Στις νέες οδηγίες για το ETS «κρίνεται» η νέα ενεργειακή πολιτική της ΕΕ – Τα ανοικτά προς επίλυση θέματα και οι «net-zero technologies»

Με υπαρκτό το ενδεχόμενο ριζικών αλλαγών συνεχίζουν οι διαβουλεύσεις για την συνέχιση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (EU Emissions Trading System) με πληροφορίες να αναφέρουν ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες «τρέχουν» τα μοντέλα για την περαιτέρω αυστηροποίηση τόσο του ETS 1 όσο και του ETS 2 που πρόκειται να ξεκινήσει το 2026 με επέκταση του συστήματος εκπομπών σε νέους κλάδους της οικονομίας (μεταφορές, ναυτιλία κλπ).

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, η Κομισιόν επεξεργάζεται νέες οδηγίες για το ETS στην κατεύθυνση αυστηροποίησης του πλαισίου εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη βάση διαμόρφωσης καλύτερων προϋποθέσεων για την επίτευξη των σχετικών κλιματικών στόχων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αν και για την ώρα, οι βασικοί άξονες της ευρωπαϊκής κλιματικής και ενεργειακής πολιτικής δεν αλλάζουν με την Κομισιόν μάλιστα να επιχειρεί να κινηθεί ταχύτερα προς την κατεύθυνση αυτή, εντούτοις, καταγράφονται φωνές και δράσεις που θέτουν την ανάγκη επαναξιολόγησης της μέχρι στιγμής πορείας.

Η πρόσφατη παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος που κάνει λόγο για διετή αναστολή του CBAM όπως και για αλλαγές στο ETS, καθώς και οι διαρροές ψηφίσματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες συνιστούν χαρακτηριστικά παραδείγματα που εκκινούν από την ανάγκη «χαλάρωσης» των μέτρων και φτάνουν δυνητικά ως την καθ’ολοκληρίαν αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού πλαισίου στο όνομα των σοβαρών επιπτώσεων της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση των συζητήσεων στις Βρυξέλλες, η «μπίλια» δεν έχει κατασταλάξει και πολλά θα κριθούν το επόμενο διάστημα ως προς την τροχιά του ευρωπαϊκού «δορυφόρου» στο ενεργειακό σύμπαν, χωρίς κανείς αυτή την στιγμή να μπορεί να προεξοφλήσει με σιγουριά προς τα που θα κινηθεί. Η βάση για μια αναθεώρηση πραγμάτων σχετικά με το ETS είναι οι εκκρεμότητες που υπάρχουν και τίθενται προς διευθέτηση το αμέσως επόμενο διάστημα.

Τα «ανοικτά» θέματα

Το πρώτο ζήτημα αφορά τον συντελεστή γραμμικής μείωσης (linear reduction factor) και κατά πόσο αυτός θα είναι σταθερός ή μεταβαλλόμενος. Έτερο ζήτημα που χρήζει διερεύνησης και αποσαφήνισης είναι αν θα υπάρξουν πρόσθετα μέτρα αφαίρεσης αδειών εκπομπών. Το εν λόγω μέτρο αφορά σε περιπτώσεις κλάδων που υπολείπονται στην επίτευξη «πράσινων» στόχων και τίθενται ζήτημα εφαρμογής adhoc μέτρων προς κάλυψη του κενού.

Τρίτον, ερώτημα παραμένει τι θα γίνει από το 2035 και μετά και πολύ περισσότερο στα χρόνια προσεγγίζοντας το 2040 με δεδομένο ότι ο στόχος του 90% μείωση των εκπομπών θα σημαίνει 0 άδειες ETS και επομένως προβλήματα ρευστότητας στην αγορά. Στην περίπτωση του ETS2 που αφορά την περίοδο 2026-2030, η συζήτηση εστιάζει στο αν θα υπάρξει ενοποίηση του ETS1 και του ETS 2 ή θα αναβληθεί σε συνέχεια ανάλογων αποφάσεων, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος.

Σε κάθε περίπτωση, η  εν λόγω συζήτηση εδράζεται και αντικατοπτρίζει την συνολικότερη προβληματική της Ευρώπης σχετικά με τις «net-zero technologies» και κατά πόσο τελικά η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κατορθώσει να διατηρήσει πρωταγωνιστική θέση στην παραγωγή των εν λόγω τεχνολογιών.