Στ. Ψωμάς: Οι προκλήσεις και οι στρεβλώσεις στον τομέα της αυτοκατανάλωσης - Η επίδραση του μοντέλου net-billing στις εταιρείες προμήθειας

Τις προκλήσεις στον τομέα της αυτοκατανάλωσης για τους προμηθευτές ανέλυσε ο ενεργειακός σύμβουλος κ. Στέλιος Ψωμάς,  στο 4ο Power and Gas Forum, που διοργάνωσε το energypress.gr

«Ζούμε την εποχή της ενεργειακής μετάβασης. Όποιος επιθυμεί να μην αλλάξει τίποτα -και κυρίως ο ίδιος και το επιχειρηματικό μοντέλο του- είναι καταδικασμένος σε απαξίωση» ανέφερε χαρακτηριστικά. Ενώ, όπως εκτίμησε, «η αυτοκατανάλωση μπορεί να αποτελέσει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για τους προμηθευτές να τροποποιήσουν το επιχειρηματικό μοντέλο τους και να διευρύνουν τις υπηρεσίες προς τους καταναλωτές- πελάτες τους».

Τι προβλέπει ο νέος νόμος αλλά και η κοινοτική νομοθεσία:

“Ο σταθμός του αυτοκαταναλωτή μπορεί να ανήκει στην κυριότητά του ή σε τρίτο πρόσωπο ή να αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης μέσω τρίτου προσώπου, της εγκατάστασης και λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της μέτρησης και της συντήρησης, αν το τρίτο πρόσωπο παραμένει υπό τις εντολές του αυτοκαταναλωτή. Στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου, το τρίτο πρόσωπο δεν θεωρείται αυτοκαταναλωτής”.

Όπως εξήγησε ο ενεργειακός σύμβουλος, «ο νέος νόμος που ψηφίστηκε αυτή την εβδομάδα από τη Βουλή, ενσωματώνει δύο Κοινοτικές Οδηγίες για τις ΑΠΕ και τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και αλλάζει το τοπίο στην αυτοκατανάλωση ενέργειας. Οι βασικές κατευθύνσεις του νέου νόμου είναι οι εξής: Θέτει όρια στον ενεργειακό συμψηφισμό (net-metering) όπως τον ξέραμε έως τώρα.

Προωθεί, σε αντάλλαγμα, την αυτοπαραγωγή σε πραγματικό χρόνο με πώληση της πλεονάζουσας ενέργειας (net-billing), διευρύνοντας τα όρια ισχύος και τη δυνατότητα εικονικού ετεροχρονισμένου συμψηφισμού (virtual net-billing). Ενώ, θεσπίζει, για πρώτη φορά, την αυτοκατανάλωση από κοινού, διευκολύνοντας την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε πολυκατοικίες».

Σύμφωνα με τον κ. Ψωμά, η αυτοκατανάλωση περιορίζει εξ ορισμού τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που προμηθεύουν οι πάροχοι στους καταναλωτές. Με άλλα λόγια μικραίνει η πίτα για τους προμηθευτές. Η απάντηση είναι όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως επισημαίνει: «Μια αγορά είναι υγιής όταν όλοι οι εμπλεκόμενοι είναι ευχαριστημένοι. Στην περίπτωση της αυτοκατανάλωσης, ο καταναλωτής βρίσκεται (και δικαίως) στο κέντρο της προσοχής. Τι γίνεται όμως αν κάποιοι (όπως οι πάροχοι για παράδειγμα) αισθάνονται “ριγμένοι”;

«Μέχρι τώρα είχαμε στη χώρα μας το εργαλείο του ενεργειακού συμψηφισμού (net-metering) με πολλούς παρόχους να διαμαρτύρονται για αδικίες σε βάρος τους που τους επιβάρυναν οικονομικά. Έτσι, με κάποιες εξαιρέσεις βέβαια, δεν είδαμε και ιδιαίτερο ενθουσιασμό για το net-metering από αρκετούς παρόχους. Οι προμηθευτές έχουν επισημάνει “την επιτακτική ανάγκη αποκατάστασης μεθοδολογικού σφάλματος και εκτέλεσης διορθωτικών αναδρομικών εκκαθαρίσεων αναφορικά τον υπολογισμό της ενέργειας που καταλογίζεται στους προμηθευτές ενέργειας για τηλεμετρούμενους πελάτες σε καθεστώς ενεργειακού συμψηφισμού (net-metering)», τόνισε.

