Offshore αιολικά: Ενισχυμένα αντισταθμιστικά οφέλη και αυξημένοι περιορισμοί πριν την περιβαλλοντική αδειοδότηση του Εθνικού Προγράμματος – Ειδική παρέμβαση για την Κρήτη

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών, δηλαδή το πρώτο περιβαλλοντικό «πράσινο φως» για το σύνολο και των 25 υποψήφιων περιοχών, για την εγκατάσταση έργων τόσο σε μεσοπρόθεσμο (έως το 2030-2032) όσο και σε μακροπρόθεσμο (μετά το 2030-2032) χρονικό ορίζοντα.

Μία αντικειμενική δυσκολία που προέκυψε είναι πως κατά τη διαβούλευση της ΣΜΠΕ υποβλήθηκαν παρά πολλά σχόλια, με συνέπεια το έργο της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικών Αδειοδοτήσεων (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ να αποδειχθεί αρκετά χρονοβόρο. Παράλληλα, σε επίπεδο Δημοσίου γίνεται συστηματική δουλειά, με τη συνδρομή όλων των εμπλεκόμενων φορέων (όπως π.χ. η ΕΔΕΥΕΠ), ώστε να απαντηθούν οι όποιες ανησυχίες έχουν εκφραστεί από τις τοπικές κοινωνίες. 

Παρά πάντως τον μεγάλο αριθμό των τοποθετήσεων, η γενική εικόνα που υπάρχει είναι πως οι αντιδράσεις δεν είναι τόσο ριζικές όσο ίσως έχει διαφανεί από τις δημόσιες ανακοινώσεις, ενώ εκτιμάται ότι οι ανησυχίες θα διασκεδαστούν στη συνέχεια της διαδικασίας.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι πως από τη διαβούλευση δεν έχουν καταγραφεί νομικά εμπόδια για την έγκριση της ΣΜΠΕ, τα οποία θα μπορούσαν να μην είχαν προβλεφθεί κατά τη σύνταξή της. 

Αυστηροποίηση περιβαλλοντικών όρων στη δεύτερη φάση 

Όσον αφορά τις αντιδράσεις, εκτιμάται ότι μία σημαντική αιτία είναι πως δεν έχει γίνει σαφές στους τοπικούς παράγοντες ότι η ΣΜΠΕ του Εθνικού Προγράμματος αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα περιβαλλοντικής αδειοδότησης του συνόλου των 25 υποψήφιων περιοχών. Στη συνέχεια, για κάθε μία από τις περιοχές της μεσοπρόθεσμης φάσης, θα ακολουθήσει νέα και σαφώς πιο λεπτομερής Στρατηγική Μελέτη.

Έτσι, τη στιγμή που η αρχική ΣΜΠΕ περιλαμβάνει κάποιες γενικές περιβαλλοντικές κατευθύνσεις για τη «δεξαμενή» όλων των περιοχών, κάθε επιμέρους Στρατηγική Μελέτη θα αναλύει διεξοδικά και εξαντλητικά τα δεδομένα που ισχύουν για κάθε μία περιοχή ξεχωριστά. Επομένως, θα θέτει εξατομικευμένους κανόνες και περιορισμούς, για κάθε θαλάσσια ζώνη που είναι υπό παραχώρηση. 

Στόχος του ΥΠΕΝ είναι, πριν ακόμη από τη διενέργεια των επιμέρους ΣΜΠΕ, να ενημερωθούν οι τοπικές κοινωνίες ότι θα υπάρξει δεύτερη και ακόμη μεγαλύτερη αυστηροποίηση των περιβαλλοντικών όρων ανάπτυξης αιολικών πάρκων σε κάθε ζώνη. Αυστηροποίηση η οποία είναι εξάλλου απαραίτητη και για την υλοποίηση των έργων, καθώς θα πρέπει να διασφαλίζεται στις ενδιαφερόμενες εταιρείες ότι οι επενδύσεις τους είναι νομικά «θωρακισμένες» στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. 

Αυξημένα αντισταθμιστικά 

Σε αυτή τη διαδικασία ενημέρωσης, σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται να εμπλακεί και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, ώστε να επικοινωνηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο στην κοινή γνώμη το γεγονός ότι σε δεύτερο χρόνο θα υπάρξουν ακόμη πιο αυστηρά περιβαλλοντικά «φίλτρα». Επίσης, στόχος είναι να υπάρξει άμεση επαφή και ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών. 

Παράλληλα θα γίνει προσπάθεια να κατανοήσουν οι τοπικές κοινωνίες τα πλεονεκτήματα των υπεράκτιων αιολικών, με κυριότερο το γεγονός ότι παράγουν εξαιρετικά μεγάλα ποσά ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, με δημόσιες δηλώσεις του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, έχει αφήσει να φανεί πως ειδικά στην περίπτωση των offshore πάρκων, θα υπάρξει ένα νέο πλαίσιο ανταποδοτικών οφελών, σημαντικά ενισχυμένο έναντι όσων ισχύουν στις υπόλοιπες τεχνολογίες χερσαίων ΑΠΕ. Τα ενισχυμένα ανταποδοτικά οφέλη εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στο να διαμορφωθεί ευνοϊκή στάση για τις σχεδιαζόμενες επενδύσεις.

Παρέμβαση για την ανατολική Κρήτη

Την ίδια στιγμή πάντως, οι αντιδράσεις φαίνεται να έχουν αντικειμενικό έρεισμα στην περίπτωση της Κρήτης, καθώς στο ανατολικό τμήμα του νησιού (στον νόμο Λασιθίου) έχει χωροθετηθεί η εγκατάσταση τεσσάρων έργων. Έτσι, κρίνεται πως στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει όντως υπέρμετρη επιβάρυνση, η οποία χρήζει παρέμβασης.