Η χρυσή ευκαιρία της Ελλάδας να εγκαθιδρυθεί ως ένα traded green gases hub στην ΝΑ Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, σε συνδυασμό με τις στοχευμένες πολιτικές της ΕΕ για απεξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου και γενικότερα από τη χρήση ορυκτών καυσίμων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, άλλαξε κυριολεκτικά και σε πολύ μικρό διάστημα, το τοπίο και τα βασικά χαρακτηριστικά της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου: η ζήτηση αερίου στην Ευρώπη το 2022 μειώθηκε κατά 13% σε σύγκριση με το 2021 (ή κατά 65 bcm), κάθε έννοια ασφάλειας εφοδιασμού της αγοράς εξαϋλώθηκε, η δομή και η προέλευση των εισαγωγών αερίου μεταβλήθηκε ριζικά και οι καταναλωτές βίωσαν με πρωτοφανή στην ιστορία αύξηση της τιμής του καυσίμου, που επανήλθε σε φυσιολογικά επίπεδα μόλις την άνοιξη του τρέχοντος έτους. 

Εξέλιξη της τιμής φυσικού αερίου στο TTF

Πηγή: Oxford Institute for Energy Studies

Για την αποκλιμάκωση των τιμών φυσικού αερίου (που όπως ήταν φυσικό συμπαρέσυρε και τις τιμές του ηλεκτρισμού) χρειάσθηκε να ληφθούν μια σειρά από μέτρα εκ μέρους της ΕΕ και των Κρατών-μελών (με κυριότερο το πακέτο REpowerEU), βοηθούντων προς τούτο και ορισμένων άλλων συνθηκών που επικράτησαν από το Φθινόπωρο του 2022 και εντεύθεν, όπως ο ήπιος χειμώνας και η μείωση της ζήτησης LNG στην ΝΑ Ασία, που είχαν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των αποθεμάτων αερίου στις υπόγειες αποθήκες σε υψηλά επίπεδα στο τέλος της χειμερινής περιόδου και την απρόσκοπτη εισροή ικανών ποσοτήτων LNG στην Ευρώπη αντίστοιχα. 

Η περιοχή της ΝΑ Ευρώπης δεν θα μπορούσε όπως ήταν φυσικό να αποφύγει τις συνέπειες αυτής της ενεργειακής κρίσης. Ορισμένες μάλιστα χώρες όπως η Βουλγαρία, κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν κατάσταση πλήρους διακοπής της παροχής αερίου, αφού συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των «μη φιλικών» χωρών της Ρωσίας. Αντίθετα για τη χώρα μας τα πράγματα αποδείχθηκαν λιγότερο επώδυνα, χάρις στην ύπαρξη της στρατηγικού χαρακτήρα εγκατάστασης του Τερματικού Σταθμού ΥΦΑ της Ρεβυθούσας, που όχι μόνον κάλυψε επαρκώς τις εθνικές ανάγκες, αλλά βοήθησε και τη γειτονική Βουλγαρία να ξεπεράσει τα προβλήματα εφοδιασμού της σε φυσικό αέριο.   

Γενικότερα και πάρα τα ανωτέρω, το φυσικό αέριο, κυρίως με τη μορφή του LNG, εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να παίζει σημαντικό ρόλο για τα επόμενα 10-20, ενώ οι υποδομές του θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον και για μεταφορά και αποθήκευση και άλλων ανανεώσιμων αερίων όπως πχ το «πράσινο» Υδρογόνο και το Βιομεθάνιο. 

Σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια αναμφίβολα θετικές προσπάθειες για την δημιουργία ανταγωνιστικών αγορών φυσικού αερίου, όμως αυτό που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή είναι η έλλειψη ολοκλήρωσης των (εθνικών) αγορών σε μια ανταγωνιστική και καλά λειτουργούσα  περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου, καθώς και η έλλειψη ενός καλά οργανωμένου traded gas hub.  

