Τα μεγάλα έργα των «μεγάλων» δίνουν τον τόνο στον κύκλο Φεβρουαρίου του ΑΔΜΗΕ - Τάσεις μείωσης των developers - Συνεχίζεται ο συνωστισμός αιτήσεων με 1,3 νέα GW

Τα stress test στα οποία υποβάλλεται καθημερινά το αφήγημα της πράσινης μετάβασης δείχνουν να αφήνουν αδιάφορους τους μεγάλους ενεργειακούς ομίλους της χώρας, κρίνοντας από τον αμείωτο ρυθμό αιτήσεων για νέα έργα ΑΠΕ, που συνεχίζουν να καταφτάνουν στον ΑΔΜΗΕ.

Στον κύκλο Φεβρουαρίου, που ολοκληρώθηκε προ ημερών, ο συνωστισμός συνεχίζεται, ο Διαχειριστής δέχτηκε αιτήματα για όρους σύνδεσης 13 νέων έργων, συνολικής ισχύος 1,31 GW, τα περισσότερα από το περασμένο Σεπτέμβρη και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι εδώ και ένα χρόνο δεν λένε να κάνουν «κοιλιά», πλην του Γενάρη, όπου παραδοσιακά ο ρυθμός πέφτει ως ο πρώτος μήνας του χρόνου.

Καινούργιο στοιχείο είναι ότι τα αιτήματα από μεγάλες ενεργειακές εταιρείες υπερισχύουν όλο και περισσότερο των developers, οι τελευταίοι υποχωρούν και τον τόνο δίνουν τα νέα μεγάλα έργα των πολύ «μεγάλων», με ποσοστό 60% και πάνω στο τρέχοντα κύκλο.

Σταχυολογώντας τους φακέλους που κατατέθηκαν προ ημερών, βρίσκει σύμφωνα με τις πληροφορίες κανείς αιτήματα από καθετοποιημένους έλληνες και ξένους παίκτες μεταξύ άλλων για μεγάλο αιολικό 96 MW (τα μεγαλύτερα σήμερα στην Ελλάδα είναι της τάξης των 50 MW), μεγάλο φωτοβολταϊκό 219 MW, δύο επίσης φωτοβολταϊκά των 100 MW έκαστο, κλπ.

Συνοψίζοντας, τα μεγάλα έργα των ισχυρών ενεργειακών ομίλων που περιλαμβάνονται στον τρέχοντα κύκλο αιτήσεων του ΑΔΜΗΕ αθροίζουν πάνω από 800 MW επί ενός συνόλου 1,3 GW.

Στήνουν pipeline για μετά το 2030

Στο εύλογο ερώτημα τι βλέπουν όλοι αυτοί οι μεγάλοι παίκτες και συνεχίζουν να συσσωρεύουν αιτήματα στην ουρά του ΑΔΜΗΕ που δεν πρόκειται να γίνουν έργα τα επόμενα χρόνια, μια πιθανή απάντηση είναι ότι βάζουν τα θεμέλια για την επόμενη ημέρα μετά το 2030. Σχεδιάζουν δηλαδή από τώρα την οργανική ανάπτυξη για το 2040 και το 2050 μέσα από τη μεγάλη δεξαμενή έργων που σταδιακά δημιουργούν.

Αν και ξέρουν ότι το story της πράσινης μετάβασης ξαναγράφεται, βλέπουν ότι στο τέλος της ημέρας, όσο και να αναθεωρηθούν ή να πάνε προς τα πίσω οι στόχοι, η ενεργειακή μετάβαση θα παραμείνει η βασική κατεύθυνση. Και απλως διευρύνουν τις δυνατότητες του pipeline τους, εκ του οποίου θα αναπτύξουν ένα πολύ μικρότερο ποσοστό στο μέλλον, όταν και όποτε πάρουν όρους σύνδεσης.

Αλλωστε έργα χωρίς όρους σύνδεσης δεν χρηματοδοοτούνται από τις τράπεζες, μήνυμα που έχουν λάβει και οι developers (των οποίω η παρουσία δείχνει μειωμένη), όπως έκαναν σαφές προ ημερών ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής, Βασίλης Καραμούζης και η ομάδα του.

Τα ρίσκα και τα ορόσημα

Αυτό δεν σημαίνει ότι επειδή οι μεγάλοι έχουν το πορτοφόλι και το knowhow για να ανταπεξέλθουν στις νέες προκλήσεις δεν αναλαμβάνουν και σημαντικά ρίσκα όσο συνεχίζουν με αμείωτο ρυθμό την υποβολή αιτημάτων. Τα έξοδα, τα πολλα milestones μέχρι την οριστική προσφορά σύνδεσης, η απουσία δικτύων που συχνά φρενάρει επενδύσεις, όλα αυτά προφανώς συνυπολογίζονται.

