Ευκαιρίες για ελληνικές επιχειρήσεις στη διαχείριση υδάτων στο Μαρόκο – Στο επίκεντρο και το “πράσινο” υδρογόνο

Σημαντικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη θεσμικής αλλά και επιχειρηματικής συνεργασίας στο πεδίο αποτελεσματικότερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων σε πλήθος τομέων, από την άρδευση, μέχρι την παραγωγή πράσινου υδρογόνου εντοπίζει ότι υπάρχουν στο Μαρόκο το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Ραμπάτ.

Συγκεκριμένα, ξεχωρίζει τις δυνατότητες που αναδύονται σε ό,τι αφορά τη μεταφορά τεχνογνωσίας την κατασκευή σχετικών υποδομών και την εξαγωγή εξοπλισμού αφαλάτωσης και διαχείρισης υδάτινων πόρων.

Το ευνοϊκό για συνεργασίες σε αυτά τα πεδία έδαφος διαμορφώνεται καθώς η λειψυδρία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση του Μαρόκου, επιδίωξη της οποίας είναι η ένταξη στην εθνική οικονομία και βιομηχανία νέων εργαλείων και μεθόδων εξοικονόμησης και αποτελεσματικότερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Οι διαπιστώσεις αυτές επιβεβαιώθηκαν και από την πρόσφατη συνάντηση εργασίας σχετικά με το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων της χώρας, υπό την προεδρία του βασιλιά Mohammed VI. 

Στη συνάντηση, η οποία διεξήχθη εν μέσω αξιοσημείωτης ξηρασίας κατά την τρέχουσα χειμερινή περίοδο και σημαντικής μείωσης των υδάτινων πόρων σε όλες τις περιοχές του Μαρόκου, συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εσωτερικών, κ. Laftit, ο υπουργός Υποδομών και Υδάτων, κ. Baraka, και ο υπουργός Γεωργίας, Αλιείας, Αγροτικής Ανάπτυξης, Υδάτων και Δασών, κ. Sadiki.  

Σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα του Γραφείου ΟΕΥ Ραμπάτ αναφέρεται ότι, σύμφωνα με τα λεγόμενα του κ. Baraka στη συνάντηση εργασίας, από τον Σεπτέμβριο του 2023 έως τα μέσα Ιανουαρίου τ.έ., καταγράφηκε μείωση βροχοπτώσεων της τάξεως του 70%, σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο προηγούμενων περιόδων, καθώς και πληρότητα φραγμάτων σε ποσοστό μόλις 23,2%, έναντι 31,5% αντίστοιχη περσινή περίοδο. 

Καθώς το Μαρόκο βρίσκεται σε κατάσταση διαρθρωτικής λειψυδρίας (η διαθεσιμότητα των υδάτινων πόρων έχει μειωθεί κατά 80% μέσα σε 50 χρόνια), η ξηρασία έχει ιδιαιτέρως δυσμενείς επιπτώσεις στον αγροτικό τομέα, ο οποίος καταναλώνει σημαντικές ποσότητες νερού (85% των πόρων), την στιγμή που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της μαροκινής οικονομίας, συνεισφέροντας το 14% του ΑΕΠ και απασχολώντας το 40% του ενεργού πληθυσμού της χώρας. 

Για τη διαχείριση της κατάστασης αυτής, το Μαρόκο έχει ήδη υιοθετήσει μία σειρά μέτρων με σκοπό την ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης (για παράδειγμα κατασκευή φραγμάτων, εγκαταστάσεων αφαλάτωσης και επεξεργασίας λυμάτων), βάσει του Εθνικού Προγράμματος Παροχής Πόσιμου Νερού και Νερού Άρδευσης για την περίοδο 2020-2027, του οποίο ο προϋπολογισμός φτάνει τα 14,39 δισ. ευρώ περίπου. 

Περαιτέρω, στο πλαίσιο της εν λόγω συνάντησης εργασίας, ο κ. Baraka παρουσίασε ένα σχέδιο δράσης έκτακτης ανάγκης, το οποίο προβλέπει α) την βέλτιστη κινητοποίηση των υφιστάμενων πόρων σε επίπεδο φραγμάτων, γεωτρήσεων και εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, β) την κατασκευή επείγοντος εξοπλισμού μεταφοράς και παροχής νερού και γ) μέτρα για τον περιορισμό του νερού άρδευσης ή της ροής διανομής, εάν ενδεχομένως χρειαστεί. 

Ενδεικτικά, δρομολογείται, ήδη, σε πολλές περιοχές της χώρας, ο περιορισμός, κατά 3 ημέρες την εβδομάδα, της λειτουργίας των δημόσιων λουτρών και των πλυντηρίων αυτοκινήτων. 

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για το μαροκινό ΑΕΠ μπορούν να επηρεαστούν δυσμενώς από την ποσότητα των βροχοπτώσεων, κατά σχεδόν 37%. Ενδεικτικά, όταν το 2022 η χώρα διήλθε την πιο ξηρή χρονιά των τελευταίων τριών δεκαετιών, η αγροτική παραγωγή μειώθηκε κατά 15% (και έως 67% για τα σιτηρά), αντιπροσωπεύοντας το ήμισυ της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, από 8% το 2021 σε 1,3% το 2022.