Vertis: Οι ρυθμιζόμενες εκπομπές ενέργειας και βιομηχανίας επανέρχονται σε τροχιά πτωτικής τάσης

Οι επαληθευμένες εκπομπές από τις ευρωπαϊκές σταθερές εγκαταστάσεις μειώθηκαν κατά -1,1% το 2022 σε σύγκριση με το 2021, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 4 Απριλίου 2023. Η πτώση των επαληθευμένων εκπομπών από σταθερές εγκαταστάσεις αποτέλεσε έκπληξη για πολλούς αναλυτές, οι οποίοι μάλλον ανέμεναν ετήσια αύξηση των εκπομπών. 

Συνολικά, οι βιομηχανικές εκπομπές μειώθηκαν σημαντικά, ενώ οι εκπομπές από τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν λόγω της ενεργειακής κρίσης. Οι συνθήκες αυτές περιόρισαν τη ζήτηση για θέρμανση, άρα και την καύση ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, οι εκπομπές του τομέα της ενέργειας μειώθηκαν σημαντικά προς το τέλος του περασμένου έτους λόγω των θερμότερων από το κανονικό καιρικών συνθηκών. 

Κατά την επεξεργασία των δεδομένων, σε επίπεδο EU παραλείψαμε τις "αποκλεισμένες" εγκαταστάσεις, τους κλειστούς λογαριασμούς και τους λογαριασμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Από τους αναφερόμενους 14.518 λογαριασμούς, οι 10.416 με έδρα την ΕΕ ήταν ανοικτοί. Το 7% αυτών των λογαριασμών είχαν "(-1)", δηλαδή δεν ανέφεραν τις επαληθευμένες εκπομπές τους για το έτος.

Source: European Commission, and Vertis

Αναλύοντας τα περσινά δεδομένα για τις εξακριβωμένες εκπομπές που λείπουν, καταλήξαμε σε 1,32 bnt CO2 εξακριβωμένων εκπομπών από σταθερές εγκαταστάσεις (δηλαδή βιομηχανία και ενέργεια). Αυτό συγκρίνεται με 1,33 bntCO2 το 2021, δηλαδή με ετήσια μείωση -1,1%.

Source: European Commission, and Vertis

Η πτώση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις βιομηχανικές επιχειρήσεις που δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα πέρυσι. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας, ο πληθωρισμός, οι αυξήσεις των επιτοκίων και οι πρωτοφανείς κλήσεις για περιθώρια κέρδους επιβάρυναν την παραγωγή σε όλους τους τομείς. Ως αποτέλεσμα, οι επαληθευμένες εκπομπές τους μειώθηκαν κατά -5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σε λίγο πάνω από 0,5 bntCO2 το 2022 σε σύγκριση με 0,53 bntCO2 το 2021. 

Source: European Commission, and Vertis

Η μείωση των εκπομπών ήταν πιο εμφανής στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.  Οι εκπομπές από τον σίδηρο και τον χάλυβα μειώθηκαν κατά -8% σε ετήσια βάση το 2022. Το αλουμίνιο σημείωσε μείωση κατά -17% YoY, τα λιπάσματα κατά -15% YoY και το τσιμέντο κατά -6%.  Μια συνδυασμένη πτώη κατά -25 εκατ. εκατ. CO 2 σε ετήσια βάση για τους τέσσερις τομείς.

Source: European Commission, and Vertis

Λόγω της αντίστροφης αλλαγής καυσίμων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της χαμηλότερης διαθεσιμότητας του πυρηνικού στόλου της Γαλλίας, οι εκπομπές από τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και της θέρμανσης αυξήθηκαν σε ετήσια βάση. Ωστόσο, αυτές αυξήθηκαν λιγότερο από ό,τι αναμενόταν λόγω της σχετικά θερμού χειμώνα τον Δεκέμβριοτοθ 2022. 

Με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία, οι επαληθευμένες εκπομπές του τομέα ανήλθαν σε 818 εκατ. mntCO2 σε σύγκριση με 805,8 εκατ. mntCO2 το 2021, σημειώνοντας αύξηση +1,5% σε ετήσια βάση. Οι θερμότερες από τις κανονικές καιρικές συνθήκες συνετέλεσαν στη μειωμένη ζήτηση θέρμανσης. Τα κυβερνητικά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας που εφαρμόστηκαν σε όλο το Ευρωπαϊκό μπλοκ συνέβαλαν επίσης στη μείωση της ζήτησης θέρμανσης, ιδίως στον δημόσιο τομέα και το λιανικό εμπόριο.

Source: European Commission, and Vertis

Ελλάδα

Οι επαληθευμένες εκπομπές για τις ελληνικές σταθερές εγκαταστάσεις μειώθηκαν κατά -1% το 2022 σε σύγκριση με το 2021. Ενώ οι εκπομπές από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, οι εκπομπές από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις μειώθηκαν κατά περίπου -4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παρόμοια με άλλα μέλη του μπλοκ, ο πληθωρισμός λόγω των τιμών ρεκόρ της ενέργειας επιβάρυνε την ανάπτυξη στη χώρα και εμπόδισε τη βιομηχανική δραστηριότητα σε όλους τους τομείς. 

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, ο πληθωρισμός των τιμών της ενέργειας υποχώρησε μετά την κορύφωσή του τον Σεπτέμβριο του 2022 και ο πληθωρισμός βάσει του EU CPI αναμένεται να μετριαστεί περαιτέρω στον ορίζοντα.

Χρήστος Χριστοδουλόπουλος