Τα πάντα ακόμη ανοικτά για το βιομηχανικό ρεύμα - Η δήλωση Μητσοτάκη στο ΣΕΒ, η «σιωπή» του ΥΠΕΝ και τα τρία σενάρια πάνω στο τραπέζι

Τις δυσκολίες που συνεπάγεται η εξίσωση για το βιομηχανικό ρεύμα αναδεικνύει η αναβολή των ανακοινώσεων από το Πρωθυπουργό στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, καθώς δεν έχει ακόμη βρεθεί η λύση που ικανοποιεί όλα τα κριτήρια, δηλαδή να κινείται εντός των δημοσιονομικών αντοχών της οικονομίας, να είναι συμβατή με την κοινοτική νομοθεσία και να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων.

Τόσο η κοστολόγηση του μέτρου όσο και η τελική φόρμουλα δεν έχουν ακόμη «κλειδώσει» και τα πάντα είναι ανοικτά, με τις ανακοινώσεις να μετατίθενται για τις επόμενες ημέρες, όπως είχε γράψει το Energypress, τον Πρόεδρο του ΣΕΒ να στέλνει χθες σαφές μήνυμα ότι «η λύση πρέπει να έρθει μέσα από το διάλογο», και τη κυβέρνηση να αναζητά ακόμη τη χρυσή τομή.

Στη πράξη, η πολύ γενικόλογη αλλά προσεγμένη χθεσινή δήλωση του Πρωθυπουργού, κρατά χαμηλά το πήχη, μακριά από μαξιμαλιστικές προσδοκίες, και στέλνει στον επιχειρηματικό κόσμο το μήνυμα ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι στενά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αρχική εκδοχή της πρότασης «Industrial Energy Reset» του ΣΕΒ, ύψους 285 εκατ ευρω το χρόνο και περίπου 800-900 εκατ στη τριετία.

«Πολύ σύντομα, κ. Πρόεδρε, θα καταλήξουμε. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το οποίο μπορώ να διαβεβαιώσω είναι ότι η λύση πρέπει να έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: να ενισχύει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα, να κινείται μέσα στα εθνικά δημοσιονομικά περιθώρια, να στηρίζει πρωτίστως τις ενεργοβόρες βιομηχανίες αλλά, όσο αυτό είναι εφικτό, να έχει και μία ευρύτερη περίμετρο ωφελούμενων», ανέφερε χθες ο Πρωθυπουργός, που αρκέστηκε σε μια μικρή αναφορά στο θέμα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του.

Τα κριτήρια στα οποία αναφέρθηκε χθες ο Κυρ.Μητσοτάκης, είναι τα ίδια πάνω - κάτω με αυτά που διέρρεαν και πριν από δύο εβδομάδες κυβερνητικά στελέχη πως πρέπει να πληροί η τελική παρέμβαση, δείγμα ότι το τελικό μοντέλο ακόμη αναζητείται, με τις πληροφορίες να μιλούν για τρία σενάρια πάνω στο τραπέζι.

Τα τρία σενάρια

«Στο τραπέζι βρίσκονται το ιταλικό μοντέλο, για το οποίο ωστόσο η κυβερνηση συνεχίζει να έχει επιφυλάξεις, το νέο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ για τη βιομηχανία (Clean Industrial State Aid Framework- CISAF), που περιγράφει με ακρίβεια ποιες επιλέξιμες επιχειρήσεις μπορούν να ωφεληθούν από τέτοια μέτρα και με ποιους όρους, και ένα τρίτο μέτρο, το οποίο εξετάζουμε», έλεγε χθες κυβερνητική πηγή στο περιθώριο της Γ.Συνέλευσης, χωρίς να μπαίνει σε λεπτομέρειες.

Σύμφωνα πάντως με όσα έλεγαν χθες στελέχη μεγάλων βιομηχανικών ομίλων, η κυβέρνηση θα πρέπει να παρουσιάσει ένα όσο το δυνατόν υψηλότερο νούμερο, ειδάλλως το impact που θα παραγάγει το μέτρο μπορεί να αποδειχθεί πολύ κατώτερο των περιστάσεων.

Τα σενάρια που είχαν κυκλοφορήσει προχθές στα δημοσιογραφικά γραφεία, έκαναν λόγο για ένα ποσό αισθητά κάτω από τα 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο, με κάλυψη κάτω από το 50% της ενεργειακής κατανάλωσης των επιλέξιμων επιχειρήσεων και ένταξη στο μέτρο αρκετών, όχι μόνο βιομηχανιών. Το ποσό είναι πολύ χαμηλότερο από τα 285 εκατ. ευρώ που προέβλεπε η πρόταση του «Industrial Energy Reset», με την οποία είχε εγκαινιάσει τη διαπραγμάτευση με τη κυβέρνηση ο ΣΕΒ.