Σύμφωνα με τον κ. Ψωμά, «εάν η εγχυθείσα από τους εν λόγω πελάτες ενέργεια -κατά τη διάρκεια της 15λεπτης περιόδου εκκαθάρισης- υπερβαίνει την απορροφηθείσα, η υπερβάλλουσα ενέργεια δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της ενέργειας που καταλογίζεται στους εκπροσώπους φορτίου. Ωστόσο η υπερβάλλουσα ενέργεια αφαιρείται από τη χρεωστέα ενέργεια του πελάτη, συνεπώς ο προμηθευτής χρεώνεται με μεγαλύτερη ποσότητα ενέργειας από αυτήν που τελικά τιμολογεί τον πελάτη και επιβαρύνεται με σημαντική οικονομική ζημία”».

«Έχουν δίκιο οι προμηθευτές; Ναι», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι «ενώ το net-metering είναι η προτιμητέα επιλογή από τους καταναλωτές (λόγω των υψηλότερων αποδόσεων που συνεπάγεται), ο ενεργειακός συμψηφισμός δεν αντανακλά τη διαφορά κόστους μεταξύ εγχεόμενης και απορροφώμενης ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά. Οι στρεβλώσεις αυτές μπορεί να είναι αποδεκτές όταν η διείσδυση του net-metering είναι σχετικά μικρή, γίνονται όμως σημαντικές όταν μεγάλος αριθμός καταναλωτών (και ιδίως μεγάλων εμπορικών) αξιοποιήσει το net-metering».

Ανέφερε ως παράδειγμα ότι «η έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο είναι πιο πολύτιμη για το ηλεκτρικό σύστημα κατά τις ώρες αιχμής του φορτίου παρά κατά τις ώρες χαμηλής ζήτησης. Η υπερπροσφορά ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο όταν η ζήτηση είναι χαμηλότερη της παραγωγής, θα μπορούσε να οδηγήσει σε περικοπές ενέργειας για τους ηλεκτροπαραγωγούς ή στη διαμόρφωση αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά».

Περαιτέρω, «τα τιμολόγια λιανικής περιλαμβάνουν και άλλα κόστη, όπως το κόστος χρήσης Δικτύου και Συστήματος, το κόστος προμήθειας και το κόστος εξισορρόπησης».

Κι ενώ, σύμφωνα πάντα με τον κ. Ψωμά, «η ελληνική εκδοχή του net-metering λαμβάνει υπόψη της το κόστος χρήσης Δικτύου και Συστήματος, τα υπόλοιπα κόστη επιβαρύνουν τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας επ’ ωφελεία των καταναλωτών».

Έτσι όμως, είπε, «μακροπρόθεσμα, οδηγούμαστε σε υψηλότερες τιμές λιανικής προκειμένου οι πάροχοι να καλύψουν αυτό το επιπλέον κόστος το οποίο δεν συνυπολογίζεται, και έτσι εμμέσως το κόστος αυτό επιμερίζεται σε όλους τους καταναλωτές. Υψηλότερες τιμές λιανικής ενθαρρύνουν περισσότερους καταναλωτές να στραφούν στο net-metering και έτσι το προβλημα μεγεθύνεται. Καθ’ υπερβολή, οι προμηθευτές ενέργειας αποκαλούν τον φαύλο αυτό κύκλο “σπιράλ θανάτου” για τους ίδιους»,όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά την αποζημίωση στο net-billing, ο κ. Ψωμάς επεσήμανε ότι «για το πλεόνασμα ενέργειας είναι πιο κοντά στο πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και συνεπώς οι όποιες στρεβλώσεις είναι πολύ μικρότερες. Γι’ αυτό και αποτελεί προτιμητέο σχήμα αυτοκατανάλωσης και για τις σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες».

«Και στα δύο σχήματα πάντως, οι στρεβλώσεις περιορίζονται σημαντικά αν μαζί με το φωτοβολταϊκό εγκατασταθεί και σύστημα αποθήκευσης, το οποίο αυξάνει το ποσοστό ταυτοχρονισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας και περιορίζει την έγχυση πλεονάζουσας ενέργειας στο δίκτυο», εξήγησε.

Τέλος, ανέφερε παραδείγματα σε σχέση με εφαρμογές αυτοκατανάλωσης στην πράξη από παρόχους, κάνοντας λόγο για μία αλλαγή φιλοσοφίας, καθώς παρέχουν οι ίδιοι προγράμματα αυτοκατανάλωσης στους πελάτες τους.