Νέο σκηνικό στις τράπεζες

Πριν από έναν ολόκληρο χρόνο, μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος κεφάλαια 25 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ηταν ένα είδος εγγύησης έναντι των καταθέσεων που έχασαν οι ελληνικές τράπεζες με το «κούρεμα» των ομολόγων. Το τραπεζικό σύστημα σταθεροποιήθηκε ενόψει της ανακεφαλαιοποίησής του.

Η οποία όμως δεν έγινε προκειμένου να γίνουν πρώτα εκλογές. Στο μεταξύ, Ολάντ και Μόντι πίεσαν, με επιτυχία, τη Μέρκελ ώστε να συμφωνήσει στην ίδρυση Τραπεζικής Ενωσης. Οι τράπεζες χωρίστηκαν σε «συστημικές» και «μη σημαντικές». Οι δεύτερες θα έκλειναν, «με αποζημίωση των καταθετών τους ή θα έπρεπε να απορροφηθούν από τις πρώτες».

Οι διπλές εκλογές έγιναν, αλλά η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών πήρε παράταση. Σκοπός, αυτή τη φορά, ήταν να επιδιωχθεί η αναδιάταξη του συστήματος και να εξευρεθούν, αν αυτό ήταν δυνατόν, ιδιώτες κεφαλαιούχοι που θα αναλάμβαναν τον κίνδυνο να διαχειριστούν τις ελληνικές τράπεζες. Προκειμένου μάλιστα να είναι πειστική η δέσμευσή τους, θα έπρεπε να βάλουν τουλάχιστον το 10% των απαιτούμενων κεφαλαίων.Το υπόλοιπο θα το βάλει ο Ευρωπαίος φορολογούμενος για λογαριασμό του Ελληνα φορολογούμενου.

Οι μήνες πέρασαν με τη νέα κυβέρνηση να έχει εμπλακεί σε μια αργή διευθέτηση ενός νέου μνημονίου. Η αναδιάταξη των τραπεζών καθυστερούσε. Τον Ιανουάριο του 2013 ξεκίνησε η εφαρμογή του Δεύτερου Προγράμματος Προσαρμογής. Η ανακεφαλαιοποίηση δεν είχε γίνει και όμως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτίμησε ότι μπορεί να σταματήσει τη χρηματοδότηση των τραπεζών από το πανάκριβο «παράθυρο ρευστότητας» εκτάκτου ανάγκης.

Στην αποτίμηση του νέου προγράμματος, ο επικεφαλής της τρόικας και εκπρόσωπος του ΔΝΤ Πολ Τόμσεν σημείωνε ότι η προθεσμία για την αναδιάρθρωση των τραπεζών είχε μετακινηθεί στα τέλη Ιουνίου 2013. Στην ίδια έκθεση (§30, σελ. 22) σχολίαζε: «Οι αρχές θα επιτρέψουν την ολοκλήρωση της συγχώνευσης Εθνικής-Eurobank. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει σπουδαία θετικά αποτελέσματα στο επιχειρηματικό και χρηματοδοτικό περιβάλλον, αλλά το Ταμείο προειδοποίησε για ενδεχόμενη αρνητική επίδραση από μια υπερβολική συγκέντρωση του συστήματος». Η υποστήριξη ήταν σαφής και σημαντική. Η επιφύλαξη ήταν ήσσονος σημασίας.

Η αταξία που προξενεί η Κύπρος, η ανησυχία που καλλιεργούν οι Πορτογαλία, Ιταλία και Σλοβενία, η δογματική προσήλωση της Γερμανίας στην αποδυνάμωση του χρηματικού κεφαλαίου άλλαξαν, μέσα σε λίγες εβδομάδες, το σκηνικό της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών. Η Εθνική Τράπεζα ήταν το πρώτο θύμα. Μάλλον όμως δεν θα είναι το τελευταίο!

(Καθημερινή, 11/4/2013)