Κοινή παρέμβαση ACER και CEER για τα δίκτυα – Προτείνουν σχέδιο δράσης για να υλοποιηθούν οι επενδύσεις που θα αυξήσουν την ένταξη νέων ΑΠΕ

Τρόπους για την προσαρμογή των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να μπορούν να απορροφήσουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι, προτείνουν ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και το Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (CEER), σε κοινό έγγραφο που δημοσίευσαν. Παράλληλα εξετάζουν την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων επενδύσεων ανά κράτος.

Η σχετική μελέτη ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως συνέχεια του 9ου Φόρουμ Ενεργειακών Υποδομών (Ιούνιος 2023).

Ο συντάκτες της μελέτης τονίζουν ότι οι προβλεπόμενες επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν το δίκτυο με βάση τις αναμενόμενες πιθανές μελλοντικές ανάγκες, οι οποίες υπερβαίνουν τις επιβεβαιωμένες ανάγκες παραγωγής και ζήτησης. 

Από τη μια πλευρά, αυτό θα βοηθήσει να διασφαλιστεί ότι τα δίκτυα ισχύος είναι κατάλληλα για την ταχεία απορρόφηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), αποφεύγοντας καθυστερήσεις σύνδεσης των ΑΠΕ που προκαλούνται από μια πιο αργή επέκταση της χωρητικότητας του δικτύου. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, η επένδυση σε προκαταρκτικές επενδύσεις ενέχει τον κίνδυνο να αποδειχθεί ότι δεν χρησιμοποιούνται, τουλάχιστον έως ότου υπάρξουν εξελίξεις από την πλευρά της παραγωγής.

Ποια είναι τα βασικά ευρήματα των ρυθμιστών ενέργειας;

Εξετάζοντας τα τρέχοντα εθνικά ρυθμιστικά πλαίσια για επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, η ACER και η CEER διαπιστώνουν ότι:

• Η εστίαση θα πρέπει να είναι στην εφαρμογή: αρκετές Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές (ΕΡΑ) ανέφεραν ότι δεν χρειάζονται περαιτέρω ενέργειες σε εθνικό επίπεδο με προβλεπόμενες επενδύσεις, αλλά ζήτησαν  να εφαρμοστούν σωστά τα ήδη προβλεπόμενα μέτρα.
• Οι διαχειριστές συστημάτων συχνά υιοθετούν μια στραμμένη προς το μέλλον προσέγγιση στο σχεδιασμό και προβλέπουν τη μελλοντική παραγωγή και ζήτηση (συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων σύνδεσης στο δίκτυο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υποδομής φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων ή άλλων παραγόντων επέκτασης του δικτύου).
• Η ίδια ρυθμιστική μεταχείριση εφαρμόζεται στις προβλεπόμενες επενδύσεις όπως και για άλλους τύπους επενδύσεων δικτύου. Και οι δύο υπόκεινται στα ίδια ρυθμιστικά κίνητρα και κυρώσεις, καθώς και στην ίδια διαδικασία αναγνώρισης κόστους.

Ποιες είναι οι συστάσεις των ρυθμιστών ενέργειας;

Σύμφωνα με τις συστάσεις της Έκθεσης του ACER για την αξιολόγηση των επενδύσεων, την αξιολόγηση κινδύνου και τα ρυθμιστικά κίνητρα για έργα ενεργειακών δικτύων (Ιούνιος 2023), η ACER και η CEER συνιστούν:

Ενίσχυση του ρόλου των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας ( και των εργαλείων που έχουν στη διάθεσή τους) στην αξιολόγηση των αναγκών και των έργων ενεργειακής υποδομής.

Διευκόλυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΡΑ μειώνοντας τις αβεβαιότητες σχετικά με την ανάπτυξη νέων χρήσεων δικτύου (π.χ. τέτοια μέσα περιλαμβάνουν τον προσδιορισμό περιοχών επιτάχυνσης από ανανεώσιμες πηγές, βελτιωμένη ανάλυση της πρόσληψης ηλεκτρικής επαναφόρτισης στα σενάρια του σχεδίου δικτύου).

Ενθάρρυνση των χρηστών του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας (όπως οι γεννήτριες) να επισημαίνουν τα πιθανά αιτήματά τους για σύνδεση (συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων χωρητικότητας και των προγραμματισμένων τοποθεσιών τους) όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Βελτίωση του συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των μελλοντικών χρηστών του δικτύου, των διαχειριστών δικτύων και των ρυθμιστών ενέργειας ως βάση για την επιτάχυνση της κανονιστικής επικύρωσης των επενδύσεων στο δίκτυο. Για παράδειγμα, απαιτείται καλύτερη διαβούλευση σχετικά με τα σενάρια σχεδιασμού δικτύου και τις προτεραιότητες για την αντιμετώπιση των αναγκών ενίσχυσης.  

Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (υπό την επίβλεψη της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας) βελτιώνουν τον τρόπο με τον οποίο εντοπίζονται οι ανάγκες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας παρέχοντας λεπτομερή ανάλυση (με μεγαλύτερη χωρική ευαισθησία σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο) και διαφάνεια των αποτελεσμάτων τους.

