Χαβιαρόπουλος: Ζητούμενο να διατηρηθεί η σημερινή δραστηριότητα στις ΑΠΕ και μετά τους πρώτους διαγωνισμούς

Σε μια συζήτηση εφ' όλης της ύλης στην εκπομπή SBC Energy Week και τον δημοσιογράφο Θ. Παναγούλη, ο Π. Χαβιαρόπουλος, πρώην διευθυντικό στέλεχος του ΚΑΠΕ και νυν επικεφαλής της εταιρείας iWind, αναφέρθηκε σε όλα τα φλέγοντα ζητήματα γύρω από την αιολική ενέργεια, την εξέλιξη, τις προοπτικές και τα επόμενα βήματα στην αιολική τεχνολογία.

Ο ίδιος κουβαλώντας χρόνια εμπειρία ως ενεργό στέλεχος του ΚΑΠΕ ίδρυσε το 2015 την iWind κατά τα πρότυπα των διεθνών εταιρειών spin-off, συνδυάζοντας τις γνώσεις και την πείρα συναδέλφων του από το ΚΑΠΕ με την ενσωμάτωση νέων μυαλών από το Πολυτεχνείο. Αυτό που καθιστά μοναδική στο είδος της την iWind είναι η παροχή εξειδικευμένων μελετητικών υπηρεσιών τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Στην ελληνική αγορά συνεργάζεται με εταιρείες που αναπτύσσουν ή κατασκευάζουν αιολικά πάρκα. Η ανάληψη ενεργειακών μελετών για τρίτα μέρη καθώς και η ανάλυση ποιοτικών στοιχείων επενδύσεων είτε πρόκειται για αγοραπωλησίες είτε δανειοδοτήσεις για λογαριασμό τραπεζών αποτελούν το βασικό τομέα δραστηριοτήτων της iWind. Ενώ τελευταία το ενδιαφέρον της εταιρείας στρέφεται στην εξεύρεση τρόπων ώστε να παραταθεί το προσδόκιμο ζωής των αιολικών πάρκων.

Όσον αφορά τις εργασίες της στο εξωτερικό συνεργάζεται κυρίως με κατασκευαστές ανεμογεννητριών και εταιρείες παροχής του σχετικού εξοπλισμού. Οι προσφερόμενες υπηρεσίες είναι απόρροια πολυετούς έρευνας, όπως ο υπολογισμός φορτίων στα τμήματα των ανεμογεννητριών, όταν αυτές υπόκεινται σε διαδικασίες κραδασμών κάτω από ορισμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να ξεπερνούν τα σχεδιαστικά όρια κατά τη λειτουργία τους. Αν και οι κατασκευάστριες εταιρείες μπορεί να έχουν πραγματοποιήσει μελέτες, δεδομένης της συνεχούς εξέλιξης του κλάδου -διαφορετικοί δρομείς ή πύργοι- αλλάζει ο σχεδιασμός, τα μεγέθη και η δυναμική των μηχανών. Απαιτούνται λοιπόν, ειδικά υπολογιστικά προγράμματα. Ακριβώς αυτήν την ανάγκη καλύπτει η iWind μέσω των εξειδικευμένων προγραμμάτων της. Εταιρείες μεγάλου βεληνεκούς εμπιστεύονται την πολυετή ερευνητική διαδρομή της Ελλάδας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Χαβιαρόπουλος "παλιότερα η ελληνική ερευνητική ομάδα από το ΚΑΠΕ, το Μετσόβιο και το Πολυτεχνείο Πάτρας ήταν από τις πρώτες στην Ευρώπη". Αυτό το προβάδισμα αξιοποιήθηκε σε μια "διαφορετική μορφή".

Σε ερώτημα για την παραγωγή εξοπλισμού ανανεώσιμων πηγών με ελληνική σφραγίδα, ο κ. Χαβιαρόπουλος απαντά πως γύρω στο 2000 κατασκευάστηκαν πρωτότυπες ελληνικές ανεμογεννήτριες και πτερύγια αλλά δεν υπήρξε ενδιαφέρον για την εμπορική τους αξιοποίηση. Συνεχίζοντας αναφέρει πως οι Έλληνες επιστήμονες είναι άρτια εκπαιδευμένοι, ώστε να μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε τεχνολογικά προηγμένες χώρες και εταιρείες. Η δυσκολία στην περίπτωση της Ελλάδας έγκειται ως προς τη δημιουργία ενός προϊόντος που να συνδυάζει τη γνώση και να απαντά ταυτόχρονα στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο χρειάζεται το κατάλληλο περιβάλλον και οι κατάλληλοι άνθρωποι. "Αυτό κάναμε εμείς, συνδυάζοντας κάποιους πιο έμπειρους ερευνητές που γνώριζαν τα προβλήματα της βιομηχανίας με νεότερες γενιές που έφτιαχναν τα εργαλεία".

