Βουλγαρία: Η απελευθέρωση της ενεργειακής αγοράς θα καταστήσει την χώρα ισχυρό ενεργειακό παίκτη στην περιοχή

“Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στον ενεργειακό τομέα ο οποίος έχει περάσει από το μονοπώλιο στο σταδιακό άνοιγμα της αγοράς και τον ανταγωνισμό τις τελευταίες δεκαετίες”, όπως δηλώνει το Υπουργείο Ενέργειας της Βουλγαρίας σε ανακοίνωσή του με αφορμή την ολοκλήρωση της βουλγαρικής προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν ένα μήνα.

Η Βουλγαρία επιδιώκει να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στα ενεργειακά τεκταινόμενα της περιοχής τόσο σε ότι αφορά την όδευση του ρωσικού φυσικού αερίου όσο και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Επιθυμία της γειτονικής χώρας είναι να αποτελέσει την “γέφυρα” προς τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές της Ευρώπης για το ρωσικό φυσικό αέριο που θα φτάνει στα ελληνοτουρκικά σύνορα μέσω του υπό κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου Turkish Stream, γεγονός που λειτουργεί ανταγωνιστικά με την εναλλακτική όδευση μέσω Ελλάδας και του σχεδιαζόμενου αγωγού ITGI.

Υπό το πρίσμα των συγκεκριμένων εξελίξεων η βουλγαρική πολιτική ηγεσία λαμβάνει πρωτοβουλίες που στόχο έχουν την ευθυγράμμιση του ενεργειακού πλαισίου της χώρας με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό και τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, πράγμα που συν τοις άλλοις θα διαμορφώσει καλύτερους όρους για την πρόσελκυση επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας όπου σύμφωνα με ειδικούς του χώρου, μένει πολύς δρόμος μέχρι να επιτευχθεί κάτι τέτοιο.

Ζητούμενο η απελευθέρωση της αγοράς

Σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας, η Βουλγαρία συγκαταλέγεται ανάμεσα στις 11 χώρες-μέλη που έχουν επιτύχει ήδη τους εθνικούς στόχους σε ΑΠΕ οι οποίοι απορρέουν από το το πακέτο 20-20-20. Συγκεκριμένα διαθέτει 701 MW εγκατεστημένης ισχύος σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Όμως από την άλλη ο δρόμος για πλήρη απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει μακρύς.

“Υπάρχει πολύ δουλειά να γίνει ακόμη – σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Θα φτάσουμε σε επίπεδα κανονικής αγοράς και κανονικού ανταγωνισμού, μόνο όταν θα ενσωματώσουμε τις επιμέρους περιφερειακές αγορές ενέργειας. Είμαι περισσότερο αισιόδοξος για τον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας καθώς η αγορά φυσικού αερίου είναι περισσότερο άκαμπτη και πολιτικοποιημένη”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο Julian Popov, πρώην Υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Βουλγαρίας, ενώ τώρα διατελεί χρέη συμβούλου στο Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για το Κλίμα (European Climate Foundation).

Σύμφωνα με τον ίδιο η απελευθερωμένη αγορά στην χώρα είναι έτοιμη να λειτουργήσει καθώς όπως ανέφερε, ήδη από το 2007 υιοθετήθηκε το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο και οι απαραίτητες προετοιμασίες έχουν γίνει. Πρόσθεσε, όμως, πως καθυστερήσεις είναι πιθανόν να υπάρξουν εξαιτίας άλλων μεγάλων έργων, όπως για παράδειγμα η προσπάθεια που γίνεται να ξανανοίξει το έργο της Rosatom για την κατασκευή του εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας Belene.

Σχετικά με τις μελλοντικές υποχρεώσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο ενεργειακός τομέας της Βουλγαρίας ο πρώην υπουργός τόνισε πως αν εξαιρέσουμε την επίτευξη των στόχων σε ΑΠΕ για το 2020, δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για το 2030. “Δεν υπάρχει στρατηγική. Οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2030 δείχνουν την κατεύθυνση, όμως το στοιχείο του κόστους από την άποψη της ανταγωνιστικότητας υπερβαίνει κατά πολύ τους στόχους”, σημειώνει ο Julian Popov στο Emerging Europe. “Η Βουλγαρία όπως και το σύνολο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, έχει εξαιρετικά ανταγωνιστικό κόστος σε ΑΠΕ. Δεν υπάρχει στρατηγική αλλά υπάρχουν αναδυόμενες τάσεις. Ελπίζω ότι μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια τα εμπόδια για την παραιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ θα μειωθούν και ο τομέας θα προχωρήσει μπροστά πολύ πιο γρήγορα”.

Η ενεργειακή εξάρτηση της Βουλγαρίας

Ενδιαφέρον έχει επίσης να σημειώσουμε την άποψη του πρώην αξιωματούχου σχετικά με την ενεργειακή εξάρτηση της Βουλγαρίας όπου πολύ λόγος γίνεται σχετικά με την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Υποστηρίζει ότι οι Βρυξέλλες δεν πιέζουν τη Σόφια για να τερματίσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία. Η πίεση έγγειται στο να περιοριστεί μέσω της διαφοροποίησης στην προμήθεια φυσικού αερίου.

Επισημαίνει, ακόμη πως σε ορισμένες περιπτώσεις η ενεργειακή εξάρτηση της Βουλγαρίας παρουσιάζεται συχνά υπερβολικά. Ο ενεργειακός τομέας της χώρας έχει μειώσει σημαντικά την ενεργειακή του εξάρτηση σε εισαγωγές, οι οποίες κυμαίνονται τώρα στο 36% περίπου όταν ο μέσος όρος ενεργειακής εξάρτησης σε επίπεδο ΕΕ φτάνει το 53%.

Στόχος είναι η ανταγωνιστική αγορά για τους παραγωγούς

Τέλος, το Υπουργείο Οικονομίας της χώρας αποκαλύπτει τις προθέσεις της κυβέρνησης σχετικά με τις προοπτικές του ενεργειακού τομέα, όπως αναφέρει σχετικά σε ανακοίνωσή του.

“Προκειμένου να επιτευχθεί πλήρης απελευθέρωση της αγοράς, δρομολογήθηκε η νομοθετική πρωτοβουλία για την εισαγωγή ενός νέου σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Βουλγαρία. Οι αλλαγές πρέπει να διασφαλίζουν την σταθερότητα, ένα ασφαλές περιβάλλον, μια ανταγωνιστική αγορά για τους παραγωγούς και την δυνατότητα για τους καταναλωτές να επιλέξουν τον προμηθευτή τους”.