Έπειτα υπάρχουν τα ορόσημα που πρέπει να τηρηθούν. Από την ημέρα υποβολής ενός αιτήματος για οριστική προσφορά σύνδεσης, μέσα σε 3 χρόνια ο επενδυτής πρέπει να πάρει άδεια εγκατάστασης και να κάνει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύνδεσης. Αν επίσης ένα έργο έχει πάρει άδεια παραγωγής από τη ΡΑΑΕΥ, πρέπει μέσα σε 36 μήνες να κάνει πλήρες αίτημα για οριστική προσφορά σύνδεσης.

Το breakdown για το Φλεβάρη

Στα κρίσιμα ερωτήματα, τι δείχνει το breakdown των αιτημάτων του Φλεβάρη (1,31 GW), πόσα έργα έχουν ενσωματωμένη μπαταρία, κατά πόσο συνεχίζεται ο πληθωρισμός των φωτοβολταικών ή έχει ανακοπεί υπερ των αιολικών, οι απαντήσεις έχουν ως εξής:

• Τα φωτοβολταικά συνεχίζουν να έχουν τη μερίδα του λέοντος με τέσσερα έργα, ισχύος 568 ΜW. Η κυριαρχία τους είναι απόλυτη.

• Τα αιολικά πάρκα είναι τρία, ισχύος 149 MW. Αν και το trend όπως δείχνουν οι τελευταίες εξαγορές και συμφωνίες για έργα με όρους σύνδεσης, δείχνει υπέρ των αιολικών, παρόμοια στροφή δεν παρατηρείται ακόμη σε επίπεδο αιτημάτων.

• Τα φωτοβολταϊκά με ενσωματωμένη μπαταρία που δεν απορροφά ενέργεια από το δίκτυο είναι δύο, 309 MW (παρ. 11Α, του Άρθρου 10, του Ν.4685/2020).

• Τα φωτοβολταϊκά με ενσωματωμένη μπαταρία που μπορεί να απορροφά ενέργεια από το δίκτυο είναι τέσσερα, 290 MW (παρ. 11Β, του Άρθρου 10, του Ν.4685/2020).

Μπαράζ για μπαταρίες

Έχοντας πάρει το μήνυμα η αγορά, και παρ’ ότι οι μπαταρίες είναι ακόμη ακριβές, το 45% του συνόλου των αιτημάτων αφορά έργα με ενσωματωμένη αποθήκευση, κάτι που τους προηγούμενους μήνες δεν έχει φανεί.

Ενδιαφέρον είναι και το στοιχείο που αφορά αποκλειστικά τα αιτήματα για σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΑΗΕ), όπου παρά τα υψηλά ακόμη κόστη, το Φλεβάρη είχαμε ένα μπαραζ υποβολής φακέλων. Πρόκειται για 17 σταθμούς συνολικής ισχύος εγχύσης 1 GW. Και εδώ ο πληθωρισμός είναι μεγάλος.

Η εικόνα μήνα - μήνα

Κοιτάζοντας πάντως τη μεγάλη εικόνα και κάνοντας μια αναδρομή στο τι συνέβη το 2024, η συσσώρευση αιτημάτων για έργα ΑΠΕ στην ουρά του ΑΔΜΗΕ, που αθροίζει πλέον το εξωπραγματικό νούμερο των περίπου 48 GW, συνεχίζεται ακάθεκτη.

Αν και προφανώς τη λύση θα τη δώσει η ίδια η ζωή και οι αυστηρότεροι όροι για χρηματοδοτήσεις που θέτουν οι τράπεζες, δεν περνά απαρατήρητο ότι εδώ και ένα χρόνο υποβάλλονται μεσοσταθμικά κάθε μήνα πάνω - κάτω τα ίδια αιτήματα.

Στους πρώτους τέσσερις μήνες του 2024, από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο, είχαμε κατά μέσον όρο αιτήματα λίγο κάτω ή λίγο πάνω από 1 GW το μήνα. Τον Μάιο έπεσαν στα 0,64 GW, τον Ιούνιο εκτινάχθηκαν στα 1,47 GW, τον Ιούλιο μειώθηκαν σε 0,98 GW, τον Αύγουστο διατηρήθηκαν στα ίδια επίπεδα των 0,94 GW και τον Σεπτέμβριο αυξήθηκαν εκ νέου στα 1,36 GW. Τον Οκτώβρη έκλεισαν στα 1,087 GW, τον Νοέμβρη έπεσαν ελαφρώς στα 0,96 GW και στον κύκλο Δεκεμβρίου, ανέβηκαν στα 1,23 GW. Το Γενάρη του 2025 ήταν ελάχιστα και το Φλεβάρη φτάνουν τα 1,3 GW. Επομένως, μεσοσταθμικά τους τελευταίους δεκατέσσερις μήνες υποβάλλονται κάθε μήνα αιτήματα ισχύος άνω του 1 GW.