Σε ότι αφορά στην χώρα μας, η θέση της και η γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας έχουν σαφώς αναβαθμιστεί, ειδικά έναντι της Τουρκίας, τόσο γιατί η Δύση περιβάλλει με αρκετή καχυποψία τη στάση και τις ενέργειες της δεύτερης γύρω από το Ουκρανικό ζήτημα, όσο και γιατί η Ελλάδα έχει πλέον μια έντονη και ζωτικής σημασίας παρουσία στις εξελίξεις και στα ενεργειακά πράγματα της ευρύτερης περιοχής, ιδίως μετά την κατασκευή κρίσιμων υποδομών όπως ο TAP, ο IGB, η αναβάθμιση της Ρεβυθούσας, η δρομολόγηση της κατασκευής του FSRU στην Αλεξανδρούπολη κλπ. 

Το γεγονός αυτό, όπως θα αναλύσουμε κατωτέρω, δημιουργεί τις προϋποθέσεις και αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για την εγκαθίδρυση στη Ελλάδα τα επόμενα χρόνια ενός Traded Gas Hub με εμβέλεια τη ΝΑ Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, με πολλαπλά οφέλη και ευκαιρίες περιφερειακής και οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και ενεργειακής αναβάθμισης όχι μόνον για τη χώρα μας, αλλά και για όλες τις χώρες της περιοχής.

Τι είναι τα traded gas hubs και κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορούν να δημιουργηθούν;

Ένα gas hub μπορεί να είναι ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό σημείο όπου υπάρχει η έξοδος (-οι) ενός ή περισσότερων αγωγών διαμετακόμισης ή μεταφοράς αερίου (και συνεπώς υπάρχουν και κατάντι διασυνδέσεις) ή κάποιου σταθμού LNG στο οποίο σημείο γίνονται συνήθως φυσικές εμπορικές συναλλαγές, συμφωνίες για transit/μεταφορά αερίου, συμφωνίες για σκοπούς balancing of pipelines από τους TSOs και balancing of portfolios από Shippers. 

Μπορεί ακόμη να  είναι κάποιο εικονικό σημείο, όπου μπορούν να γίνονται συναλλαγές αερίου ή τέλος και μια πλατφόρμα ηλεκτρονικών συναλλαγών όπου γίνονται με ασφάλεια και διαφάνεια αγοραπωλησίες με τη μορφή προκαθορισμένων ποσοτήτων αερίου, παραγώγων αερίου και άλλων συναφών χρηματοοικονομικών προϊόντων, με ορίζοντα από μια ημέρα έως και 1 ή ακόμη και 3 έτη, με σκοπό οι συμμετέχοντες να μπορούν να κάνουν αποτελεσματική διαχείριση των gas portfolios τους και αντιστάθμιση των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται.

Η εγκαθίδρυση ενός traded gas hub προϋποθέτει την ύπαρξη μιας βαθιάς, ώριμης, ανταγωνιστικής, και καλά λειτουργούσας αγοράς αερίου σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο (κατά την έννοια των  απαιτήσεων και των standards του Gas Target Model), στην οποία αγορά αέριο αγωγών και LNG από πολλαπλές πηγές και ικανός αριθμός παικτών της αγοράς ανταγωνίζονται μεταξύ τους χωρίς εμπόδια και περιορισμούς. 

Σε τέτοιες αγορές δεν υπάρχουν ρήτρες take-or-pay και destination clauses στα συμβόλαια με τους παραγωγούς αερίου, τα οποία μάλιστα δεν μπορούν να είναι ιδιαίτερα μακροχρόνια, ούτε υπάρχουν περιορισμοί ή επαχθείς όροι στα συμβόλαια προμήθειας προς τους καταναλωτές. Οι τιμές αερίου προσδιορίζονται με διαφανή τρόπο από την προσφορά και τη ζήτηση και από τον gas-to-gas ανταγωνισμό.

