Σε ρόλο πυροσβέστη για Κύπρο-Ίμια και με πλούσια ενεργειακή ατζέντα επισκέπτεται Λίβανο και Τουρκία ο Τίλερσον

Περιοδεία σε χώρες της Βόρειας Αφρικής και Μέσης Ανατολής ξεκίνησε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Ρεξ Τίλερσον, όπου αναμένεται να έχει σειρά σημαντικών συναντήσεων εν μέσω νέων εντάσεων και τριβών που αφορούν και τα ενεργειακά.

Ο Τίλερσον ξεκίνησε την περιοδεία του από το Κάιρο, όπου συναντήθηκε προχθές με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο, Αμπντέλ Φατάχ Σίσι, τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Σάμεχ Σούκρι, και τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, Αμπάς Κάμελ.

Επόμενοι σταθμοί της περιοδείας του Αμερικανού υπουργού, που ολοκληρώνεται στις 16 του μήνα, είναι το Κουβέιτ, η Ιορδανία, ο Λίβανος και η Τουρκία.

Η επίσκεψη Τίλερσον στο Λίβανο αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένης της κόντρας που έχει αναζωπυρωθεί ανάμεσα στη χώρα και το Ισραήλ για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων τους με αφορμή τις έρευνες υδρογονανθράκων. Θυμίζουμε ότι η λιβανική κυβέρνηση απένειμε άδειες έρευνας και εκμετάλλευσης σε κοινοπραξία των Total-Eni-Novatek που αφορά και οικόπεδο του οποίου τα όρια αμφισβητεί το Ισραήλ. Η κατάσταση αυτή, άλλωστε, ανάγκασε την Ουάσιγκτον να στείλει πρόσφατα στο Λίβανο τον βοηθό υφυπουργό Εξωτερικών, Ντέιβιντ Σάτερφιλντ, για να παίξει ρόλο μεσολαβητή. Παράλληλα, η είσοδος μιας ρωσικής εταιρείας στα ταραχώδη ύδατα μιας περιοχής όπως αυτή δεν αναμένεται να περάσει απαρατήρητη από τους Αμερικανούς στις επαφές τους με τους Λιβανέζους.

Στη συνέχεια, ο Τίλερσον θα επισκεφτεί την Τουρκία στις 15 και 16 του μήνα σε μια περίοδο έντασης για τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις εξαιτίας των αντικρουόμενων συμφερόντων σε ότι έχει να κάνει με τους Κούρδους και τη Συρία. Εξυπακούεται ότι και η ένταση των τελευταίων ημερών και ωρών μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με αφορμή τα Ίμια θα έχει τη θέση της στις διμερείς συνομιλίες και έχει ενδιαφέρον να διαγνώσουμε τη στάση της αμερικανικής κυβέρνησης και τη μορφή που θα λάβει σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς θα αποτελέσει τη βάση για τη συνέχεια. Τόσο η Αθήνα, όσο και η Άγκυρα θα φροντίσουν να αντλήσουν συμπεράσματα, με το ελληνικό ΥΠΕΞ να επιθυμεί έναν πιο αυστηρό τόνο από την πλευρά των ΗΠΑ ώστε να μην υπάρχουν παρερμηνείες και να τεθούν σαφείς γραμμές. Αντιλαμβάνεται κανείς, βεβαίως, ότι η προκλητική συμπεριφορά των Τούρκων στα Ίμια λίγες ώρες πριν την επίσκεψη του Τίλερσον μόνο τυχαία δεν είναι.

Όπως είναι φυσικό, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα έχει καταγράψει τι συμβαίνει και στην περίπτωση της Κύπρου, όπου η Τουρκία έχει στήσει σκηνικό έντασης αυτές τις ημέρες με αφορμή την προσπάθεια γεώτρησης της Eni στο οικόπεδο 3. Για το λόγο αυτό, αναμένεται με ενδιαφέρον το αν και πως θα τοποθετηθεί ο Τίλερσον σχετικά με το εν λόγω θέμα. Αν οι ΗΠΑ επιχειρήσουν να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με την Άγκυρα, τότε είναι πολύ πιθανό ότι δεν θα γίνει δημοσίως κάποια νύξη από τον υπουργό για τα όσα συμβαίνουν στην κυπριακή ΑΟΖ. Αντιθέτως, αν η Ουάσιγκτον θέλει να διατηρήσει την ένταση και να πιέσει τους Τούρκους, τότε το ζήτημα προσφέρεται για αρνητική κριτική. Όπως και να χει το θέμα, ο Τίλερσον είναι ένας άνθρωπος του κλάδου του πετρελαίου και σίγουρα αντιλαμβάνεται καλά τη σημασία της κυπριακής προσπάθειας για τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη σε όρους γεωπολιτικής.

Οι Τούρκοι, πάντως, εμφανίζονται αρκετά σκληροί στις δηλώσεις τους λίγο πριν την επίσκεψη του Τίλερσον, ζητώντας “συγκεκριμένες πράξεις” από τις ΗΠΑ για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων. Παράλληλα, προχώρησαν σε μετονομασία του δρόμου στον οποίο βρίσκεται η αμερικανική πρεσβεία, ο οποίος πλέον λέγεται “κλάδος ελαίας”. Μπορεί φαινομενικά η χειρονομία τους να παραπέμπει στην ειρήνη, αλλά το ίδιο όνομα φέρει η στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας στην επαρχία Αφρίν της Συρίας, οπότε το μήνυμα είναι σαφές.

Οι Τούρκοι έκαναν άλλωστε το ίδιο και με το δρόμο όπου βρίσκεται η πρεσβεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και πλέον ονομάζεται “Φαρεντίν Πασά”, τιμώντας έτσι τον υπερασπιστή της Μεδίνας κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο...