Υπέρβαση προϋπολογισμού ενεργειακών έργων – άλλη μια πρωτιά των φωτοβολταϊκών

Το να υπερβεί ένα έργο τον αρχικό προϋπολογισμό κατά την εκτέλεσή του είναι σύνηθες και λίγο πολύ το θεωρούμε σχεδόν φυσιολογικό. Το θέμα άλλωστε δεν αφορά μόνο τα ενεργειακά έργα, αλλά κάθε τεχνικό έργο και δεν αφορά μόνο τη χώρα μας, αλλά είναι διεθνές φαινόμενο.

Αξίζει όμως να δούμε τις υπερβάσεις ανά τεχνολογία/project και τότε θα διαπιστώσουμε κάποιες ενδιαφέρουσες διαφορές. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

‘Όταν ανακοινώθηκε, το έργο αντλησιοταμίευσης Snowy στην Αυστραλία ισχύος 2,2 GW είχε προϋπολογισμό 2 δις δολάρια, αλλά τώρα εκτιμάται σε 13 δις δολάρια. Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες Vogtle 3 και 4, οι πρώτοι που κατασκευάστηκαν εδώ και δεκαετίες στις ΗΠΑ, είχαν αρχικό προϋπολογισμό 14 δις δολάρια, αλλά κατέληξαν να κοστίζουν σχεδόν 35 δις δολάρια. Ο αγωγός Trans Mountain είχε προϋπολογιστεί στα 5,4 δις δολάρια αλλά η τελευταία εκτίμηση της καναδικής κυβέρνησης μιλά για 34 δις δολάρια.

Οι συγγραφείς Bent Flyvbjerg  και Dan Gardner συνέλεξαν δεδομένα για χιλιάδες project από όλο τον κόσμο και από διάφορους τομείς της οικονομίας (How Big Things Get Done: The Surprising Factors That Determine the Fate of Every Project, from Home Renovations to Space Exploration and Everything In Between, εκδ. Signal, 2023).

Πρώτη σε υπερβάσεις προϋπολογισμού (και όχι μόνο μεταξύ ενεργειακών έργων) αναδεικνύεται η πυρηνική ενέργεια (η αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων παρουσιάζει μέση υπέρβαση +238%, και οι πυρηνικοί σταθμοί +120%). Σε ενεργειακά projects ακολουθούν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά (+75%), οι επενδύσεις σε πετρέλαιο και αέριο (+34%), οι θερμικοί σταθμοί με ορυκτά καύσιμα (+16%), οι αγωγοί (+14%), τα αιολικά (+13%), τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (+8%) και τελευταία με διαφορά τα φωτοβολταϊκά (+1%).

Για μια ακόμη φορά, τα φωτοβολταϊκά αποδεικνύονται αξιόπιστα και απολύτως προβλέψιμα. Και τα project εκείνα που συνδέονται με τον εξηλεκτρισμό και την πράσινη μετάβαση έχουν τις μικρότερες υπερβάσεις του προϋπολογισμού, κάτι που συχνά υποτιμάται ως δείκτης.

Το παρακάτω διάγραμμα συνοψίζει τα αποτελέσματα της έρευνας και προσφέρεται για γόνιμο προβληματισμό και χρήσιμα συμπεράσματα.