Κι όμως! Υπάρχουν τρείς σημαντικές παρακαταθήκες που αφήνει το 2021 για το ενεργειακό μέλλον στη χώρα μας

Το απερχόμενο έτος αναμφίβολα θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη όλων των συμμετεχόντων στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

Ξεκίνησε ως συνέχεια των ιδιαίτερων συνθηκών του περασμένου έτους, ήτοι της συνεχιζόμενης επίδρασης της πανδημίας αλλά και της έναρξης λειτουργίας του Target Model από τον Νοέμβριο του 2020, και κατέληξε στην μεγαλύτερη και πιο απότομη αύξηση κόστους φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας που έχουμε βιώσει ποτέ – μια αύξηση που συνεχίζεται αδιάλειπτα έως και την παρούσα χρονική στιγμή.

Το βέβαιο είναι ότι το κόστος που έχει επιφέρει η εν λόγω κατάσταση για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις είναι τεράστιο και, στο πλαίσιο αυτό, οι επιδοτήσεις που έχουν ανακοινωθεί εκ μέρους του κράτους προσφέρουν μερική ανακούφιση στους καταναλωτές αλλά δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των υφιστάμενων και μελλοντικά προβλεπόμενων αυξήσεων στους λογαριασμούς.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίσαμε και αντιμετωπίζουμε ακόμα όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά, εν μέσω αυτής της ενεργειακής κρίσης, είναι πρωτόγνωρες. Για τους προμηθευτές το μείζον πρόταγμα είναι η ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού, με απόλυτη ψυχραιμία και ειλικρίνεια, για όσα διαδραματίζονται στις χονδρεμπορικές αγορές ενέργειας, προκαλώντας αυτό το υψηλό κόστος στους λογαριασμούς τους και παράλληλα, η διαχείριση των σημαντικών απαιτήσεων ταμειακής ρευστότητας που προκαλεί στον κλάδο η συνεχιζόμενη αύξηση του ενεργειακού κόστους.

Μέσα, όμως, από αυτή την απαιτητική κατάσταση εντός του 2021, προέκυψαν, κατά τη γνώμη μου, και ορισμένα θετικά στοιχεία – σημαντικές παρακαταθήκες για το μέλλον:

-          Αναδύθηκε στην επιφάνεια, με τον πιο επώδυνο τρόπο, η υπέρμετρη εξάρτηση, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των περισσότερων χωρών της Ευρώπης από εισαγόμενα καύσιμα/πηγές παραγωγής ενέργειας, εγείροντας πολλά ερωτηματικά για τη μακροχρόνια ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου απέναντι σε εξωγενείς γεωπολιτικούς κινδύνους. Θεωρώ ότι είναι προφανές, πλέον, σε όλα τα αρμόδια Ευρωπαϊκά όργανα ότι πρέπει να επιταχυνθεί με κάθε δυνατό μέσο, η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος σε ανανεώσιμες πηγές παραγωγής ενέργειας καθώς και αποδοτικές τεχνολογίες αποθήκευσης – αυτό είναι το μέλλον που πρέπει να φέρουμε κοντά μας το συντομότερο δυνατόν για να διαφυλάξουμε τη ενεργειακή μας αυτονομία, και κάθε πρωτοβουλία προς την αντίθετη κατεύθυνση απλώς μεγεθύνει τους κινδύνους εμφάνισης περισσότερων και μεγαλύτερων ενεργειακών κρίσεων.

