Εθνική: Το δανειακό portfolio των 6 δισ ευρώ, το Energy Baseload Swap και το άνοιγμα στο εξωτερικό - Ο στόχος για μερίδιο άνω του 30% στις χρηματοδοτήσεις ενεργειακών projects

Τη διατήρηση της δυναμικής χρηματοδοτικής παρουσίας στον τομέα της ενέργειας, όχι μόνον στα πιο εμβληματικά ενεργειακά projects και στις νέες τεχνολογίες, όπως οι μπαταρίες, αλλά και το άνοιγμα σε ξένες αγορές, καθώς επίσης την παροχή λύσεων μέσα από νέα εργαλεία που μειώνουν το ρίσκο από το volatility των τιμών, έχει βάλει ως στόχους για το επόμενο διάστημα η Εθνική Τράπεζα.

Το δανειακό portfolio των 6 δισ ευρώ στην ενέργεια την καθιστά ηγέτιδα δύναμη ειδικά στον τομέα των ΑΠΕ, όπου κατέχει μερίδιο 30% στις χρηματοδοτήσεις, ενώ οι μεγάλες διεθνείς διασυνδέσεις, από αυτήν μεταξύ Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, μέχρι το Gregy, αποτελούν αναμφίβολα νέες ευκαιρίες για την ΕΤΕ, που δεν κρύβει το ενδιαφέρον της.

Το ίδιο και οι πράσινες επενδύσεις, καθώς η τράπεζα βλέπει ότι όσο και αν αναθεωρηθούν οι στόχοι, η ενεργειακή μετάβαση θα παραμείνει η βασική κατεύθυνση. Και μέχρι το 2030 θα απαιτηθούν έργα, ύψους 15 - 20 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων ένα 50% θα προέλθει από τραπεζικό δανεισμό.

«Αν καταφέρουμε να μείνουμε πάνω από το 30% ως συνολικό μερίδιο θα είναι μεγάλη επιτυχία», ανέφερε χθες ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής, Βασίλης Καραμούζης, μιλώντας σε δημοσιογράφους για το exposure της τράπεζας στον ενεργειακό τομέα, τα επόμενα της βήματα, αλλά και το πώς τοποθετείται απέναντι στις ανατροπές που έρχονται.

Τα δύο καινούργια ωστόσο στοιχεία που κάνουν τη διαφορά για την ΕΤΕ είναι αφενός τα νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία που έχει δημιουργήσει και αφετέρου τα βήματα που κάνει στο εξωτερικό.

Το στοίχημα που παίζει εδώ και μερικούς μήνες η τράπεζα είναι να ρίξει στην αγορά νέα προϊόντα που δεν περιορίζονται σε ένα καλό spread, αλλά απαντούν στις ανάγκες όλης της αλυσίδας, τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών (βιομηχανίες, ξενοδοχεία, σούπερ-μάρκετ, κλπ), όπου κοινή τους αγωνία είναι η έλλειψη ορατότητας ως προς τις τιμές σε βάθος χρόνου. Του εσόδου που θα εισπράτει ο παραγωγός και του κόστους που θα καταβάλει ο καταναλωτής.

Το Energy Baseload Swap

Σε αυτή τη λογική δουλεύει το Energy Baseload Swap (EBS) που ενεργοποιήθηκε εντός του 2024 και έχει ήδη ανάμεσα στους πελάτες του μεγάλο ξενοδοχείο. Το προιόν δίνει τη δυνατότητα στους μεν μεγάλους καταναλωτές να σταθεροποιούν το ενεργειακό τους κόστος, στους δε παραγωγούς ΑΠΕ το έσοδό τους για μια περίοδο έως και 10 ετών, μέσω διμερούς χρηματοοικονομικής σύμβασης με την Εθνική.

