Συστήνεται η κοινή εταιρεία Κοπελούζου - EGAS για εξαγωγές LNG - Προχωρούν οι μελέτες του GREGY - Τεχνική επιτροπή για να μπει μετοχικά ο αιγυπτιακός «ΑΔΜΗΕ» στο καλώδιο

Τρία ακόμη μικρά αλλά σημαντικά βήματα στη μακρά διαδρομή υλοποίησης της ηλεκτρικής διαδύνδεσης Ελλάδας - Αιγύπτου έγιναν τις τελευταίες εβδομάδες, και ενώ η χθεσινή συνάντηση Μητσοτάκη - Αλ Σίσι επαναβεβαίωσε ότι το GREGY βρίσκεται στη καρδιά της στρατηγικής εταιρικής διμερούς σχέσης.

Το πρώτο βήμα αφορά τη προ ημερών διπλή ανάθεση των πρώτων βασικών και κρίσιμων για την ωρίμανση του έργου μελετών, αυτή για την «Ανάλυση Κόστους-Οφέλους και Τεχνική Ανάλυση» στο βρετανικό οίκο AFRY UK και εκείνη που αφορά τη λεγόμενη Μελέτη Γραφείου (Desktop Study), στην ελληνική GEOTECH, γνωστή μας από τα έργα του ΑΔΜΗΕ.

Το αποτέλεσμα της δεύτερης αυτής μελέτης εκτιμώμενης διάρκειας γύρω στους 6 μήνες θα οριστικοποιήσει την όδευση του υποθαλάσσιου καλωδίου καθώς και των σημείων προσαιγιάλωσης σε Ελλάδα και Αίγυπτο, με αρμόδιες πηγές να μην αποκλείουν αλλαγές στην αρχική διαδρομή. Αυτή ξεκινούσε από το El Sallum και έφτανε στη Νέα Μάκρη Αττικής, διασχίζοντας βάθη πάνω από 3.000 χλμ και παρακάμπτοντας ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές. Εφόσον απαιτηθεί θα υπάρξουν τροποποιήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για τα κόστη.

Η ολοκλήρωσή του Desktop Study θα δώσει το «input» για να ξεκινήσει πιθανώς μέσα στο φθινόπωρο του 2025 η ανάθεσή της τρίτης κατά σειρά κρίσιμης μελέτης, αυτής που αφορά το Maritime Survey. Τη λεπτομερή δηάδή αποτύπωση του βυθού κατά μήκος 954 χλμ. στην Αν. Μεσόγειο. Η μελέτη αναμένεται να ανατεθεί κάπου μέσα στη περίοδο Οκτωβρίου - Νοεμβρίου, ωστόσο θεωρείται μια πολύ σύνθετη διαδικασία, γι’ αυτό και οποιαδήποτε χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή του θεωρείται παρακινδυνευμένο.

Το δεύτερο ορόσημο αφορά τη προ ημερών υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Elica και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) για τη χρηματοδότηση μέρος του κόστους των παραπάνω μελετών, με πιο κοστοβόρα αυτή για τη χάραξη.

Το τεχνικό σκέλος των συζητήσεων για τη μετοχική συμμετοχή της αιγυπτιακής πλευράς

Και το τρίτο επίσης πρόσφατο βήμα αφορά τη σύσταση τεχνικής επιτροπής, με τη συμμετοχή των ΑΔΜΗΕ, του αιγυπτιακού Διαχειριστή EETC και της Elica του ομίλου Κοπελούζου, με αντικείμενο την επικείμενη μετοχική συμμετοχή της αιγυπτιακής πλευράς στον 954 χλμ Gregy.

Δηλαδή να μπει στο σχήμα ως μέτοχος ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς της Αιγύπτου (EETC), όπως ακριβώς είχε συμφωνηθεί το περασμένο Οκτώβρη κατά τη συνάντηση του τότε ΥΠΕΝ Θ.Σκυλακάκη με τον αιγύπτιο ομόλογό του, Dr. Mahmoud Esmat.

Το γεγονός ότι το θέμα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ελληνο-αιγυπτιακή ατζέντα επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά χθες κατά τις επαφές των δύο ηγετών, με αναφορές στο GREGY τόσο από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όσο και τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, καθώς επίσης στο κοινό ανακοινωθέν μετά τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Το άλλο θέμα που «τρέχει» παράλληλα με τα παραπάνω αφορά την εξεύρεση των εκτάσεων κοντά στα παράλια της Μεσογείου, όπου και θα αναπτυχθούν τα αιολικά που θα τροφοδοτήσουν τη διασύνδεση.

