Νέας γενιάς δυναμικά ενεργειακά πιστοποιητικά: Ο δρόμος για ενεργειακά αποδοτικά και έξυπνα κτίρια

Με βασικό άξονα το γεγονός ότι ο κτιριακός τομέας είναι υπεύθυνος για την κατανάλωση του 40% της τελικής ζήτησης ενέργειας και για το 36% των εκπομπών CO2, η ΕΕ έχει προτείνει ένα σύνολο οδηγιών και στρατηγικές για τη σταδιακή κατάργηση των μη αποδοτικών κτιρίων. Τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) αποτελούν ουσιαστικό μέρος της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (Energy Performance of Buildings Directive), που θεσπίστηκε το 2002 και αναθεωρήθηκε το 2010 και το 2018. 

Στο πλαίσιο αυτό και μετά από τρία χρόνια έντονης ερευνητικής δραστηριότητας, το ευρωπαϊκό έργο D^2EPC με συντονιστή το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης μέσα από το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (IΠΤΗΛ), ολοκληρώθηκε, έχοντας εκπληρώσει με επιτυχία τον αρχικό του στόχο: να θέσει τις βάσεις για την υλοποίηση της νέας γενιάς δυναμικών Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης κτιρίων. 

Ειδικότερα, η ψηφιακή πλατφόρμα D^2EPC, που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του έργου, επιτρέπει την έκδοση νέας γενιάς δυναμικών ΠΕΑ σε τακτική βάση ενώ διαθέτει ταυτόχρονα πρόσθετες υπηρεσίες που θέτουν στο επίκεντρο τον χρήστη και παρέχουν προσωποποιημένες συμβουλές και λύσεις προς μια αποδοτική ανακαίνιση. Το έργο εισήγαγε σημαντικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις σε σχέση με την αξιοπιστία της μεθόδου και του λογισμικού υπολογισμού των ΠΕΑ, την ποιότητα των δεδομένων, τις διαθέσιμες πληροφορίες που παρέχονται στο χρήστη ως προς την πραγματική ενεργειακή κατάσταση του κτιρίου καθώς και τη θερμική και ηχητική άνεση, την ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος και την ευφυΐα του κτιρίου. 

Σημαντική ήταν η συνεισφορά του ΕΚΕΤΑ στο έργο, και ειδικότερα στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη της ψηφιακής αναπαράστασης του κτιρίου (digital twin), στον προσδιορισμό της αρχιτεκτονικής και των λειτουργιών του συστήματος και στην υλοποίηση συνολικά της ψηφιακής πλατφόρμας D^2EPC και των υπηρεσιών της. Συνολικά, ο αντίκτυπος του έργου συνοψίζεται ως εξής: 

-Επανυπολογισμός του ΠΕΑ σε τακτική βάση με δεδομένα πραγματικής απόδοσης 

-Χρήση μοντελοποιημένης κτηριακής πληροφορίας (BIM) και ψηφιακή αναπαράσταση του κτιρίου (digital twin) -Δείκτες ευφυούς ετοιμότητας κτιρίου, βιωσιμότητας και άνεσης χρηστών 

-Επιπρόσθετες υπηρεσίες που σχετίζονται με τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και ποιότητας της διαδικασίας αξιολόγησης, προσωποποιημένες συμβουλές προς το χρήστη και λύσεις προς μια αποδοτική ανακαίνιση, πρόβλεψη των συνθηκών λειτουργίας του κτιρίου και ειδοποιήσεις σε περίπτωση μη αποδοτικής λειτουργίας του κτιρίου 

-Αναπαράσταση σε περιβάλλον GIS 

-Νέες οικονομικές πρακτικές όπως «ο ρυπαίνων πληρώνει». 

«Το D^2EPC ήταν μια συλλογική προσπάθεια ακαδημαϊκών/ερευνητικών φορέων και βιομηχανικών εταίρων και είμαστε χαρούμενοι που το όραμά μας υλοποιήθηκε με ποικίλους τρόπους έπειτα από τρία χρόνια έντονης δουλειάς. Τα αποτελέσματα του έργου θα αποτελέσουν κληρονομιά για νέα και τρέχοντα έργα στο χώρο της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων», υπογραμμίζει η κ. Παναγιώτα Χατζηπαναγιωτίδου, project manager του έργου. Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει ο συντονιστής του D^2EPC και ερευνητής Γ’ του Ινστιτούτου Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΕΚΕΤΑ, Δρ. Δημοσθένης Ιωαννίδης: «Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο, που παρέχει τα μέσα και τις καινοτόμες τεχνολογίες για τη βελτίωση της εκτίμησης της ενεργειακής απόδοσης, ενώ μετατρέπει τα ΠΕΑ σε ένα φιλικό, αξιόπιστο και αποδοτικό μέσο πληροφόρησης τόσο για το ευρύ κοινό όσο και για τους επαγγελματίες». 

Ένα από τα σημαντικά επιτεύγματα του έργου σχετικά με την επικαιροποίηση προτύπων είναι η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Προτυποποίησης της πρότασης για νέο πρότυπο σχετικά με την εκτίμηση της ενεργειακής απόδοσης με βάση πραγματικά δεδομένα. Πιο συγκεκριμένα, το έργο εγκρίθηκε από την τεχνική επιτροπή CEN/TC 371 “Energy Performance of Buildings” και θα αναπτυχθεί μέσω της ομάδας εργασίας CEN/TC 371/WG 5 “Operational rating of energy performance of buildings” από εταίρους του D^2EPC, συγκεκριμένα με γραμματεία την UNE (Aitor Aragón) και συντονιστή το Frederic Research Centre (Πάρις Α. Φωκαΐδης). 

Στις 24 Μαΐου 2023 πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες η τελική εκδήλωση, όπου και παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα αποτελέσματά του σε ένα κοινό συνέδριο με δύο ακόμη ευρωπαϊκά έργα EDyce και e-PANACEA με θέμα: Αξιολόγηση και πιστοποίηση ενεργειακής απόδοσης επόμενης γενιάς: Προς ένα έξυπνο και απαλλαγμένο από τις εκπομπές άνθρακα μέλλον για τα ευρωπαϊκά κτίρια, όπου θα παρουσιάσουν τα αποτελέσματά τους. 

Το έργο D^2EPC χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος Ορίζοντας 2020 και είχε συνολική διάρκεια 36 μήνες. 

[Newsletter ΕΚΕΤΑ, τ.40/2023]