Στη πράξη, εκμεταλλευόμενη το μεγάλο exposure που έχει (οι πελάτες της αντιστοιχούν στο 50% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού πανελλαδικά) η τράπεζα μεσολαβεί ανάμεσα σε ένα παραγωγό ενέργειας και ένα καταναλωτή και τους προτείνει να συνάψουν ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο, ένα είδος forward, με σταθερή τιμή ρεύματος. Τόσο στη μία, όσο και στην άλλη περίπτωση, όταν κλειδώνει το έσοδο για τον πωλητή και το κόστος για τον αγοραστή, η επένδυση καθίσταται πιο "εύπεπτη" χρηματοδοτικά, αφού τα ρίσκα γίνονται πιο μετρήσιμα για την τράπεζα.

Το νέο εργαλείο της Εθνικής είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά από τον Επικεφαλής της Ομάδας Πωλήσεων Διεθνών Αγορών της ΕΤΕ, Θάνο Χολέβα στο 6ο Renewable & Storage Forum του Εnergypress (https://energypress.gr/news/holebas-ethniki-trapeza-ta-hrimatodotika-ergaleia-gia-tis-ape-kai-tin-apothikeysi), με τον ίδιο να μιλά για το κενό που "είδε" η τράπεζα στον τρόπο λειτουργίας των εταιρικών PPAs και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να το καλύψει ως μεσολαβητής. Στη παρούσα φάση, ένα δεκαετές PPA παρέχει ενέργεια στα 72 λεπτά/Μεγαβατώρα για ένα παραγωγό. Εχει τη σημασία του ότι το πρόιον αυτό κουμπώνει καλύτερα με δάνεια.

Τα πρώτα βήματα στην Ισπανία

Το ένα καινούργιο στοιχείο της στρατηγικής της ΕΤΕ αφορά τα ευέλικτα χρηματοοικονομικά εργαλεία. Το άλλο συνδέεται με τα πρώτα ανοίγματα της τράπεζας έκτος συνόρων, αρχής γενομένης από την Ισπανία, μια από τις πιο απαιτητικές αγορές διεθνώς για τις ΑΠΕ, με εξαιρετικές αποδόσεις έργων και πολύ ισχυρό τραπεζικό ανταγωνισμό.

Σε ένα προορισμό πολύ πιο επενδύσιμο από την Ελλάδα, η Εθνική έχει ήδη χρηματοδοτήσει δύο φωτοβολταικά πάρκα (με corporate PPA), όπως εξήγησε η Βοηθός Γενική Διευθύντρια Structured Finance και Investment Banking της τράπεζας, Αργυρώ Μπανίλα.

Στην ιβηρική αγορά η ΕΤΕ «σκανάρει» και άλλα έργα, από αιολικά μέχρι μπαταρίες, όπως κάνει το ίδιο σε Ιταλία, Γερμανία και αλλού, με στόχο από το φετινό πήχη των 600 εκατ. ευρώ για χρηματοδοτήσεις στον ενεργειακό κλάδο, τα 100 εκατ. να προέλθουν από το εξωτερικό.

«Χτυπάμε 20 ή περισσότερες πόρτες σε πολλές χώρες, και κοιτάζουμε τα πάντα. Αν βρουμε τα σωστά έργα και το κατάλληλο partner με τον οποίο θα τα συγχρηματοδοτήσουμε, ο στόχος για δάνεια 100 εκατ. ευρώ από το εξωτερικό, μπορεί να πολλαπλασιαστεί», σημείωσε ο κ. Καραμούζης.

Αλλωστε, η Εθνική, ακολουθεί το trend που θέλει τους πελάτες της, δηλαδή τους μεγάλους της ενέργειας, να βγαίνουν όλο και περισσότερο εκτός των συνόρων. Ακολουθώντας τις κινήσεις τους, η Εθνική μπαίνει όλο και περισσότερο στις χρηματοδοτήσεις των projects που τρέχουν οι ΔΕΗ, Metlen, Helleniq Energy, Motor Oil και όμιλος Κοπελούζου στο εξωτερικό, ενώ ταυτόχρονα της ανοίγονται και νέες πόρτες.