-          Καταδείχθηκε το πόσο εύθραυστο είναι το υπόδειγμα ανάπτυξης πωλήσεων και αύξησης μεριδίων αγοράς προμήθειας μέσω παροχής ζημιογόνων προγραμμάτων και προσφορών στους τελικούς καταναλωτές, διότι, με μια απότομη και μη αναμενόμενη αύξηση ενεργειακού κόστους, όπως αυτή που βιώνουμε επί του παρόντος, το μοντέλο αυτό δημιούργησε πολύ υψηλές ζημίες σε όσους δεν ήταν προετοιμασμένοι καθώς και σε όσους δεν είχαν εκτιμήσει ορθά το μέγεθος αυτής της αύξησης. Νιώθουμε δικαιωμένοι, ως W+V, για το γεγονός ότι πολύ νωρίς ήδη, με αφορμή την εκτίναξη του κόστους εξισορρόπησης από τα τέλη του περασμένου έτους, προσπαθήσαμε να θωρακιστούμε έναντι μιας παρόμοιας κατάστασης και αυτό το γεγονός διαφύλαξε τα χρηματοοικονομικά μεγέθη και τη βιωσιμότητα της εταιρείας μας.

-          Κατέστη, επίσης, σαφές ότι η τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας με σταθερό τρόπο στερείται νοήματος, μακροχρόνια, διότι με τόσο υψηλά μεταβαλλόμενη κοστολογική βάση, οι όποιες σταθερές τιμές θα πρέπει να αναπροσαρμόζονται συνεχώς είτε ανοδικά, όταν το κόστος αυξάνεται είτε καθοδικά λόγω ανταγωνισμού, όταν αυτό μειώνεται. Υπ’ αυτή την έννοια η τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να προσομοιάζει περισσότερο στις μεταβλητές τιμολογιακές λογικές λιανικής πώλησης καυσίμων, είτε για μετακίνηση είτε για θέρμανση, οι οποίες έχουν γίνει αποδεκτές διαχρονικά από τους καταναλωτές. Σε κάθε περίπτωση, στο βαθμό που το εμπόρευμα που πωλούμε οι προμηθευτές στον τελικό καταναλωτή είναι ακριβώς το ίδιο από πλευράς ποιότητας, πρέπει να αμειβόμαστε για την υπηρεσία που προσφέρουμε στον τελικό καταναλωτή και όχι να αναλαμβάνουμε το εξωφρενικά υψηλό, όπως αποδείχθηκε, ρίσκο των τιμών καυσίμων, διότι αυτό δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τα διαχρονικά χαμηλά περιθώρια κέρδους του κλάδου.

Για το 2022 ευελπιστώ μια σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, μια εξέλιξη που θα ελαφρύνει τα βάρη από όλους – καταναλωτές, προμηθευτές και το ίδιο το κράτος ως προς τις ανάγκες επιδότησης της κατανάλωσης. Αναμένω, επίσης, με μεγάλη ελπίδα:

-          Το πολυαναμενόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο αποθήκευσης ενέργειας αλλά και το αντίστοιχο για τις τεχνολογίες απόκρισης ζήτησης (demand response).

-          Τη ενεργοποίηση των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΑΠΕ (ΦΟΣΕ ΑΠΕ) ως οντότητες με ευθύνη εξισορρόπησης (balancing responsible parties).

-          Την εφαρμογή μέτρων εκ μέρους των Αρχών, για τον εξορθολογισμό του, πολύ υψηλού, κόστους εξισορρόπησης.

-          Την περαιτέρω διείσδυση της ηλεκτροκίνησης και την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύς ΑΠΕ

-          Τη διενέργεια των πρώτων μακροχρόνιων διμερών συμβάσεων μεταξύ προμηθευτών και παραγωγών ΑΠΕ

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει όλοι μας να γίνουμε σοφότεροι από την εμπειρία του προηγούμενου έτους και να συμβάλλουμε στην επίλυση υφιστάμενων στρεβλώσεων και τη βελτίωση της αρχιτεκτονικής του ρυθμιστικού πλαισίου, με μακροχρόνια προοπτική, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού στη χονδρεμπορική και λιανική αγορά, προς όφελος όλων και κυρίως, των τελικών καταναλωτών ενέργειας.

-------------------

*Ο κ. Αναστάσιος Παπαναγιώτου είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Watt+Volt

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες ενόψει του 2022.