Σ’ αυτές τις ανοιχτές και διαφανείς αγορές ανθεί το υγιές εμπόριο και ο ανταγωνισμός πολλών και διαφορετικών μεταξύ τους παικτών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ρευστότητα στην αγορά, οι τιμές να διαμορφώνονται με βάση την προσφορά και τη ζήτηση και επομένως ο καθένας να μπορεί να εξασφαλίσει την τιμή αερίου που θεωρεί εύλογη σε κάθε συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Επιπρόσθετα, η ύπαρξη των ανωτέρω προϋποθέσεων διασφαλίζει τόσο την ασφάλεια εφοδιασμού όσο και την ασφάλεια της ζήτησης στην αγορά και δίνει τη δυνατότητα σε παίκτες και καταναλωτές να προσαρμόζουν τους όγκους των portfolio τους ανάλογα με τις επικρατούσες κάθε φορά συνθήκες στην αγορά, αλλά και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τους συναφείς κινδύνους. Κατά επέκταση, στις ώριμες αυτές αγορές διευκολύνονται και οι αγοραπωλησίες ακόμη και οριακών ποσοτήτων αερίου, σύμφωνα με τις καθημερινές ανάγκες των παικτών και των καταναλωτών.     

Οι ανωτέρω εμπορικές συναλλαγές μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον αν υπάρχει ένα καλά οργανωμένου και αξιόπιστου traded gas hub (ή gas exchange), που με τη σειρά του προϋποθέτει την ύπαρξη σταθερής πολιτικής βούλησης και κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου για το σκοπό αυτό, αλλά και διαφανείς και αποτελεσματικούς κανόνες για την οργάνωση και λειτουργία του, καθώς και μια σειρά από πρόνοιες για όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων και των συναλλαγών που διενεργούνται σε αυτό, συμπεριλαμβανομένης και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας στη λήψη των αποφάσεων του αρμόδιου οργανισμού.

Οι προϋποθέσεις που αναφέρονται πιο πάνω είναι η αναγκαία και ικανή συνθήκη για να δημιουργηθεί ένα Trading Gas Hub, να καλλιεργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης στην αγορά ότι αυτό μπορεί να προσφέρει με αξιοπιστία μια ευρεία γκάμα φυσικών και χρηματοοικονομικών προϊόντων και εργαλείων, προκειμένου να οικοδομηθεί σταδιακά κουλτούρα συμμετοχής πολλών παικτών και διενέργειας μεγάλου αριθμού εμπορικών συναλλαγών καθημερινά, γεγονός που θα διασφαλίσει και τη συνεχή ανάπτυξή του προς όφελος της αγοράς, της οικονομίας και της κοινωνίας.

Υπάρχουν προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός Traded Gas Hub με εμβέλεια τη ΝΑ Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο; 

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια για τη δημιουργία νέων κρίσιμων υποδομών και διασυνδέσεων μεταφοράς και αποθήκευση αερίου/LNG στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης, τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας αερίου και τη βελτίωση των ρυθμιστικών πλαισίων σχεδόν όλων των χωρών για άνοιγμα των αγορών αερίου στον ανταγωνισμό, δεν υπάρχει έως σήμερα κάποιο αξιόπιστο περιφερειακό Traded Gas Hub με εμβέλεια πέραν των εθνικών τους συνόρων (Balkan Gas Hub στη Βουλγαρία, PVT στη Ρουμανία, VTT στην Τουρκία, NGTP στην Ελλάδα κλπ.)   

Δεν ήταν καθόλου τυχαίο που, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις αλλαγές που ακολούθησαν στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε τον Οκτώβριο του 2022 και επανέλαβε μόλις πρόσφατα ότι σκοπεύει να εγκαθιδρύσει την Τουρκία ως ένα νέο Traded Gas Hub, πρόθεση που φυσικά έγινε ασμένως αποδεκτή από την Άγκυρα. 

Βεβαίως, από τις προθέσεις μέχρι την υλοποίηση ενός τέτοιου εγχειρήματος υπάρχει πολύ μεγάλη απόσταση αν και πρέπει να επισημανθεί ότι τόσο η για τη Ρωσία όσο και για Τουρκία υπάρχουν σημαντικοί γεωπολιτικοί και στρατηγικής σημασίας λόγοι (διαφορετικοί για τη κάθε χώρα) ώστε να επιδιώξουν τη δημιουργία του εν λόγω Trading Gas Hub στην επικράτεια της δεύτερης.

