Ιακωβίδου: Εκσυγχρονισμός στον Κώδικα Προμήθειας για να προάγουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών

Στο νέο τοπίο της λιανικής αγοράς ρεύματος και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά μετά από τα έκτακτα μέτρα που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης αναφέρθηκε η κ. Ειρήνη Ιακωβίδου, Διευθύντρια Ρύθμισης & Εποπτείας Αγορών Λιανικής και Προστασίας Καταναλωτών της ΡΑΑΕΥ μιλώντας την Παρασκευή το πρωί στο 5ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress.gr στις 28 και 29 Μαρτίου 2024 στην Αθήνα.

Η κ. Ιακωβίδου επεσήμανε ότι προτεραιότητα της ΡΑΑΕΥ είναι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών μέσω τους εκσυγχρονισμού του Κώδικα Προμήθειας και της προώθησης συνθηκών διαφάνειας. Αναλύοντας την κατάσταση που επικράτησε και επικρατεί στην αγορά με τα τιμολόγια ρεύματος, σημείωσε ότι ρυθμιστικά, η αγορά χωρίζεται σε τρεις περιόδους, η πρώτη εκτείνεται πριν από τον Αύγουστο του 2022, η δεύτερη από τον Αύγουστο του 2022 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023 και η τρίτη από τον Ιανουάριο του 2024 και μετά ενώ θα υπάρξει και νέα περίοδος η οποία θα ξεκινήσει από το 2025 και μετά. Κατά την πρώτη περίοδο, παρατηρήθηκε μια απελευθέρωση της αγοράς όπου οι καταναλωτές έφευγαν από την ΔΕΗ και κατευθύνονταν σε εναλλακτικούς παρόχους και σημειώθηκαν χαμηλότερες τιμές αλλά με την έναρξη της περιόδου της ενεργειακής κρίσης, οι καταναλωτές είδαν φουσκωμένους λογαριασμούς λόγω της ενεργοποίησης της ρήτρας αναπροσαρμογής τους οποίους δεν καταλάβαιναν. Μάλιστα, το γεγονός ότι κάποιοι προμηθευτές την συμπεριέλαβαν στους λογαριασμούς, άλλοι την έκρυψαν ενσωματώνοντάς την στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις ή πρόσφεραν κυμαινόμενα τιμολόγια με σύνθετους όρους ενώ υπήρξαν και περιπτώσεις όπου οι λογαριασμοί εκκαθαρίζονταν μετά από 10 μήνες, δημιούργησε πολυπλοκότητα στην αγορά. Όπως εξήγησε περαιτέρω η κ. Ιακωβίδου, με το νόμο Σκρέκα που ακολούθησε όπου έγινε αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής και τέθηκε η υποχρέωση δημοσίευσης της τιμής 20 ημέρες πριν και οι προμηθευτές τιμολογούσαν κατά το δοκούν κάθε μήνα, καταγράφτηκαν λιγότερα παράπονα από τους καταναλωτές. Αυτό συνέβη για δύο λόγους, όπως σημείωσε. Πρώτον, επειδή δεν υπήρχε εκκαθάριση τιμής μετά από 10 μήνες και δεύτερον, επειδή το ΥΠΕΝ έδωσε επιδοτήσεις και κράτησε την τιμή στα 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ένα ποσό που θα μπορούσε να πληρώσει ο μέσος καταναλωτής, όπως εκτίμησε. «Δηλαδή περάσαμε μια πολύ δύσκολη περίοδο ενεργειακής κρίσης και τελικά ο καταναλωτής δεν το κατάλαβε», σημείωσε η κ. Ιακωβίδου, ωστόσο πρόσθεσε ότι και πάλι παρατηρήθηκαν φαινόμενα όπου κάποιοι προμηθευτές παρουσίαζαν προϊόντα «κράχτες» με χαμηλή τιμή τον έναν μήνα και υψηλή τον επόμενο, διαφορετικές εκπτώσεις συνέπειας κάθε μήνα ενώ άλλοι διαφήμιζαν τα κυμαινόμενα προϊόντα ως σταθερά.

Οι καταναλωτές εκπαιδεύονται στον χρωματικό κώδικα – Στόχος η διαφάνεια

Η κ. Ιακωβίδου αναφέρθηκε και στον χρωματικό κώδικα και εξέφρασε την αντίληψη ότι οι καταναλωτές εκπαιδεύονται σταδιακά και καταλαβαίνουν εάν ένα προϊόν είναι σταθερό η κυμαινόμενα. Η μεγαλύτερη πρόκληση σε αυτή την φάση στην λιανική αγορά είναι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών μέσα από ένα κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο, έναν Κώδικα Προμήθειας ο οποίος θα προάγει την σταθερότητα των συμβάσεων και δεν θα δέχεται ερμηνείες κατά το δοκούν από κανέναν. «Η πρόκληση είναι να κάτσουμε σε ένα τραπέζι και να συζητήσουμε τι αλλαγές πρέπει να κάνουμε στον κώδικα για να τον εκσυγχρονίσουμε και να προάγουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών βάσει της σταθερότητας των συμβάσεων προμήθειας», σημείωσε.

Τα εργαλεία που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την εισπραξιμότητα

Αναφορικά με την ενίσχυση της εισπαραξιμότητας, η κ. Ιακωβίδου αναφέρθηκε στην διαβούλευση για την διαδικασία αλλαγής προμηθευτή στο ρεύμα και το φυσικό αέριο, όπου ισχύουν δύο διαφορετικές διαδικασίες (στο ρεύμα ο καταναλωτής μπορεί να αλλάξει προμηθευτή εάν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ενώ στο αέριο όχι). «Πρέπει να προάγουμε το δικαίωμα του καταναλωτή για αλλαγή προμηθευτή» σημείωσε και αναλύοντας περαιτέρω ανέφερε ότι στο φυσικό αέριο, η αγορά ανοίγει όχι λόγω αλλαγής προμηθευτή αλλά βάσει των καινούριων συνδέσεων. Στην Αττική, πρώτος προμηθευτής είναι το παλιό μονοπώλιο (Φυσικό Αέριο), στην Θεσσαλία και Θεσσαλονίκη είναι η ΖΕΝΙΘ ενώ στα υπόλοιπα μέρη, στις καινούριες συνδέσεις, υπάρχει ανταγωνισμός, κάτι το οποίο πρέπει να αλλάξει με την προώθηση της αναλογικότητας στην αλλαγή προμηθευτή.

Στα μέτρα που προωθούνται για την βελτίωση της εισπραξιμότητας είναι και η δυνατότητα του προμηθευτή να εντάσσει την πληροφορία αναφορικά με τις οφειλές ενός πελάτη (τις οποίες μπορεί να πληρώσει σε δόσεις) στο πληροφοριακό σύστημα του Διαχειριστή ενώ εισάγεται η δυνατότητα υποβολής απενεργοποίησης μετρητή.

Αυτή η μέθοδος αναμένεται να περιορίσει και τον ενεργειακό τουρισμό καθώς ένας πελάτης δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όταν υπάρχει ενεργή εντολή απενεργοποίησης μετρητή ή όταν είναι επισημασμένος από 2 ή 3 προμηθευτές στο σύστημα όπου τότε θεωρείται στρατηγικός κακοπληρωτής. «Βρίσκουμε λύση στον ενεργειακό Τουρισμό αλλά δίνουμε και την δυνατότητα στους προμηθευτές να διαμορφώσουν την στρατηγική τους», σημείωσε η κ. Ιακωβίδου.