Τι απαντούν στην Ursula von der Leyen οι φορείς πετρελαίου και φυσικού αερίου – δεν μπορούν όλα να εξηλεκτριστούν – άρση εμποδίων για την εγχώρια παραγωγή αερίου

Κριτική στη στρατηγική που παρουσίασε η Ursula von der Leyen για την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης ασκεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, προειδοποιώντας ότι η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού χωρίς επαρκείς εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού μπορεί να δημιουργήσει νέες εξαρτήσεις, να αυξήσει το κόστος και να επιβαρύνει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στον απόηχο της ομιλίας της προέδρου της Κομισιόν για την Κατάσταση της Ένωσης, τόσο η IOGP Europe, που εκπροσωπεί την ευρωπαϊκή βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, όσο και η FuelsEurope, που εκπροσωπεί τη βιομηχανία παραγωγής καυσίμων, παρεμβαίνουν στη συζήτηση για το νέο ενεργειακό μοντέλο της ΕΕ.

Κοινός παρονομαστής των δύο παρεμβάσεων είναι ότι ο εξηλεκτρισμός αποτελεί μεν βασικό εργαλείο της ενεργειακής μετάβασης, δεν μπορεί όμως να αποτελέσει τη μοναδική απάντηση. Παράλληλα, οι δύο οργανώσεις ζητούν μεγαλύτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή παραγωγή ενέργειας και καυσίμων, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στη διατήρηση της βιομηχανικής βάσης.

IOGP: Πρώτα οι επιλογές, μετά ο περιορισμός της προσφοράς

Πιο αιχμηρή εμφανίζεται η IOGP Europe, η οποία καλεί την ΕΕ να υιοθετήσει μια ενεργειακή πολιτική με επίκεντρο την «optionality», δηλαδή τη διατήρηση όσο το δυνατόν περισσότερων εναλλακτικών επιλογών εφοδιασμού.

Η θέση της είναι ότι η ασφάλεια εφοδιασμού, η προσιτή ενέργεια και η ανταγωνιστικότητα πρέπει να ενισχυθούν μέσα από ένα μείγμα διαφοροποιημένων εισαγωγών, εγχώριας παραγωγής και λύσεων χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος.

Η IOGP αναγνωρίζει ότι ο εξηλεκτρισμός θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο μελλοντικό ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει μια συνολική προσέγγιση, με μεγαλύτερη διαφοροποίηση και ευελιξία, χωρίς πρόωρους περιορισμούς στην ενεργειακή προσφορά πριν υπάρξουν αξιόπιστες και οικονομικά προσιτές εναλλακτικές λύσεις σε επαρκή κλίμακα.

Σύμφωνα με την IOGP, η εμπειρία μετά το 2022 έδειξε ότι η διαφοροποίηση των πηγών πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να λειτουργήσει. Για τον λόγο αυτό ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει προς αυτή την κατεύθυνση, αναζητώντας νέες συνεργασίες και ταυτόχρονα αντιμετωπίζοντας ρυθμιστικές εκκρεμότητες που, κατά την άποψή της, μπορεί να επιβαρύνουν την ασφάλεια εφοδιασμού και το ενεργειακό κόστος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ευρωπαϊκό Κανονισμό για το Μεθάνιο, για τον οποίο η βιομηχανία υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανεπίλυτα ζητήματα που ενδέχεται να δυσχεράνουν τον ενεργειακό εφοδιασμό.

«Ο λογαριασμός θα φτάσει στους Ευρωπαίους»

Ο διευθύνων σύμβουλος της IOGP Europe, François-Régis Mouton de Lostalot προειδοποιεί ότι χωρίς μια συνολική ενεργειακή πολιτική που θα διατηρεί διαφορετικές επιλογές εφοδιασμού, η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η προσιτή ενέργεια στην Ευρώπη θα παραμείνουν εξαιρετικά δύσκολοι στόχοι.

