Σε πλήρη λειτουργία σε 2 χρόνια ο κλάδος του Vertical Corridor προς Ουκρανία – 3πλασιασμός της εξαγωγικής δυναμικότητας της Ελλάδας από το τέλος του 2025 

«Κλειδωμένη» είναι η πλήρης λειτουργία του ανατολικού κλάδου του Κάθετου Διαδρόμου -δηλαδή της «οδού» τροφοδοσίας που ξεκινά από τη χώρα μας και φθάνει μέχρι την Ουκρανία- με τα έργα αναβάθμισης των συστημάτων μεταφοράς που ήδη υλοποιούν οι Διαχειριστές των εμπλεκόμενων χωρών. 

Όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές του ΔΕΣΦΑ, στην πράξη αυτό σημαίνει πως, σε ορίζοντα 2ετίας, θα έχει επιτευχθεί ο στόχος που έχει τεθεί από την πρωτοβουλία των 9 Διαχειριστών, για τη δυνατότητα μεταφοράς 10 bcm καυσίμου μέχρι το Κίεβο σε ετήσια βάση. Αυτή τη στιγμή, η δυναμικότητα που μπορεί να υποστηριχθεί κινείται στα 2 bcm ετησίως. 

Στη σημαντική ενίσχυση της μεταφορικής ικανότητας του ανατολικού κλάδου του Vertical Corridor αναφέρθηκε η CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Rita Galli, στη χθεσινή εκδήλωση για την πρωτοβουλία των 9 Διαχειριστών, που πραγματοποιήθηκε στο ελληνικό περίπτερο στην COP29. «Ο Κάθετος Διάδρομος υπάρχει, λειτουργεί ήδη, ενώ η δυναμικότητά του θα αυξηθεί σημαντικά με έργα που βρίσκονται υπό κατασκευή και τα οποία θα είναι έτοιμα στους 12 με 18 επόμενους μήνες», σημείωσε χαρακτηριστικά. 

Όπως πρόσθεσε, τα έργα αναπτύσσονται κυρίως στη χώρα μας (από τον ΔΕΣΦΑ) και τη Βουλγαρία. Μικρότερης  κλίμακας επενδύσεις πραγματοποιούνται επίσης στη Μολδαβία και την Ουκρανία, συμβάλλοντας στην αύξηση της δυνατότητας μεταφοράς αερίου μέχρι την Ουκρανία από την Ελλάδα (όπου θα καταφθάνουν μέσω εισαγωγών LNG στη Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης). 

Μάλιστα, παρουσίασε έναν χάρτη με τις εργασίες αναβάθμισης στα σημεία διασύνδεσης των συστημάτων μεταφοράς, οι οποίες πρόκειται να ολοκληρωθούν μέχρι το 2026. Σύμφωνα με την κ. Galli, η αγορά έχει αντιληφθεί τις νέες εξαγωγικές δυνατότητες που θα δημιουργηθούν, γεγονός το οποίο εξηγεί γιατί δεσμεύθηκαν τα slot στη Ρεβυθούσα για τα επόμενα έτη, όπως έγραψε το energypress. 

Σύμφωνα με τα στελέχη του Διαχειριστή, με δεδομένο ότι τα απαραίτητα έργα στο εγχώριο σύστημα βρίσκονται ήδη στις ράγες από τον ΔΕΣΦΑ, ώστε να αυξηθούν οι εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας, μείζονα εξέλιξη για το πλήρες «ξεκλείδωμα» του Κάθετου Διαδρόμου προς την Ουκρανία αποτελεί το γεγονός ότι έχουν μπει στις ράγες από την Bulgartransgaz τα απαραίτητα έργα ενίσχυσης του βουλγαρικού συστήματος μεταφοράς, τα οποία θα εξαλείψουν τα bottlenecks στη χώρα. Τα έργα θα υλοποιηθούν με κρατικούς πόρους, μέσω των κεφαλαίων που εισέρευσαν στον Διαχειριστή από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στην οποία προχώρησε το βουλγαρικό Δημόσιο. 

Οι επενδύσεις που «τρέχουν» στην Ουκρανία κινούνται σε μικρότερα επίπεδα, της τάξης των 50-60 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τον δυτικό κλάδο του Vertical Corridor, «κλειδί» θα αποτελέσει η αναβάθμιση του ρουμανικού συστήματος μεταφοράς, ώστε να μπορούν να διακινηθούν μεγαλύτερες ποσότητες προς την Ουγγαρία. Ωστόσο, δεν έχουν εξευρεθεί τα απαιτούμενα κεφάλαια. 

Το πλήρες «ξεκλείδωμα» του ανατολικού διαδρόμου θα δώσει πρόσβαση στις τεράστιες ουκρανικές αποθήκες. «Η εξέλιξη αυτή είναι ικανό να αλλάξει τη θεώρηση της υπόθεσης φυσικό αέριο στην Ευρώπη», σημειώνουν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές. 

Όσον αφορά τα έργα που ήδη δρομολογούνται στη χώρα μας από τον ΔΕΣΦΑ, θα αυξήσουν από το τέλος του 2025 στα 8,5 bcm την εξαγωγική δυναμικότητα προς τη Βουλγαρία, δηλαδή σε 3πλάσια επίπεδα από ό,τι σήμερα. Η ενίσχυση θα επιτευχθεί με την ολοκλήρωση έως τότε της αναβάθμισης του σταθμού συμπίεσης στην Κομοτηνή, την ώρα που ήδη έχει τεθεί σε λειτουργία ο σταθμός συμπίεσης στη Νέα Μεσημβρία, ενώ ολοκληρώνεται ο σταθμός στην Αμπελιά Φαρσάλων. 

Από τα 8,5 bcm, τα 5 bcm θα μπορούν να εισαχθούν μέσω του FSRU Αλεξανδρούπολης. Ωστόσο, όταν το 2027 ολοκληρωθεί η αναβάθμιση του ΕΣΜΦΑ στο τμήμα Καρπερή – Κομοτηνή, στα 8,5 bcm προς τη Βουλγαρία θα μπορεί να συνδράμει και το τέρμιναλ της Ρεβυθούσας. Από αυτή τη δυναμικότητα, οι άνθρωποι του Διαχειριστή εκτιμούν ότι θα εξάγονται κατ΄ ελάχιστον 2 bcm ετησίως, με βάση τις ήδη συμβασιοποιημένες ποσότητες. Προβλέπουν πως θα μπορέσουν εύκολα να αυξηθούν οι εξαγωγές στα 6 bcm, κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των χρεώσεων χρήσης του ΕΣΦΑ, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα. 

Όπως προσθέτουν, μοναδική περίπτωση να «παρακαμφθεί» η Ελλάδα από τον ρόλο της «πύλης» εισόδου αερίου για τον Κάθετο Διάδρομο, είναι ο Vertical Corridor να «πλημμυρίσει» με ρωσικό αέριο, το οποίο θα καταφθάνει μέσω Τουρκίας. Για να συμβεί αυτό όμως, θα πρέπει να γίνουν μαζικές επενδύσεις για αναβάθμιση του τουρκικού συστήματος μεταφοράς. Ωστόσο, η κυβέρνηση της Άγκυρας έχει θέσει ως προϋπόθεση την επαρκή δέσμευση δυναμικότητας από «παίκτες» της αγοράς για την επόμενη 15ετία, κάτι που λόγω των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων θεωρείται εν πολλοίς ανέφικτο.