Ο Μερτς στοιχηματίζει δισ. στην πυρηνική σύντηξη – Η μεγάλη στροφή της Γερμανίας στην πυρηνική ενέργεια

Ένα τεράστιο στοίχημα στην πυρηνική σύντηξη βάζει η Γερμανία, σηματοδοτώντας μια θεαματική στροφή στην πολιτική που ακολουθεί σχετικά με την πυρηνική ενέργεια. 

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο δράσης, το οποίο στηρίζεται προσωπικά από τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, και το οποίο στοχεύει να διασφαλίσει τον πρώτο εμπορικό αντιδραστήρα σύντηξης στον κόσμο. Για τον σκοπό αυτό έχει προγραμματιστεί να διαθέτει χρηματοδότηση ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων (1,98 δισεκατομμύρια δολάρια). 

Η απροσδόκητη αυτή ανακοίνωση προκαλεί κλυδωνισμούς σε ένα ήδη τεταμένο πολιτικό περιβάλλον όσον αφορά τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.

Στροφή 180 μερών

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω ανακοίνωση έσκασε σαν βόμβα, καθώς μέχρι πρότινος η Γερμανία ήταν ο πιο ένθερμος πολέμιος της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη. Μάλιστα, ήταν το αντίπαλον δέος σε σχέση με τη Γαλλία, η οποία ηγείται εδώ και δεκαετίες υπέρ της συγκεκριμένης μορφής ενέργειας.

Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία παρόπλισε τους τρεις τελευταίους πυρηνικούς σταθμούς της το 2023 και - μέχρι πολύ πρόσφατα - ήταν σταθερά ενωμένη σε αυτή την αποφασιστικότητά της. «Αποφασίσαμε να καταργήσουμε σταδιακά την πυρηνική ενέργεια. Αυτό έχει γίνει επίσης αποδεκτό από την κοινωνία», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος της χώρας, Κάρστεν Σνάιντερ, στην Deutsche Welle (DW) πριν από λίγους μήνες. «Δεν υπάρχουν περαιτέρω δεσμεύσεις [προς την πυρηνική βιομηχανία], ούτε θα υπάρξουν», συνέχισε λέγοντας.

Οι ρωγμές

Ωστόσο, εδώ και καιρό εμφανίζονται ρωγμές σε αυτό το ενιαίο μέτωπο. Μόλις τον περασμένο Μάιο, η Γερμανίδα υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε δήλωσε δημόσια ότι ήταν «ανοιχτή σε όλες τις τεχνολογίες», σηματοδοτώντας μια σημαντική απόκλιση από την παραδοσιακή στάση της Γερμανίας. 

Ακόμα πιο εκπληκτικό είναι ότι η Γερμανία παραχώρησε το μέρος της σε έναν μακροχρόνιο ψυχρό πόλεμο για την πυρηνική ενέργεια με τη Γαλλία, συμφωνώντας να κάνει ειρήνη με Γάλλους αξιωματούχους, αποσύροντας τη ρητορική κατά της πυρηνικής ενέργειας από τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Παγκόσμια πυρηνική δύναμη

Ακόμα και σε αυτό το πλαίσιο, ωστόσο, η προσπάθεια της Γερμανίας να γίνει η κυρίαρχη παγκόσμια υπερδύναμη στην τεχνολογία πυρηνικής σύντηξης είναι εκπληκτική. Αλλά αν και πολιτικά φορτισμένο, το σχέδιο έχει λογική στρατηγική βάση. Όπως υπογραμμίζει το Oilprice.com, μια φιλόδοξη προσέγγιση στην παραγωγή καθαρής ενέργειας είναι απολύτως απαραίτητη εάν η Γερμανία έχει οποιαδήποτε ελπίδα να επιτύχει τους στόχους της για την απαλλαγή από τον άνθρακα. Ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, το αποτύπωμα αερίων του θερμοκηπίου της Γερμανίας είναι επίσης καθοριστικό για τους ευρύτερους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πίεση ασκείται στο έθνος, το οποίο επί του παρόντος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα, να αναδιαμορφώσει το ενεργειακό του μείγμα τα επόμενα χρόνια.