Πιο συγκεκριμένα για τη Ρωσία, μετά την απόφαση της ΕΕ να αποδεσμευτεί από το ρωσικό αέριο εντός των επόμενων λίγων ετών, την καταστροφή 3 από τις 4 γραμμές του Nord Stream 1 και 2 και τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία (με τις αβεβαιότητες που αυτός μπορεί να έχει για τη συνέχιση της μεταφοράς αερίου μέσω αυτής της χώρας), η Μόσχα αναζητά τρόπους να συνεχίσει να διαθέτει αέριο σε ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς αυτό να έχει την ταμπέλα μιας απαγορευτικής για την ΕΕ προέλευσης.

Τέτοιοι τρόποι είναι:

• η ίδρυση ενός Traded Gas Hub, όπου το ρωσικό αέριο θα πωλείται μαζί με το αέριο άλλων προελεύσεων (προς το παρόν από Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν και LNG από διάφορες χώρες) και επομένως τα μόρια του θα είναι αποχαρακτηρισμένα
• η πώληση ρωσικού αερίου στην Τουρκία προς μεταπώληση
• η πώληση αερίου στο Αζερμπαϊτζάν για μεταπώληση κατά τα πρότυπα της συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία για το ρωσικό πετρέλαιο (σημειώνεται ήδη η σχετικά πρόσφατη συμφωνία πώλησης ποσότητας 1bcm προς το Μπακού)

Βεβαίως οι υπάρχοντες σήμερα αγωγοί προς την Τουρκία δεν επαρκούν για τα τόσο μεγαλεπήβολα σχέδια της Ρωσίας (Blue Stream 16 bcm/y και 15,75+15,75=31,5 bcm/y οι δύο γραμμές του του Turk Stream). Σημειώνεται όμως ότι η Ρωσία ανακοίνωσε ήδη την πρόθεσή της να κατασκευάσει άλλες δυο γραμμές στον Turk Stream, προκειμένου να αυξήσει τη δυναμικότητά του στα 63 bcm/y (αν και κάτι τέτοιο θεωρείται ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο και ανασφαλές όσο συνεχίζεται ο πόλεμος).

Για την Τουρκία η δημιουργία του Hub που πρότεινε η Ρωσία θα αυξήσει περαιτέρω το ειδικό της βάρος ως gas transit χώρας, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα το Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν και το Τουρκμενιστάν και πιθανότατα στο μέλλον το Ισραήλ, την Αίγυπτο και το Ιράκ/Κουρδιστάν.

Για το λόγο αυτό η Τουρκία συζητά ήδη με το Αζερμπαϊτζάν το διπλασιασμό της δυναμικότητας του TANAP από 16 στα 32 bcm/y.

Πέραν αυτού, είναι γνωστές από τη δεκαετία του 1990 οι στρατηγικές βλέψεις και τα σχέδια της Τουρκίας να μετατραπεί σε χώρα- μεταπωλητή αερίου διαφόρων προελεύσεων προς την Ευρώπη.

Επομένως, η πρόταση Πούτιν εξυπηρετεί πλήρως τις στρατηγικές επιδιώξεις της Τουρκίας, γιατί μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση του πρωταγωνιστικού της ρόλου στα ενεργειακά πράγματα ολόκληρης της περιοχής, αλλά και να της προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες για όλων των ειδών αγοραπωλησιών και swaps αερίου, μεταξύ των οποίων και την ευκαιρία βελτίωσης των όρων των σημερινών της συμβολαίων προμήθειας αερίου.

Παρόλα αυτά, πέραν από την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών μεταφοράς αερίου που αναφέρθηκαν πιο πάνω (και που ακόμη και αν δρομολογηθούν σήμερα θα πάρει αρκετά χρόνια να ολοκληρωθούν) υπάρχουν και πολύ σοβαρά εμπόδια για την δημιουργία ενός Traded Gas Hub στην Τουρκία.

