ΑΠΕ: «Πρόσω ολοταχώς» μετά από μια μακρά εκλογική περίοδο

Ζούμε σε ένα διεθνές ενεργειακό περιβάλλον, που εδώ και καιρό, ειδικά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, μετασχηματίζεται με το «πόδι στο γκάζι». Η εφαρμογή του REPowerEU βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, νέες επενδύσεις είναι σε ανάπτυξη και η υιοθέτηση νέων στρατηγικών, όπως το Net-Zero Industry Act και το Critical Raw Materials Act δομεί τον μακροχρόνιο σχεδιασμό της ΕΕ.

Η μακρά προεκλογική και εκλογική περίοδος στην Ελλάδα φαίνεται ότι δεν επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον βηματισμό της χώρας στην νέα εποχή των ΑΠΕ, καθώς έως το τέλος Ιουλίου θα κατατεθεί στην Κομισιόν το πρώτο κείμενο του νέου ΕΣΕΚ, το οποίο θα είναι η πυξίδα για τις νέες επενδύσεις και τον νέο τρόπο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας.

Η ενεργειακή στρατηγική για τις ΑΠΕ, πέρα από την σωστή στοχοθέτηση, τις αναγκαίες επενδύσεις ηλεκτρικών δικτύων και των διασυνδέσεων, της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, όπως είναι το πράσινο υδρογόνο, το βιομεθάνιο και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, πρέπει να συνοδεύεται από ένα βέλτιστο σχεδιασμό οικονομικής στήριξης των ΑΠΕ.

Οι εταιρείες του κλάδου, πέρα από τους διαγωνισμούς ΑΠΕ, πια στρέφονται προς τα διμερή συμβόλαια (PPA) ή συμμετέχουν απευθείας στην αγορά. Κατά τη διάρκεια του 2021 και 2022 παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος του κόστους των έργων ΑΠΕ, ως αποτέλεσμα των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, του πληθωρισμού, της αυξημένης τιμής πρώτων υλών, αλλά και της αβεβαιότητας που κυριαρχούσε στην παγκόσμια αγορά. 

Οι νέες αυτές συνθήκες είναι σίγουρο ότι θα επηρεάσουν τους μηχανισμούς χρηματοδότησης των έργων και δίνουν το σήμα για πιο δραστικές παρεμβάσεις στον τομέα αυτό με νέα χρηματοδοτικά κίνητρα, λαμβάνοντας υπόψη και την ταχύτητα των εξελίξεων. 

Ακόμα και εάν όλα τα παραπάνω ισχύσουν ταυτόχρονα, ένα είναι σίγουρο: Η ανάγκη αύξησης της εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών στην ενεργειακή μετάβαση. Όπως έδειξε πρόσφατα και o νέος δείκτης της EY, Energy Consumer Confidence Index (ECCI), η πρόοδος της ενεργειακής μετάβασης σε προηγμένες χώρες, όπως είναι η Γαλλία, η Ολλανδία και η Σουηδία, δεν έχει «περάσει» στους καταναλωτές, δεν έχει ταυτιστεί με την εμπιστοσύνη των πολιτών. Για αυτό το λόγο οφείλουμε να αναπτύξουμε έργα που σέβονται την τοπική οικονομία και δεν διαταράσσουν το τοπικό περιβάλλον. Είναι και αυτό ένα ζήτημα που εντάσσεται στην έννοια της ενεργειακής δημοκρατίας.

Μια τεχνολογία που έρχεται να προσφέρει πολύτιμη λύση είναι τα αγροβολταϊκά, τα οποία συνδυάζουν την παραγωγή πράσινου ηλεκτρισμού με την αγροτική παραγωγή. Μιλάμε, δηλαδή, για φωτοβολταϊκά τα οποία επιτρέπουν την καλλιέργεια κάτω από τη σκιά τους ή για προηγμένα θερμοκήπια, πλωτά φωτοβολταϊκά σε αρδευτικές εγκαταστάσεις και διάφορες άλλες καινοτόμες εφαρμογές. 

Συμπερασματικά, έχει έρθει η ώρα να ξανασκεφτούμε με διαφορετική οπτική τις πολλαπλές πτυχές της ενεργειακής μετάβασης με όρους βιωσιμότητας, οικονομικότητας, ενεργειακής ασφάλειας και δημοκρατίας. Όλα αυτά τα κομμάτια του παζλ θα επιχειρήσουμε να τα συνθέσουμε στο 8th HAEE Energy Transition Symposium “Rethinking Energy: A secure and sustainable future”, το οποίο για 8η συνεχή χρονιά διοργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας στις 27-29 Σεπτεμβρίου 2023 στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος στην Αθήνα. Στο Συνέδριο θα παραβρεθούν  σημαίνουσες προσωπικότητες από το χώρο της πολιτικής, της βιομηχανίας, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας που δραστηριοποιούνται στο διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό γίγνεσθαι.

- Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, Καθηγητής Χρηματοοικονομικών & Ενεργειακής Οικονομίας στο Audencia Business School, Διευθύνων Σύμβουλος στην Akuo Energy Greece, Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, Μέλος ΔΣ στην ΗΑΕΕ