Χώρες που διαθέτουν χωριστές ρυθμιστικές εγκρίσεις για τη χορήγηση αδειών και την κατασκευή για να επισπεύσουν την υλοποίηση του έργου και να ελαχιστοποιήσουν το «βυθισμένο κόστος» σε περίπτωση που το έργο δεν θα χρειαστεί.

Οι ρυθμιστικές αρχές αξιολογούν την πιθανή απώλεια ευημερίας από μια «πολύ πρόωρη» ή «πολύ αργή» υλοποίηση των έργων.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα; 

Αυτό το έγγραφο στοχεύει να συμβάλει στις συζητήσεις (και στις ενέργειες που πρέπει να γίνουν) σχετικά με τις προβλεπόμενες επενδύσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης Δικτύων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιτάχυνση της ανάπτυξης έξυπνων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και την υποστήριξη της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Το σχέδιο

Τα διασυνδεδεμένα και σταθερά ενεργειακά δίκτυα αποτελούν τον κορμό της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της ΕΕ και είναι καίριας σημασίας για τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης. Με στόχο να συμβάλει στην υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Επιτροπή προτείνει σήμερα ένα σχέδιο δράσης ώστε να διασφαλιστεί ότι τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας θα λειτουργούν αποτελεσματικότερα και θα αναπτυχθούν περαιτέρω και ταχύτερα. Η Επιτροπή έχει ήδη θεσπίσει ένα υποστηρικτικό νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με την πλήρη ενοποίηση των αγορών της ΕΕ, το εκσυγχρονισμένο δίκτυο υποδομών θα εξασφαλίσει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις τα οφέλη της φθηνότερης και καθαρότερης ενέργειας.

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά 60 % περίπου από τώρα έως το 2030. Τα δίκτυα θα πρέπει να εξυπηρετούν ένα πιο ψηφιοποιημένο, αποκεντρωμένο και ευέλικτο σύστημα με εκατομμύρια ηλιακούς συλλέκτες στέγης, αντλίες θερμότητας και τοπικές ενεργειακές κοινότητες που θα μοιράζονται τους πόρους τους, περισσότερες υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που θα συνδέονται στο δίκτυο, περισσότερα ηλεκτρικά οχήματα για φόρτιση και αυξανόμενες ανάγκες παραγωγής υδρογόνου. Δεδομένου ότι το 40 % των δικτύων διανομής μας είναι παλαιότερα των 40 ετών και η διασυνοριακή δυναμικότητα μεταφοράς αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030, απαιτούνται επενδύσεις ύψους 584 δισ. ευρώ.

Το σχέδιο δράσης 

Το σχέδιο δράσης αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων όσον αφορά την επέκταση, την ψηφιοποίηση και την καλύτερη χρήση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, προσδιορίζει δε συγκεκριμένες και εξατομικευμένες δράσεις που θα συμβάλουν στην αποδέσμευση των αναγκαίων επενδύσεων για την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Επίκεντρο των δράσεων είναι η υλοποίηση και η ταχεία τελεσφόρηση, με στόχο την έγκαιρη συμβολή στην επίτευξη των στόχων για το 2030:

• επιτάχυνση της υλοποίησης έργων κοινού ενδιαφέροντος και ανάπτυξη νέων έργων με πολιτική καθοδήγηση, ενισχυμένη παρακολούθηση και περισσότερες προτάσεις·
• βελτίωση του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού των δικτύων για την υποδοχή περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ικανοποίηση μεγαλύτερης ζήτησης εξηλεκτρισμού, συμπεριλαμβανομένου του υδρογόνου, στο ενεργειακό σύστημα διά της καθοδήγησης του έργου των διαχειριστών συστημάτων, καθώς και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών·
• θέσπιση κανονιστικών κινήτρων μέσω καθοδήγησης σχετικά με τις προληπτικές, μελλοντοστραφείς επενδύσεις και τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους για υπεράκτια έργα·
• παροχή κινήτρων για καλύτερη χρήση των δικτύων με ενισχυμένη διαφάνεια και βελτιωμένα τιμολόγια δικτύου για ευφυέστερα δίκτυα, αποδοτικότητα και καινοτόμες τεχνολογίες και λύσεις διά της στήριξης της συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων και των συστάσεων του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER)·
• βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για έργα δικτύων διά της αύξησης της προβολής των ευκαιριών για χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ, ειδικά για ευφυή δίκτυα και για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής·
• τόνωση της ταχύτερης αδειοδότησης για την ανάπτυξη δικτύων διά της παροχής τεχνικής υποστήριξης στις αρχές και κατευθύνσεων για περισσότερη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και των κοινοτήτων·
• βελτίωση και διασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού δικτύου, μεταξύ άλλων διά της εναρμόνισης των απαιτήσεων βιομηχανικής παραγωγής με στόχο τη σύνδεση παραγωγής και ζήτησης.

(φωτο:pixabay.com)