Οι περισσότερες επαγγελματίες στο χώρο της ενέργειας είναι γυναίκες που πάλεψαν για να διεκδικήσουν τη θέση τους

Η Δρ. Ευγενία Λειβαδάρου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΛΑΚΤΩΡ σήμερα με ειδίκευση στις πράσινες τεχνολογίες, αναφέρεται, μιλώντας στο energypress, στο γεγονός ότι, ενώ τα τελευταία χρόνια το ποσοστό των γυναικών στην ενέργεια αυξήθηκε στο 26%, η εκπροσώπηση σε διευθυντικό επίπεδο είναι μικρότερη του 23% και σε επίπεδο Διοικητικών Συμβουλίων περίπου στο 17%.

«Βλέπει» όμως ότι δημιουργείται ένα ευνοϊκό κλίμα, καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες αξιολογούνται αξιοκρατικά και προάγονται επαγγελματικά, παρά τα στερεότυπα που ακόμα κυριαρχούν στον κλάδο.

Ποια βήματα σας οδήγησαν στον τομέα της ενέργειας; Ήταν επιλογή εξαρχής ή προέκυψε στη συνέχεια;

Οφείλω να ομολογήσω ότι η  ενασχόλησή μου με την ενέργεια, δεν ήταν η πρωταρχική επιλογή επαγγελματικού προσανατολισμού. Αντιθέτως, έχοντας μεγαλώσει σε μία οικογένεια μηχανικών ακολούθησα τα βήματα των γονιών μου, σπουδάζοντας Πολιτικός Μηχανικός στο ΕΜΠ. Το μεταπτυχιακό που ακολούθησα στην ίδια σχολή αφορούσε σε Τεχνολογίες Προστασίας Υδάτινων Πόρων και την Κλιματική Αλλαγή. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών μου, εργάστηκα ως Μηχανικός Αντιπλημμυρικών Έργων για 5 χρόνια. Έχοντας πια αποκτήσει εμπειρία σε μεγάλα έργα υποδομών αποφάσισα να εμβαθύνω επιστημονικά τις γνώσεις μου στα Οικονομικά των υποδομών.  

Το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε θέματα οικονομικής ανάπτυξης και διαχείρισης υποδομών το παρακολούθησα στο  Πανεπιστημίο του Cambridge. Μία μάλλον κομβική απόφαση μιας και σε αυτό ακριβώς τον Ακαδημαϊκό χώρο άρχισα να έρχομαι σε επαφή με τον κλάδο της Ενέργειας. Είχα την τύχη και τη δυνατότητα να εκτεθώ περισσότερο στο σχεδιασμό για την προστασία του κλίματος,  διαπιστώνοντας παράλληλα ότι η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος είχε ήδη γίνει αντικείμενο μιας ευρύτερης  φιλοσοφίας – τρόπου ζωής αλλά και ενός νέου ακτιβιστικού κινήματος. Η συζήτηση για την κλιματική αλλαγή είχε ήδη αρχίσει να εξελίσσεται με τις αδιαμφησβήτητα σοβαρές και μετρήσιμες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις να μπαίνουν στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Κινούμενη πλέον σε ένα διεθνές περιβάλλον μέσω του Πανεπιστημίου του Cambridge, βρέθηκα στο κέντρο των εξελίξεων σε ότι αφορά πρωτοβουλίες, νέες τεχνολογίες για τη μείωση του CO2. Κάπου σε αυτό το σημείο έγινε και η δική μου στροφή αρχικά Ακαδημαϊκά, εκπονώντας τη διατριβή μου σε βασικές αρχές μαθηματικών και φυσικής για την ανάπτυξη λύσεων εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η πορεία της έρευνας μου σε πανεπιστήμια διεθνούς κύρους με οδήγησε τελικά στη  Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στον ΟΗΕ ασχολήθηκα κυρίως με θέματα βιώσιμης ανάπτυξης που θα μας απασχολήσουν τα επόμενα χρόνια. Επιστρέφοντας στην Ευρώπη και ολοκληρώνοντας το διδακτορικό μου ήταν πλέον μονόδρομος για μένα η επαγγελματική ενασχόληση με την ενεργειακή μετάβαση.

