιο και τη Δευτέρα ενίσχυσε τις κυρώσεις στο Ιράν ως μέρος της εκστρατείας «μέγιστης πίεσης» της κυβέρνησής του να μειώσει τις εξαγωγές του.

Προσθέτοντας στη σύνθετη εικόνα του παγκόσμιου εφοδιασμού, η Ρωσία, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, επέβαλε την Τετάρτη περιορισμούς σε μια άλλη σημαντική οδό εξαγωγής πετρελαίου, αναστέλλοντας την πρόσδεση στο λιμάνι Novorossiisk της Μαύρης Θάλασσας μια ημέρα μετά τον περιορισμό των φορτώσεων από έναν βασικό αγωγό της Κασπίας.

Η Ρωσία παράγει περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, ή λίγο λιγότερο από το ένα δέκατο της παγκόσμιας παραγωγής. Τα λιμάνια της μεταφέρουν επίσης πετρέλαιο από το γειτονικό Καζακστάν.