Πιο συγκεκριμένα υπάρχει:

• η κάθετη αντίθεση της δύσης για μια τέτοια προοπτική, που ήδη έχει εκφραστεί επισήμως και ποικιλοτρόπως 

• η απουσία εγχώριας γνώσης και εμπειρίας για τη λειτουργία του Trading Gas Hub, που θα αναγκάσει την Τουρκία να απευθυνθεί για τεχνική υποστήριξη στη δύση (αλλά που πιθανότατα δεν θα τη λάβει ποτέ)

• η παντελής απουσία ανεξαρτησίας σημαντικών θεσμικών     παραγόντων της Τουρκίας (Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, Αξιόπιστου Οργανισμού για το Hub) αλλά και των βασικών παικτών της αγοράς (πχ. ο  Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς ταυτίζεται με τον Εμπορικό Κλάδο στη ΒOTAS)  
• η επιβεβαίωση με όρους αγοράς της σκοπιμότητας δημιουργίας ενός τέτοιου Traded Gas Hub, και η δυνατότητα εξασφάλισης ανεξάρτητης πιστοποίησης και χρηματοδότησης των αναγκαίων επενδύσεων

Η χρυσή ευκαιρία της Ελλάδας             

Η Ελλάδα είναι μια χώρα της ΕΕ που τα τελευταία χρόνια έχει προσαρμόσει σε μεγάλο βαθμό την εθνική της νομοθεσία και το σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο στις απαιτήσεις τις ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την αγορά ενέργειας γενικότερα. Επιπρόσθετα στη χώρα μας λειτουργεί εδώ και κάποια χρόνια το Χρηματιστήριο Ενέργειες και πιο πρόσφατα το Βάθρο Φυσικού Αερίου (NGTP). 

Επιπρόσθετα, η Ελλάδα, με βάση την τελευταία δημοσιευθείσα  μελέτη/αξιολόγηση των ευρωπαϊκών Gas Hubs το 2021 από τον Federation of Gas Traders (EFET), έχει πολύ καλύτερο score σε σχέση με τις γείτονες χώρες και κατ’ επέκταση περισσότερες προϋποθέσεις να εγκαθιδρυθεί ως ένα αξιόπιστο Traded Gas Hub στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η αναβάθμιση της δυναμικότητας του Τερματικού Σταθμού LNG στη Ρεβυθούσσα, ο αγωγός TAP, ο  δια συνδετήριος αγωγός IGB, το υπό κατασκευή FSRU στη Αλεξανδρούπολη, ο αγωγός αερίου Ελλάδας-Βορείας Μακεδονίας, ο αγωγός EastMed, η υπόγεια αποθήκη αερίου στην Νότια Καβάλα κλπ., μπορούν μαζί και με άλλες υπάρχουσες η προγραμματιζόμενες υποδομές αερίου στην περιοχή (ITG, BGI, άλλα FSRUs) να διασφαλίσουν ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική είσοδο αερίου και LNG από πολλαπλές πηγές προς τη Νότιο-Ανατολική και την Κέντρο-Ανατολική Ευρώπη. 

Για την περίπτωση της Ελλάδας δεν ισχύουν οι περιορισμοί και οι επιφυλάξεις που περιγράψαμε ανωτέρω για την Τουρκία. Οι συνθήκες που δημιουργήθηκαν στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την εισβολή της Ρωσίας στη Ουκρανία έχουν αλλάξει άρδην την κατάσταση στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, αλλά και στην αγορά αερίου στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Οι συνθήκες τώρα είναι πιο ευνοϊκές για την εγκαθίδρυση και την ανάπτυξη ενός Traded Gases Hub στη χώρα μας, αρκεί αυτό να αποτελέσει εθνικό στόχο για την Κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως πριν δεκαετίες υπήρξε ο στόχος της εισαγωγής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας. 

Εξάλλου, επειδή οι υποδομές του αερίου θα μπορούν, είτε από πρόνοια στην κατασκευή τους, είτε μετά από σχετικές αναβαθμίσεις, να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον και για τη μεταφορά και αποθήκευση άλλων ανανεώσιμων αερίων όπως πχ το Υδρογόνο και το Βιομεθάνιο η δημιουργία ενός Traded Gas Hub θα μπορούσε να εξυπηρετήσει και τις προσπάθειες των χωρών της ευρύτερης περιοχής για τη ενεργειακή τους μετάβαση σε μια οικονομία με λιγότερο άνθρακα. 