Η διαδρομή δεν ήταν μία ευθεία πορεία. Αντιθέτως, η επαγγελματική μου εμπειρία σε όλους τους κλάδους των πτυχίων μου υπήρξε ιδιαίτερα γόνιμη αν σκεφτεί κανείς ότι πλέον αξιοποιώ γνώσεις και από τα τέσσερα πτυχία μου, γεγονός που με βοηθάει πάντα να έχω πιο ολοκληρωμένη εικόνα και άποψη στη δουλειά μου.

Βλέπουμε ότι στον τομέα της ενέργειας είναι λίγες οι γυναίκες που έχουν θέση ευθύνης. Που οφείλεται αυτό;

Αν κάνουμε μία σύντομη αναδρομή στο παρελθόν, πριν περίπου 30 χρόνια, πράγματι οι γυναίκες που επέλεγαν τις θετικές επιστήμες και τις πολυτεχνικές σχολές ήταν πολύ λιγότερες από ότι είναι σήμερα. Από το 2000 και μετά τα δεδομένα έχουν σαφώς αλλάξει και ειδικότερα οι σχολές των θετικών επιστημών φιλοξενούν πλέον ισάριθμους γυναίκες και άντρες φοιτητές. 

Αυτή η αργή αλλά σημαντική βελτίωση αποτυπώνεται και στα Ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το 2012 μόνο το 22% του ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα της ενέργειας αποτελούνταν  από γυναίκες οι οποίες μάλιστα απασχολούνταν κυρίως σε διοικητικές θέσεις χαμηλών βαθμίδων[1]. Τα τελευταία χρόνια το ποσοστό των γυναικών στην ενέργεια αυξήθηκε στο 26% αλλά η εκπροσώπηση σε διευθυντικό επίπεδο είναι μικρότερη του 23% και σε επίπεδο Διοικητικών Συμβουλίων περίπου 17%[2].

Αντιλαμβανόμαστε ότι το ποσοστό της γυναικείας εκπροσώπησης είναι ακόμα χαμηλό, όμως δημιουργείται ένα ευνοϊκό κλίμα, καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες αξιολογούνται αξιοκρατικά και προάγονται επαγγελματικά, παρά τα στερεότυπα που ακόμα κυριαρχούν στον κλάδο. Επιπλέον, με την είσοδο περισσότερων γυναικών στο χώρο της τεχνολογίας και της ενέργειας, οι οποίες μάλιστα ξεχωρίζουν για το έργο τους και την προσφορά τους, είμαι βέβαιη ότι το προφίλ και η κατανομή των θέσεων ευθύνης θα αλλάξει σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Ποια ήταν η στιγμή που καταλάβατε ότι το φύλο παίζει (…ή δεν παίζει) ρόλο στην επαγγελματική εξέλιξη;

Κινούμαι στο χώρο των υποδομών και της τεχνολογίας σχεδόν 20 χρόνια. Τη διάκριση των φύλων και τις όποιες ανισότητες τις αντιλήφθηκα αρκετά αργά, κυρίως όταν άρχισα να αναλαμβάνω θέσεις ευθύνης. Πιστεύω ωστόσο ότι ακόμα και αν δεν γίνεται άμεσα αντιληπτό, η διαφοροποίηση ξεκινά από πολύ μικρότερες ηλικίες.  Τα προηγούμενα χρόνια ενθαρρύναμε τα αγόρια να ακολουθήσουν όποιες σπουδές - επάγγελμα εκείνα επιθυμούσαν.  Αντιθέτως, συμβουλεύαμε τα κορίτσια να επιλέξουν ένα επάγγελμα που να μπορεί να συνδυαστεί με τις απαιτήσεις μίας οικογένειας και ενός νοικοκυριού. Με απλά λόγια δεν ενθαρρύναμε, έστω και ακούσια, τα κορίτσια να ανακαλύψουν τις πραγματικές τους δυνατότητες. Οι περισσότερες επαγγελματίες που συναντώ στο χώρο είναι γυναίκες που πάλεψαν για να διεκδικήσουν τη θέση τους. Μέσα από τον αγώνα αυτό κατάλαβαν τη δύναμη και την αξία τους και μπόρεσαν να διεκδικήσουν θέσεις ευθύνης, και αυτό που πραγματικά, αξιοκρατικά τους αξίζει επαγγελματικά.