Το στρατηγικό στοίχημα

Η Sarah Klein, επίτροπος έρευνας για την πυρηνική σύντηξη στο Ινστιτούτο Fraunhofer για την Τεχνολογία Λέιζερ στο Άαχεν, δήλωσε αυτή την εβδομάδα στην DW ότι η επένδυση στην τεχνολογία σύντηξης είναι ένα «έξυπνο μακροπρόθεσμο στρατηγικό στοίχημα» που «κρατά τη Γερμανία στην πρώτη γραμμή ενός παγκόσμιου τεχνολογικού αγώνα». Πρόσθεσε ότι, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η πυρηνική σύντηξη είναι «κρίσιμη για τη διασφάλιση της ενεργειακής κυριαρχίας μετά τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων».

Αλλαγές σε όλη την Ευρώπη

Η αλλαγή πολιτικής της Γερμανίας έρχεται στο πλαίσιο μιας ριζικής αλλαγής στο κλίμα για την πυρηνική ενέργεια στην Ευρώπη και στο εξωτερικό. Μόλις φέτος, η Ιταλία και η Δανία ξεκίνησαν κινήσεις για την ανατροπή της αντίστοιχης 40ετούς απαγόρευσης παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, και η κυβέρνηση της Ισπανίας υπέδειξε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο παράτασης της διάρκειας ζωής των εγχώριων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που έχουν προγραμματιστεί για σταδιακή κατάργηση. 

Τεχνολογικές αποκαλύψεις

Η μετατόπιση αυτή έρχεται επίσης σε μια εποχή σημαντικών τεχνολογικών ανακαλύψεων στον τομέα της επιστήμης της πυρηνικής σύντηξης. Ερευνητές σε όλο τον κόσμο αγωνίζονται για να επιτύχουν εμπορικά βιώσιμη πυρηνική σύντηξη και πλησιάζουν όλο και περισσότερο. Η Κίνα, ειδικότερα, επενδύει σημαντικά στην έρευνα και ανάπτυξη σύντηξης και στοχεύει στην επίτευξη βιωσιμότητας έως το 2050. Εργαστήρια στις Ηνωμένες Πολιτείες σπάνε επίσης το ένα ρεκόρ μετά το άλλο στην επίτευξη καθαρής θετικής παραγωγής ενέργειας από τα μοντέλα σύντηξης που βασίζονται σε λέιζερ. 

Οι επιπτώσεις οποιασδήποτε χώρας ή έργου που επιτυγχάνει εμπορική πυρηνική σύντηξη είναι δύσκολο να υπερεκτιμηθούν. Όπως ανέφερε σε πρόσφατο ρεπορτάζ της η Daily Galaxy, «εάν η Κίνα ή οποιοδήποτε άλλο έθνος καταφέρει να καταστήσει τη σύντηξη εμπορικά βιώσιμη, αυτό θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ενεργειακή επανάσταση, μεταμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος τροφοδοτεί τα σπίτια, τις βιομηχανίες, ακόμη και την εξερεύνηση του διαστήματος».

Και, φυσικά, αυτό σημαίνει ένα σημαντικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα για τη χώρα που θα φτάσει εκεί πρώτη. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και η Γερμανία, κάποτε η μεγαλύτερη αντιπυρηνική κυβέρνηση στον κόσμο, ρίχνει τώρα το καπέλο της στο γεμάτο δράση ρινγκ.

Πότε θα γίνουν πραγματικότητα οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας από σύντηξη;

Η σημαντική ανακάλυψη του 2022 και τα επακόλουθα πειράματα έχουν δημιουργήσει ελπίδες για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της σύντηξης στο εγγύς μέλλον.

Ο Ντάνιελ Κάμεν, διακεκριμένος καθηγητής ενέργειας και κλιματικής δικαιοσύνης στο  Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς είπε στο Bloomberg, ότι η «παλιά παροιμία» ότι η πυρηνική σύντηξη είναι πέντε δεκαετίες μακριά, και ήταν πέντε δεκαετίες μακριά για πολλές δεκαετίες, «δεν ισχύει πλέον».

«Οι πρόοδοι στην ποικιλομορφία των προσεγγίσεων, στη χρήση της μηχανικής μάθησης και της τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο ζητημάτων όπως ο μαγνητικός περιορισμός (tokamak) και στη λειτουργία του συστήματος έχουν αλλάξει ριζικά την κατάσταση», δήλωσε στη DW.

«Έχω προβλέψει ότι τα πρωτότυπα σύντηξης θα βρίσκονται σε πιλοτική φάση στο δίκτυο εντός μιας δεκαετίας και πιθανώς νωρίτερα».