Τι μπορεί να ήθελε να πει ο Παπαναστασίου

Στις 8 Νοεμβρίου ‘24, έντεκα μήνες πριν τη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, ο τέως υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου παραβρέθηκε σε συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών.

Είπε στους βουλευτές ότι εξεταζόταν ένα μοντέλο εμπορίας του ηλεκτρισμού από φωτοβολταϊκά, ώστε να μειωθούν τα απρόσμενα κέρδη των εταιρειών ΑΠΕ και να φτάσει φθηνότερο ρεύμα στους καταναλωτές.

Ο «Φ» είχε γράψει πως στο υπουργείο προσανατολίζονταν σε δραστικές αλλαγές στο σύστημα εμπορίας ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, ως τη μόνη εφικτή λύση για μείωση του κόστους.

Εκείνο που μελετούσε το υπουργείο, υπό τον Παπαναστασίου, ήταν η κατάργηση της Μεταβατικής Ρύθμισης για την αγορά ηλεκτρισμού, η οποία αντί 2-3 χρόνια λειτούργησε 7-8 και απέφερε υπερκέρδη εκατομμυρίων σε ιδιώτες παραγωγούς.

Σημαντικότερη ήταν η πρόταση για τη διάδοχη κατάσταση της μεταβατικής ρύθμισης. Αντί της ανταγωνιστικής αγοράς με το Μοντέλο Στόχος, της ΕΕ, το υπουργείο προσανατολιζόταν να διεκδικήσει από την Κομισιόν παρέκκλιση. Και αντί του Μοντέλου Στόχος να εφαρμοζόταν το Single Buyer Model. Και μόνο που ακούν αυτές τις τρεις λέξεις στην αγγλική, βγάζουν σπυράκια κάποιοι ιδιώτες παραγωγοί και προμηθευτές ρεύματος. Και δεν είναι για το καλό μας.

Αυτό το μοντέλο δεν καταργεί τον ανταγωνισμό. Αντίθετα, υποχρεώνει τους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτρισμού να πωλούν σε έναν κεντρικό προμηθευτή (ΑΗΚ Προμήθεια στην περίπτωση της Κύπρου), μέσα από μια διαδικασία μειοδοτικών διαγωνισμών,ώστε να αποκλείεται η υπερτιμολογημένη πράσινη ενέργεια, να διασφαλίζεται ανταγωνισμός μεταξύ παραγωγών και να επωφελούνται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως για να μπορέσει το υπουργείο να προχωρήσει, ο τότε υπουργός ενημέρωσε γραπτώς τον Πρόεδρο. Χαρτί και καλαμάρι. Συμβαίνει αυτό και αυτό, όταν λειτουργήσει η αγορά με το Μοντέλο Στόχος θα γίνεται έτσι και έτσι και αν θέλουμε να «σφίξουμε τα κολάνια» και να επιβάλουμε ανταγωνισμό, πρέπει να πάμε σε μειοδοτικούς διαγωνισμούς.
Δεν γνωρίζουμε αν απάντησε ο κ. Χριστοδουλίδης. Γνωρίζουμε πως σταδιακά ο κ. Παπαναστασίου περιέπεσε σε δυσμένεια και μέσα στα Χριστούγεννα του ’25 ανασχηματίστηκε. Προηγήθηκε, 1η Οκτωβρίου 2025, η λειτουργία ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού. Ενημερώνουμε το καταναλωτικό κοινό ότι η (συγκεκριμένη) ανταγωνιστική αγορά, που είχε προβληθεί ακόμα και από βουλευτή του ΑΚΕΛ ως πανάκεια, λειτουργεί ακόμα. Κι ας είναι εντελώς αδιάφορη η ύπαρξή της για τα νοικοκυριά που δεν έχουν φωτοβολταϊκά.

Το κείμενο αυτό γράφτηκε με αφορμή μια δήλωση του κ. Παπαναστασίου στην «Καθημερινή», πως σε κάποιες κρίσιμες φάσεις δεν ένιωσε να έχει την πολιτική στήριξη που χρειαζόταν για να προχωρήσει. Δεν μίλησα μαζί του μετά τη συνέντευξη, αλλά πιστεύω πως αυτή την ιστορία έχει υπόψη του. Αν ο Πρόεδρος έδινε σημασία σε εκείνη την επιστολή και διεκδικούσε, μαζί με τον υπουργό του, έναν διαφορετικό δρόμο για τον ανταγωνισμό, ίσως τα πράγματα σήμερα να ήταν καλύτερα. Και για εμάς και για τον Πρόεδρο.

Διότι κάθε τρις και λίγο δέχεται δικαιολογημένη κριτική για το υψηλό κόστος ρεύματος, πχ χθες από ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΑΛΜΑ. Δεν θυμάμαι να στήριξαν τον Παπαναστασίου για το Single Buyer Model. Ο ΔΗΣΥ σίγουρα όχι, ήταν και θα είναι υπέρ του ανεξέλεγκτου κέρδους. Μέχρι και ο Tραμπ είπε χθες πως το παράκαναν οι πετρελαϊκές με τα κέρδη τους και πρέπει να επιστρέψουν κάτι πίσω! Αλλά και το ΑΚΕΛ, που πολλές φορές ορθώς ζήτησε μειοδοτικούς διαγωνισμούς, την κρίσιμη ώρα άφησε τον υπουργό στα νύχια των θηρίων.

Δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάποια λύση για φθηνότερο ρεύμα. Αντίθετα, με τις αξιώσεις των συμμετεχόντων στην αγορά για τροποποιήσεις στην κοστολόγηση του καυσίμου για την παραγωγή της ΑΗΚ (ρήτρα) και με το επικείμενο κόστος της αποθήκευσης, που επίσης μας πλασάρουν ως πανάκεια, μάλλον ακριβότερος θα γίνεται ο ηλεκτρισμός.

(του Χρύσανθου Μανώλη, Φιλελεύθερος)