Επειτα από απαίτηση της ελληνικής κυβέρνησης είχε συμφωνηθεί με την αιγυπτιακή κυβέρνηση η μερίδα του λέοντος, δηλαδή το 75%, από τα έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 9,5 GW που θα αναπτυχθούν στη χώρα να είναι αιολικά και μόνο 25% φωτοβολταϊκά.

Στη χώρα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 40.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα κατάλληλων εκτάσεων στην έρημο καθώς και στην περιοχή του Σουέζ, υψηλού αιολικού δυναμικού και με ταχύτητες ανέμου 10 και 11 μέτρα το δευτερόλεπτο.

Συστήνεται η κοινή εταιρεία Κοπελούζου - EGAS

Η άλλη είδηση, αφορά τις προοπτικές εξαγωγών αιγυπτιακού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ελλάδα και από εκεί στη ΝΑ Ευρώπη, θέμα στο οποίο επίσης έγινε αναφορά στη χθεσινή κοινή διακήρυξη των δύο ηγετών, Μητσοτάκη και Αλ Σίσι. 

Το γεγονός ότι το Κάιρο αναζητεί μακροπρόθεσμα «νέους «δρόμους» προς την Ευρώπη, παρ’ ότι τα τελευταία χρόνια πληρώνει τα απόνερα της ενεργειακής κρίσης και έχει μετατραπεί σε εισαγωγέα, αναδεικνύει η φράση ότι οι δύο χώρες «θεωρούν τις εγκαταστάσεις εξαγωγών LNG της Αιγύπτου, ως μέρος του βασικού δικτύου εξαγωγών φυσικού αερίου της Βόρειας Αφρικής προς τις αγορές της ΕΕ».

Σαν αναφορά παραπέμπει στο deal του περασμένου Οκτωβρίου ανάμεσα στον όμιλο Κοπελούζου με τη κρατική εταιρεία EGAS για εξαγωγές αιγυπτιακού LNG στην Αν. Ευρώπη μέσω του πλωτού τερματικού της Αλεξανδρούπολης.

Συμφωνία φυσικά με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η οποία θα τεθεί σε ισχύ όταν το Κάιρο ξεπεράσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει με την εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου, καθώς παρά τα πλούσια του κοιτάσματα, τα τελευταία χρόνια καταφεύγει σε εισαγωγές από το Ισράηλ για να καλυφθεί η εσωτερική ζήτηση. Στις πολύ πρόσφατες πάντως εξελίξεις εντάσσεται η σύσταση της κοινής εταιρείας μεταξύ των δύο εταιρειών, της «EGASCO».

Σε μια συνάντηση, όπου πέραν ενός ακόμη βήματος στη προώθηση της ενεργειακής συνεργασίας στην Αν. Μεσόγειο, έγινε με το βλέμμα στις κινήσεις της Άγκυρας στη Συρία και τα κατεχόμενα, με Μητσοτάκη και Αλ Σίσι να εκπέμπουν μήνυμα αναβάθμισης των διμερών σχέσεων σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση, έχει τη σημασία του το δεύτερο αυτό ενεργειακό «πρόσημο».

Η Αίγυπτος βλέπει ότι οι ελληνικές υποδομές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ενδιάμεσος κόμβος μεταφοράς του αερίου της Αν.Μεσογείου (Αίγυπτος, Ισραήλ, Κύπρος) προς την Ευρώπη. Σχέδια όμως που όσο καθυστερεί η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην Κύπρο, όπου τον Απρίλιο η γεώτρηση της ExxonMobil στο στόχο «Ηλέκτρα» στο Οικόπεδο 5, δεν βρήκε φυσικό αέριο σε εμπορικές ποσότητες, θα τελούν υπό διαρκή επανεξέταση.

Σε άλλους τομείς της ενεργειακής αλυσίδας, τρέχει πάντα η διμερής συμφωνία για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS) στο πλαίσιο του ΜoU που υπεγράφη στις αρχές του έτους από τον τότε ΥΠΕΝ, Θόδωρο Σκυλακάκη και τον υπ. Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου Καρίμ Μπαντάουι, καθώς επίσης αυτές του ΔΕΣΦΑ.

Τη πρώτη με την αιγυπτιακή EGAS, με αντικείμενο τη τεχνολογία CCUS, η οποία αφορά πρακτικές εφαρμογές για τον δεσμευμένο άνθρακα, και τη δεύτερη με τη GASCO (Διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου της Αιγύπτου) ως προς τη διερεύνηση υποδομών για φυσικό αέριο, υδρογόνο και ανανεώσιμα αέρια, καθώς και έργα απανθρακοποίησης και LNG.