Σχετικά με την κινητικότητα που παρατηρείται τελευταία στον τομέα των ΑΠΕ στη χώρα, ο κ. Χαβιαρόπουλος επισημαίνει πως οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μεταβατική φάση της αγοράς, δηλαδή στο πέρασμα από το σύστημα feed-in tariff και feed-in premium στις διαγωνιστικές διαδικασίες. Η υπερδραστηριότητα που σημειώνεται εδώ και περίπου ένα χρόνο οφείλεται εν πολλοίς στην προσπάθεια εγκατάστασης έργων με τους ισχύοντες ευνοϊκότερους όρους. Το μεγάλο στοίχημα είναι να διατηρηθεί αυτή η υπερδραστηριότητα και μετά το καλοκαίρι όπου θα έχουν ολοκληρωθεί οι πρώτοι διαγωνισμοί. Όπως τόνισε "η μετάβαση από ένα σύστημα σε ένα αρκετά πιο αβέβαιο με ενδεχόμενα κρυφά κόστη που δεν μπορούν να υπολογιστούν εξ αρχής, δημιουργεί ανησυχία". Από την άλλη το ευρωπαϊκό διαγωνιστικό πρότυπο εξασφαλίζει καλύτερες επενδυτικές συνθήκες, συμπιέζοντας τα κόστη και μειώνοντας τις τιμές του εξοπλισμού.

Η ανάπτυξη των ανεμογεννητριών τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο χωρίζεται σε τρία σκέλη βάσει των διαθέσιμων τύπων ανεμογεννητριών:

Στις χερσαίες, τον πλέον εδραιωμένο τύπο ανεμογεννητριών, γίνεται προσπάθεια συμπίεσης του κόστους εξοπλισμού και προσπάθεια αξιοποίησης θέσεων εγκατάστασης με χαμηλότερο αιολικό δυναμικό.

Στις θαλάσσιες (offshore) ανεμογεννήτριες στόχος είναι η τοποθέτηση τους σε όλο και πιο βαθιά νερά όπου και αποδίδουν τα μέγιστα. Καθώς το υποθαλάσσιο τμήμα κατασκευής τους είναι ιδιαίτερα δαπανηρό όπως και το κόστος συντήρησης απαιτείται η συνέργεια με άλλες βιομηχανίες όπως η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου. Στην Ελλάδα τα offshore αιολικά πάρκα δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστικά λόγω των προβλημάτων βάθους των νερών και της ΑΟΖ.

Στην περίπτωση της Ελλάδας ο τρίτος τύπος, οι πλωτές ανεμογεννήτριες θα ήταν μια καλή λύση καθώς οι περιορισμοί βάθους μπορούν να εξισορροπηθούν αν αυξηθεί το πεδίο αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας. Άρα, η Ελλάδα θα πρέπει να περιμένει την ανάπτυξη για εμπορικούς σκοπούς των πλωτών ανεμογεννητριών και την πτώση των τιμών τους.

Ωστόσο, οι αλλαγές που θα σημειωθούν στις ανεμογεννήτριες, όπως αναφέρει ο κ. Χαβιαρόπουλος, θα αφορούν τον σχεδιασμό και τη λειτουργία τους λόγω και της εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό σημαίνει ότι οι κατασκευαστές και οι λειτουργοί έχοντας πρόσβαση σε μεγάλα πακέτα δεδομένων θα μπορούν ακόμα και να προβλέπουν για παράδειγμα, ποιά μηχανή θα απαιτεί συντήρηση.

Στο πρόβλημα της στοχαστικότητας που αφορά τόσο τις αιολικές εγκαταστάσεις όσο και άλλες μορφές ΑΠΕ, ο κ. Χαβιαρόπουλος απαντά ότι θα βελτιωθεί μέσω της καλυτέρευσης των όρων αποθήκευσης, των έξυπνων δικτύων και του εξηλεκτρισμού άλλων εφαρμογών, εφόσον οι ΑΠΕ βρίσκονται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών στόχων για το 2030.

Τέλος, σε σχέση με το πώς διαβλέπει την κατάσταση σε ένα χρονικό ορίζοντα πενταετίας ο κ. Χαβιαρόπουλος υποστηρίζει πως πρέπει να είναι ριζικά διαφορετικά τα πράγματα εάν θέλουμε να προλάβουμε τις εξελίξεις. Χρειάζονται γρήγορα και αποφασιστικά βήματα για να εκμεταλλευτούμε σωστά ευκαιρίες σαν τα έξυπνα δίκτυα, δυνατότητες αποθήκευσης σε υδροηλεκτρικό δυναμικό και δημιουργία κατάλληλων υποδομών όπως ηλεκτροκίνησης.