Ο στόχος του 2025 και η επόμενη ημέρα

Τα μέχρι τώρα νούμερα της ΕΤΕ για τις δανειοδοτήσεις στην ενέργεια, δείχνουν ότι επί ενός συνόλου 6 δισ. ευρώ, τα 4,5 δισ. αφορούν εκταμιευμένα δάνεια, και το 1,5 δισ. εγγυητικές επιστολές. Κάνοντας το breakdown, τα 3 δισ. ευρώ αφορούν χρηματοδοτήσεις έργων ΑΠΕ, εκ των οποίων τα 2,5 δισ. αφορούν καθαρά την Εθνική, καθώς υπάρχει και ένα ποσοστό που αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ασφαλώς και οι ανατροπές που βιώνει η πράσινη αγορά δεν θα μπορούσαν να μην αποτυπώνονται και στις δανειοδοτήσεις. Η χρονιά ρεκόρ για τη τράπεζα ήταν το 2023 όταν οι εκταμιεύσεις για δάνεια στον ενεργειακό τομέα έφτασαν το 1 δισ, ωστόσο πέρυσι υποχώρησαν στα 500 εκατ ευρώ, και για φέτος ο πήχης έχει μπει στα 600 εκατ ευρώ.

«Το 2023 συνέπεσε με την ολοκλήρωση των χρηματοδοτήσεων μικρών και μεσαίων στο χώρο της ενέργειας με το μοντέλο των δημοπρασιών για «κλείδωμα» ταρίφας. Απλώς, αυτό το κενό δεν έχει ακόμη υποκατασταθεί από μια νέα γενιά δανείων», όπως εξήγησε ο Βοηθός Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Στήριξης Εργασιών Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής, Παναγιώτης Λευθέρης.

Στη πράξη, η μείωση των χορηγήσεων από την ΕΤΕ αντανακλά την υποχώρηση της ζήτησης τα τελευταία χρόνια, όπως λένε τα ίδια στελέχη, παράλληλα με τις δραματικές μεταβολές που υφίσταται η αγορά των ΑΠΕ, τη μεταμόρφωση που βιώνει ο χώρος και τις όλο και μεγαλύτερες εγγυήσεις που ζητούν οι τράπεζες.

Οι εμβληματικές δανειοδοτήσεις

Σταχυολογώντας τις πιο εμβληματικές επενδύσεις που έχει δανειοδοτήσει η τράπεζα, έχει μπει πρώτη στην αγορά των μπαταριών, χρηματοδοτώντας πρόσφατα με 70 εκατ. ευρώ την επένδυση της αιγυπτιακής Elsewedy Σύμφωνα με τα στελέχη της ΕΤΕ ήταν μια σύνθετη άσκηση που έχει να κάνει με τις δυσκολίες της τεχνολογίας (περιορισμένη διάρκεια ζωής, συντήρηση, απουσία εμπειρίας).

Στην ίδια κατηγορία, ξεχωρίζουν επίσης η εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή από τη Masdar, όπου ήταν η διαχειρίστρια τράπεζα, η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU Αλεξανδρούπολης), η μονάδα ηλεκτροπαραγωγής επίσης στην Αλεξανδρούπολη (ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, όμιλος Κοπελούζου), αλλά και το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο East to Med data Corridor που φιλοδοξεί να συνδέσει ψηφιακά τη Μ.Ανατολή με την ΕΕ.

Συζητά επίσης να μπει στο δάνειο - μαμούθ των 620 εκατ ευρώ για το mega project αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας που υλοποιεί η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή - υπό τον έλεγχο πλέον της Masdar - στο οποίο ρόλο συντονιστή θα έχει η Πειραιώς, ενώ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση της διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector).

Το ύψος του δανείου συνδέεται με το χρηματοοικονομικό μοντέλο των εσόδων του έργου που δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί. Εχει τη σημασία του όμως ότι η ΕΤΕ έχει στείλει επιστολή στη Κομισιόν διαβεβαιώνοντας ότι το έργο είναι «χρηματοδοτήσιμο» (bankable) και επιδιώκει να γίνει ο κύριος χρηματοδότης του έργου. Ενδιαφέρον έχει και για τη διασύνδεση Ελλάδας- Αιγύπτου, καθώς αμφότερα τα projects όπως τονίστηκε έχουν και υψηλή γεωστρατηγική αξία.