Χάρης Φλουδόπουλος: Eξανεμίστηκαν οι προσδοκίες των επενδυτών για τα off shore

Σοβαρά κενά που εξανεμίζουν τα περιθώρια επιτυχίας του εγχειρήματος των διαγωνισμών για τα off shore αιολικά πάρκα εντοπίζουν πηγές της αγοράς μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων στοιχείων της διαδικασίας από το ΥΠΕΚΑ. Με βάση τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν, κύκλοι της αγοράς εκτιμούν ότι τα πάρκα δεν μπορεί να είναι βιώσιμα και οι διαγωνισμοί δεν θα επιτύχουν το στόχο τους. Θα πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καλέσει όλους τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους μέχρι τις 20 Ιουλίου γεγονός που αφήνει παράθυρο για βελτιώσεις.

Ωστόσο με βάση τα όσα έγιναν γνωστά χθες, το ΥΠΕΚΑ έχει οριοθετήσει 12 πολύγωνα σε ισάριθμες περιοχές όπου μπορούν να εγκατασταθούν off shore πάρκα, ωστόσο στην πραγματικότητα οι περιοχές με θετική αξιολόγηση είναι 8 καθώς σε Κάρπαθο, Άη Στράτη, Λευκάδα και Κρυονέρι, υπάρχει αρνητική αξιολόγηση και εκ των προτέρων η εγκατάσταση πάρκων δε θεωρείται βιώσιμη.

Από τα πολύγωνα το μεγαλύτερο εντοπίζεται στην Αλεξανδρούπολη και έχει μέγεθος 55 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η συγκεκριμένη περιοχή αντιστοιχεί στην καλύτερη περίπτωση σε υπεράκτιο αιολικό πάρκο ισχύος 275 MW. Δηλαδή το μεγαλύτερο off shore πάρκο που μπορεί να αναπτυχθεί με βάση τους περιορισμούς που έχουν τεθεί είναι μικρότερο των 300MW, ενώ στη δεύτερη μεγαλύτερη περιοχή αυτή της Λήμνου η δυνατότητα εγκατάστασης φτάνει τα 245MW. Η μικρότερη περιοχή χωροθέτησης είναι στην Κάρπαθο όπου μπορούν να εγκατασταθούν μόλις 30MW. Στα συγκεκριμένα μεγέθη τα πάρκα αυτά δε θεωρούνται από την αγορά βιώσιμα κάτι που φαίνεται από το γεγονός ότι οι προϋπάρχουσες αιτήσεις για τις ίδιες περιοχές, αφορούν σε πολύ μεγαλύτερα πάρκα.

Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα που εντοπίζεται αφορά το γεγονός ότι οι επενδυτές θα πάνε στους διαγωνισμούς χωρίς να έχουν κρίσιμα δεδομένα για την υποβολή προσφορών, όπως η η ταχύτητα του ανέμου ή τα δεδομένα του βυθού. Με βάση τα όσα έχουν γίνει γνωστά μόνο σε ένα πολύγωνο το ΚΑΠΕ θα τοποθετήσει ιστό, οπότε οι επενδυτές για την πλειοψηφία των θέσεων δεν θα γνωρίζουν την ταχύτητα του ανέμου και θα πρέπει να στηριχθούν σε υποθέσεις.

Ταυτόχρονα πριν τους διαγωνισμούς δε θα υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τον πυθμένα, δηλαδή ο ενδιαφερόμενος δε θα μπορεί να γνωρίζει την θεμελίωση που απαιτείται άρα δε θα μπορεί να προχωρήσει σε ρεαλιστική κοστολόγηση του έργου.

Ωστόσο στη διαδικασία του διαγωνισμού θα ζητηθεί από τους επενδυτές να προσφέρουν συγκεκριμένη τιμή, προκειμένου ο διαγωνισμός θα κατακυρωθεί σε αυτόν που θα προσφέρει τη χαμηλότερη. Δηλαδή στην ουσία οι προσφορές που θα υποβληθούν θα στερούνται ρεαλιστικής τεκμηρίωσης για τη βιωσιμότητα του έργου.

Ένα ακόμη σοβαρό θέμα που εντοπίζεται αφορά το γεγονός ότι η έκδοση περιβαλλοντικών όρων θα γίνει από τον επενδυτή, δηλαδή το πιο κρίσιμο και «προβληματικό» σημείο της αδειοδότησης, ουσιαστικά δεν αντιμετωπίζεται μέσω της διαδικασίας των διαγωνισμών.

«Εάν προχωρήσει με αυτό τον τρόπο η διαδικασία, οι επενδυτές θα πάνε στους διαγωνισμούς στα τυφλά και η κατάληξη θα είναι να μη γίνουν τελικά τα έργα, αφού θα φανεί ότι δεν είναι βιώσιμα» τονίζει χαρακτηριστικά επενδυτής.

Η Ε.Ε. και η Ελλάδα

Τα θαλάσσια αιολικά πάρκα αποτελούν έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους των ΑΠΕ στην Ευρώπη. Μέσα στο 2009 εγκαταστάθηκαν 577MW σημειώνοντας αύξηση 54% έναντι των 373MW που εγκαταστάθηκαν μέσα στο 2008. Οι προβλέψεις της EWEA (European Wind Energy Association) είναι ότι ο ρυθμός θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο μέσα στο τρέχον έτος αγγίζοντας τo 75% με νέα 1000MW εγκατεστημένης ισχύος.

Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια ο ν. 3468/2006 και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο σχεδιασμού για τις ΑΠΕ κινητοποίησαν έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον που αποτυπώνεται στις 34 αιτήσεις που έχουν κατατεθεί για ένα σύνολο 4998MW μέχρι σήμερα. Το συνολικό εκτιμώμενο ύψος των επενδύσεων αυτών υπερβαίνει τα 15 δις €. Μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί κανένα έργο και δεν έχει λάβει άδεια παραγωγής καμία από τις αιτήσεις αυτές, κυρίως με ευθύνη της αδειοδοτούσας αρχής.

Στο νέο νόμο για τις ΑΠΕ, στο αρχικό κείμενο της διαβούλευσης δεν υπήρξαν αλλαγές και δινόταν ευνοϊκή τιμή 150€ ωστόσο τον Απρίλιο η αγορά αιφνιδιάστηκε καθώς δημοσιοποιήθηκε η πρόθεση του ΥΠΕΚΑ να προκηρύξει ανοικτό δημόσιο διαγωνισμό για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα σε θέσεις και με εγκατεστημένη ισχύ που θα προκύψει από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η έντονη αντίδραση σύσσωμων των φορέων ανάπτυξης των θαλάσσιων αιολικών πάρκων συνάντησε τη σθεναρή αντίσταση του ΥΠΕΚΑ χωρίς να αλλάξει κάτι ουσιώδες μέχρι την ψήφιση του νόμου.

(Capital, 7/7/2010)