Ποια ήταν η στιγμή που καταλάβατε ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει πλέον προς το καλύτερο;

Είναι πλέον πολλές οι δράσεις για τη γυναικεία ενδυνάμωση και την προσέλκυση γυναικών σε STEM πεδία. Από τη μία όλες αυτές οι δράσεις είναι πολύ ενθαρρυντικές από την άλλη είναι πάντα στενάχωρο να πρέπει να συνεχίζουμε να παλεύουμε για τα αυτονόητα. Η ενημέρωση των νέων γυναικών για τις εξελίξεις και τη δυναμική των τομέων της τεχνολογίας, της βιομηχανίας και της ενέργειας, αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την περαιτέρω ενασχόλησή τους με τους κλάδους αυτούς.  Για το λόγο αυτό σχεδιάζονται πλέον πολιτικές, ακαδημαϊκές και εταιρικές δραστηριότητες για την ενημέρωση των νέων γενιών με γνώμονα το ταλέντο τους και ανεξάρτητα από το φύλο τους. Προσπαθώ να είμαι παρούσα και να συμμετέχω σε όσες περισσότερες πρωτοβουλίες μπορώ, και να μοιράζομαι τις προσωπικές μου εμπειρίες από την ακαδημαϊκή και επαγγελματική μου πορεία, με την ελπίδα ότι μπορεί να ενθαρρύνω, να βοηθήσω ή και να εμπνεύσω νέα κορίτσια να ακολουθήσουν τα όνειρά τους.

Ποιά είναι:

Η Δρ Λειβαδάρου είναι μηχανικός νέων τεχνολογιών και καινοτομίας, μέλος ΔΣ του Ομίλου Ελλάκτωρ και μέλος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας.

Έχει 20  χρόνια εμπειρίας σε θέματα υποδομών, στη διαχείριση φυσικών πόρων και στη χάραξη στρατηγικής σε επενδύσεις για την ενεργειακή μετάβαση.  Έχει εργαστεί σε έργα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας, και έχει εργαστεί σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Γενική Γραμματεία – Νέα Υόρκη) και ομίλους επιχειρήσεων, όπως ο όμιλος Ελληνικά Πετρέλαια.

Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στις τεχνολογίες υδατικών πόρων. Στην πορεία της καριέρας της μετακόμισε στο Πανεπιστημίου του Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο, απέσπασε δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο στα οικονομικά των υποδομών και στη συνέχεια εκπόνησε το διδακτορικό της στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής.

Κάνοντας έρευνα στις πατέντες για πράσινες τεχνολογίες, είχε την τύχη να συνεργαστεί με διακεκριμένους ακαδημαϊκούς ερευνητές, σε μεγάλο εύρος ερευνητικών προγραμμάτων.

Παράλληλα, ασχολείται επί χρόνια με θέματα κοινωνικής ενσωμάτωσης και προσβασιμότητας. Συμμετέχει επίσης συστηματικά σε πρωτοβουλίες γυναικείας ενδυνάμωσης με ομιλίες που ενθαρρύνουν την ενασχόληση των γυναικών στην τεχνολογία (π.χ. Women on Top, “I am remarkable” – Google talks)

[1] Gender Equality and Climate Change Report, EiGE

[2] Women in Energy