ΟΠΕΚ: Μετά τα 50 χρόνια, τι;

Το καρτέλ του πετρελαίου «γιόρτασε» τα 50κοστά του γενέθλια στις 14 Σεπτεμβρίου, και μάλιστα θα μπορούσε να πει κανείς ότι έχει περάσει το «τεστ» του χρόνου και έχει επιβιώσει παρά τις περί του αντιθέτου απόψεις.

Το 1980, ένα από τα μέλη της, το Ιράκ, εισέβαλε σε ένα άλλο, το Ιράν και για τα επόμενα οκτώ χρόνια ακολούθησαν αιματηρές επιθέσεις, αλλά καμία από τις δύο χώρες δεν αποχώρησε από τον ΟΠΕΚ. Δέκα χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 1990, το Ιράκ εισέβαλλε στο Κουβέιτ, άλλο ιδρυτικό μέλος του διεθνούς καρτέλ.

Επίσης, κανείς δεν ξεχνά τα λόγια του τότε Αμερικανού Προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν, τον Ιανουάριο του 1986 ότι η απορρύθμιση των τιμών του πετρελαίου που είχε «δρομολογήσει» ο ίδιος λίγα χρόνια νωρίτερα «είχε… γονατίσει τον ΟΠΕΚ»;

Το βέβαιο είναι ότι το 1986 ήταν μία φριχτή χρονιά για τον ΟΠΕΚ. Έχοντας ξεκινήσει τις προσπάθειές του για αύξηση του μεριδίου που κατείχε, «πλημύρισε» την αγορά με πετρέλαιο και οδήγησε τις τιμές του αργού από τα υψηλά της τάξεως των 31 δολαρίων το βαρέλι στα τέλη του 1985, σε μονοψήφιες τιμές το 1986.

Ο ΟΠΕΚ όντως μπορεί να «γονάτισε» όμως κατάφερε να ξανασηκωθεί και συνέχισε να προχωράει. Στην πορεία έχασε ένα ή δύο μέλη του, όμως κέρδισε άλλα.

Καθώς εισέρχεται στην έκτη δεκαετία του, και μετά από πολλές πετρελαϊκές κρίσεις και πολέμους μεταξύ βασικών χωρών μελών του, είναι ξεκάθαρο ότι ο «μεσήλικας» ΟΠΕΚ έχει αποκομίσει και τις ανάλογες εμπειρίες. Δεν είναι λίγο ότι στα προτερήματα του είναι να κάνει φίλους τους παλιούς εχθρούς.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σχέση του με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), η οποία συστάθηκε το 1974 για να προστατέψει τα συμφέροντα των καταναλωτών της Δύσης από το εμπάργκο που είχαν επιβάλλει οι Αραβες στο πετρέλαιο.

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι οι δύο αυτοί οργανισμοί θα έρχονταν τόσο κοντά

Το 2005, λίγο μετά τον τυφώνα Κατρίνα οι δύο οργανισμοί ήρθαν τόσο κοντά όσο κανείς δε φανταζόταν. Λίγο πριν το Διοικητικό Συμβούλιο της ΙΕΑ αποφασίσει την αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, ο πρώτος άνθρωπος με τον οποίο επικοινώνησε ο εκτελεστικός διευθυντής της ΙΕΑ Claude Mandil ήταν ο γενικός γραμματέας του ΟΠΕΚ και υπουργός πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Ali Naimi…

«Ήταν (τα μέλη του ΟΠΕΚ) μισητοί», δηλώνει ο Nordine Ait-Laoussine, πρώην επικεφαλής της κρατικής εταιρείας πετρελαίου και αερίου της Αλγερίας και προσθέτει: «Μην ξεχνάτε ότι η ΙΕΑ δημιουργήθηκε για να καταστρέψει τον ΟΠΕΚ».

«Κοιτάξτε σήμερα τη σχέση μεταξύ των επικεφαλής της ΙΕΑ και του ΟΠΕΚ. Υπήρξε μια εποχή που δε συνομιλούσαν καν. Όμως τώρα πια ο ΟΠΕΚ δεν είναι εχθρός», καταλήγει ο Ait-Laoussine.