Έχει τη σημασία της πάντως και η χθεσινή αναφορά του Πρωθυπουργού ότι «παρακολουθούμε, προσεκτικά τι κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αναζητούμε πρόσθετα εργαλεία, και συζητάμε όλες τις επιλογές που θα έκαναν τη βιομηχανία μας πιο ανταγωνιστική σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Το βουλγαρικό μοντέλο

Εκτός από το «ιταλικό μοντέλο», σε ένα σχήμα προστασίας της βιομηχανίας (διάρκειας ενός έτους, έναντι τριών του ιταλικού), φαίνεται να έχει καταλήξει και η κυβέρνηση της Βουλγαρίας, με επιδότηση όταν η τιμή spot ξεπερνά τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το διάστημα αυτό θα αφορά τιμολογήσεις από 1 Ιουλίου 2025 έως και 31 Ιουνίου του 2026.

Στο πλαίσιο αυτό, θα χρησιμοποιηθούν κεφάλαια από ειδικό ταμείο που έχει σχηματίσει εδώ και χρόνια η Βουλγαρία, από πληρωμές παραγωγών, traders και διαχειριστών του συστήματος, προκειμένου να καλύπτονται τα ελλείμματα στο σύστημα.

Το σχήμα, που αναμένεται να κοινοποιηθεί στη Κομισιόν μέσα στον Οκτώβριο, πρόκειται να αντικαταστήσει προηγούμενο σχέδιο για την επιδότηση της ενέργειας σε ποσοστό 50% της κατανάλωσης, καθώς θεωρήθηκε από την κυβέρνηση της γείτονος ως ευκολότερο στην εφαρμογή και ταχύτερο στις πληρωμές προς τον βιομηχανικό τομέα, με αποτέλεσμα την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς του.

Σε προ ημερών πάντως δηλώσεις του στο Mega, ο αρμόδιος υπουργός Στ.Παπασταύρου, είχε πει ότι «…υπάρχουν 2-3 σενάρια, ενώ βλέπουμε τι κάνουν και οι άλλες χώρες…», κάνοντας και αυτός σαφές ότι το «ιταλικό μοντέλο» δεν αποτελεί μονόδρομο.

Σε κάποια μάλιστα από τα αρκετά σενάρια που είχαν πέσει τις τελευταίες εβδομάδες στο τραπέζι, είχε προταθεί να «συνεξεταστούν» μαζί με τα μέτρα του ιταλικού μοντέλου, και τυχόν αύξηση της ενίσχυσης προς τη βιομηχανία από παρεμβάσεις, οι οποίες έχουν εγκριθεί κατά το παρελθόν από τη Κομισιόν (σσ: και δεν «χτυπούν» στη νομοθεσία για τις κρατικές ενισχύσεις), όπως η αντιστάθμιση του κόστους εκπομπής ρύπων. Ενα θέμα στο οποίο αναφέρθηκε ακροθιγώς χθες ο Πρωθυπουργός, μιλώντας για τις παρεμβάσεις τις οποίες έχει μέχρι σήμερα κάνει η κυβέρνηση για λογαριασμό της βιομηχανίας, προκειμένου να τις ελαφρύνει τα ενεργειακά βάρη. 

Σχετικά με το ιταλικό μοντέλο «αλά γκρέκα» στο οποίο στηρίζεται η πρόταση του ΣΕΒ δεν δείχνει να περνάει, και όπως ανέφεραν προ ημερών κυβερνητικές πηγές στο σενάριο που υιοθετηθεί το «Energy Reset 2.1», όπως η μετονομασία του ιταλικού μοντέλου - μετά τους περιορισμούς που του επέβαλε η Κομισιόν, αυτό πρέπει να συμβεί ως έχει. Δίχως παραλλαγές που θα μπορούσαν να ερμηνευτούν από τη Κομισιόν ως παράνομες κρατικές ενισχύσεις.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι όσο καθυστερούν οι κυβερνητικές ανακοινώσεις, μπορεί να δούμε και νέες επιστολές από τους φορείς του χώρου στην κατεύθυνση του να επισπευθούν οι αποφάσεις, αλλά και με αναφορές στις καλές πρακτικές άλλων ευρωπαικών χωρών.