Κατά τον ίδιο, το μέλλον της Ευρώπης θα είναι όλο και περισσότερο ηλεκτρικό, αυτό όμως θα συνοδευθεί από νέα κόστη, νέες ευπάθειες και νέες εξαρτήσεις, μεταξύ άλλων από εισαγόμενες τεχνολογίες και κρίσιμες πρώτες ύλες.

Η προειδοποίηση της βιομηχανίας είναι ότι εάν η μετάβαση γίνει υπερβολικά γρήγορα, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητες εναλλακτικές, το κόστος κινδυνεύει να μεταφερθεί στους Ευρωπαίους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η IOGP υποστηρίζει ότι η διατήρηση διαφοροποιημένων προμηθειών φυσικού αερίου και πετρελαίου θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητη τόσο για την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος όσο και για την παροχή ενέργειας και πρώτων υλών στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση της IOGP στο ζήτημα της εγχώριας παραγωγής. Αξιοποιώντας την αναφορά της von der Leyen στις εγχώριες ενεργειακές πηγές και στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, η οργάνωση ζητεί να συμπεριληφθούν στην εξίσωση όχι μόνο οι ΑΠΕ και η πυρηνική ενέργεια αλλά και οι ευρωπαϊκοί πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Συγκεκριμένα, καλεί την ΕΕ να απομακρύνει, όπως αναφέρει, περιττά εμπόδια στην εγχώρια έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων και να δημιουργήσει ένα σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κοιτασμάτων.

FuelsEurope: Δεν μπορούν όλα να εξηλεκτριστούν

Στην ίδια συζήτηση παρεμβαίνει και η FuelsEurope, αν και με σαφώς πιο υποστηρικτική στάση απέναντι στην κεντρική κατεύθυνση που έδωσε η von der Leyen. Η οργάνωση χαρακτηρίζει επίκαιρη την έκκλησή της για επιτάχυνση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης και τονίζει ότι ενεργειακή ασφάλεια και απανθρακοποίηση πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα.

Η βασική της επισήμανση είναι, ωστόσο, ότι πολλοί κλάδοι δεν μπορούν να εξηλεκτριστούν εύκολα ή γρήγορα. Για αυτό θεωρεί απαραίτητη την ανάπτυξη ανανεώσιμων και χαμηλού άνθρακα καυσίμων, ιδιαίτερα για τις αερομεταφορές, τη ναυτιλία, τις βαριές οδικές μεταφορές και βιομηχανικές διεργασίες.

Παράλληλα, η FuelsEurope ζητεί να διατηρηθεί και να μετασχηματιστεί η υφιστάμενη ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση. Στο πλαίσιο αυτό χαρακτηρίζει στρατηγικά assets τα διυλιστήρια και τις μονάδες παραγωγής καυσίμων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη ανανεώσιμων και χαμηλού άνθρακα καυσίμων, διατηρώντας ταυτόχρονα θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

«Να μην αντικαταστήσουμε μια εξάρτηση με μια άλλη»

Εδώ εντοπίζεται και ένα από τα βασικά μηνύματα της παρέμβασης της αγοράς καυσίμων. Η FuelsEurope προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν θα ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια εάν απλώς αντικαταστήσει την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα με εξάρτηση από εισαγόμενα ανανεώσιμα και χαμηλού άνθρακα καύσιμα.

Ζητεί, επομένως, πολιτικές που θα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για επενδύσεις και παραγωγή αυτών των καυσίμων εντός της Ευρώπης.

Η γενική διευθύντρια της FuelsEurope, Λιάνα Γούτα, συμφωνεί με τη von der Leyen ως προς την ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής ενεργειακής ανεξαρτησίας, προσθέτοντας όμως ότι για να επιτευχθεί ο στόχος πρέπει να κινητοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες λύσεις χαμηλού άνθρακα και να διατηρηθεί μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση.

Όπως επισημαίνει, τα ανανεώσιμα και χαμηλού άνθρακα καύσιμα είναι απαραίτητα στους τομείς όπου ο άμεσος εξηλεκτρισμός δεν είναι ακόμη εφικτός σε μεγάλη κλίμακα, ενώ τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια μπορούν να αποτελέσουν στρατηγική βάση για την παραγωγή τους.