Η επίτευξη ενός τέτοιου στόχου θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν είναι καθόλου εύκολη, είναι όμως εφικτή, αν η χώρα εκμεταλλευθεί το παράθυρο ευκαιρίας που έχουν ανοίξει οι τελευταίες εξελίξεις και η προοπτική μετάβασης προς την πράσινη ενέργεια. Απαιτείται όπως προαναφέρθηκε πολιτική βούληση, κατάλληλη προετοιμασία, σχέδιο, προσαρμοστικότητα και βέβαια υπομονή και προσήλωση στο στόχο. 

Η κατάλληλη γεωγραφική θέση για τη δημιουργία ενός τέτοιου Hub στη χώρα μας θα μπορούσε για μια σειρά από λόγους να είναι η Αλεξανδρούπολη, όπου θα συγκλίνουν αέριο αγωγών και LNG από πολλαπλές προελεύσεις και το όνομά του θα μπορούσε να είναι Southeastern Europe & East Mediterranean Traded Green Gases Hub (SEE & EM Traded Green Gases Hub). 

Το εγχείρημα υπό τις παρούσες συνθήκες εκτιμάται ότι θα τύχει της πολιτικής υποστήριξης τόσο από την ΕΕ όσο και από τις ΗΠΑ, ενώ το κόστος των μελετών και χρηματοδότησής του θα μπορούσε να καλυφθεί από τι Ταμείο Ανάκαμψης και άλλους ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.

Τα οφέλη από τη δημιουργία του SEE & EM Traded Green Gases Hub για τη χώρα μας, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου θα είναι πολλαπλά. 

Κατ’ αρχή σε ότι αφορά στην ενεργειακή διάσταση, θα υπάρξουν οφέλη που σχετίζονται με την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και του ανταγωνισμού στην εθνική και περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου και μελλοντικά των ανανεώσιμων αερίων, με θετικές οικονομικές συνέπειες για το κόστος ενέργειας (χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων στα επόμενα χρόνια) λόγω του gases-to-gases ανταγωνισμού, αλλά και της δυνατότητας διαχείρισης των συναφών κινδύνων από τους εμπλεκόμενους παίκτες της αγοράς και τους καταναλωτές. 

Σε γεωστρατηγικό επίπεδο, θα αναβαθμιστεί περεταίρω και κατακόρυφα ο ρόλος της Ελλάδας στο ενεργειακό γίγνεσθαι της ευρύτερης περιοχής, και θα επιτευχθεί ευκολότερα και ο στόχος της εγκαθίδρυσή της ως μιας σημαντικής πύλης εισόδου και μεταφοράς παραδοσιακών και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Αλλά και σε καθαρά οικονομικό και αναπτυξιακό επίπεδο η δημιουργία του SEE & EM Traded Green Gases Hub στην Αλεξανδρούπολη θα δημιουργήσει εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας, άμεσες και έμμεσες, αφού ένα καλά οργανωμένο και καλά λειτουργούν Traded Green Gas Hub θα απαιτήσει υποστήριξη από ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών πληροφορικής, χρηματοοικονομικών, ενεργειακών και άλλων συμβούλων, νομικών, εμπειρογνωμόνων, επιθεώρησης. πιστοποίησης κλπ. κλπ. 

Καθώς ο αριθμός των συμμετεχόντων θα αυξάνει, θα δημιουργούνται απαιτήσεις για τοπικούς χώρους γραφείων, πληροφοριακά συστήματα υψηλών προδιαγραφών, εξειδικευμένο προσωπικό για τη διενέργεια εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών, ενεργειακών και χρηματοοικονομικών αναλύσεων, πληροφορικής κλπ. που με τη σειρά τους θα έχουν θετικές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις και σε άλλους επιχειρηματικούς τομείς της χώρας μας και σταδιακά θα δημιουργούν προστιθέμενη αξία και νέες θέσεις εργασίας προς όφελος της ελληνικής οικονομίας, της περιφερειακής ανάπτυξης και της τοπικής κοινωνίας της ακριτικής Αλεξανδρούπολης και όχι μόνον.    

* O κ. Σπύρος Παλαιογιάννης είναι Χημικός, MBA, Managing Partner της MEDGAS & MORE SERVICES LTD και πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ ΑΕ.