Νέα εθνική πλατφόρμα

Οφείλεται η ύφεση στη λιτότητα; Προφανώς! Μπορούσε να προσαρμοστεί η οικονομία με άλλον τρόπο, π.χ. απομείωση του χρέους, ώστε να μη χρειάζεται μια τόσο μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή; Αμφίβολο! Τα ερωτήματα αυτά δεν έχουν φύγει από το τραπέζι των συζητήσεων. Το 2013 πρέπει να βρεθεί μια νέα ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής λιτότητας, που αποτελεί το ευρωπαϊκό (κυρίως γερμανικό) δόγμα και τη νομισματική επέκταση, που χρησιμοποιούν ΗΠΑ και Βρετανία.

Το 2008 τα κράτη πήραν εσπευσμένα πάνω τους την υποστήριξη των τραπεζών και της πραγματικής οικονομίας. Με την ελπίδα να ελέγξουν το ξεδίπλωμα υφεσιακών φαινομένων κατέστρεψαν τη δανειοληπτική τους θέση. Το 2010 έγινε πλήρης αναστροφή. Ταχεία δημοσιονομική συρρίκνωση, για να αντιμετωπιστεί η κρίση χρέους.

Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η μείωση των ελλειμμάτων, με τις οικονομίες σε Νέα Μεγάλη Κρίση, προκάλεσε μεγαλύτερη απομείωση του ΑΕΠ, σε σύγκριση με ό,τι ανέμεναν οι σχεδιαστές αυτών των πολιτικών.

Ο Πολ Κρούγκμαν έγραφε τις προάλλες: «Ολα πήγαν στραβά το 2010. Η κρίση στην Ελλάδα ερμηνεύτηκε από τις κυβερνήσεις ως οιωνός άμεσης περικοπής των κρατικών δαπανών και ελλειμμάτων. Η λιτότητα έγινε το σύνθημα για όλους». Ο γνωστός οικονομολόγος αναφέρει ότι στην ετήσια συνάντηση της Ενωσης Αμερικανών Οικονομολόγων, η έρευνα που συζητήθηκε περισσότερο ήταν αυτή που παρουσίασαν οι Μπλανσάρ και Λέι. Ο πρώτος είναι ο επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Οι δύο ερευνητές διαπιστώνουν ότι η σχέση που υπάρχει μεταξύ των περικοπών που κάνουν τα κράτη στις δαπάνες τους και στην περικοπή του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος είναι κοντά στο 1. Είναι, δηλαδή, διπλάσια από εκείνη που χρησιμοποιούσαν τα μοντέλα του διεθνούς οργανισμού.

Είναι προφανές ότι η νέα αυτή πεποίθηση του Ταμείου επηρέασε καθοριστικά τη στάση της τρόικας και, τελικά, των δυνατών κρατών της Ευρωζώνης. Ο Πόουλ Τόμσεν, επικεφαλής της τρόικας για την Ελλάδα, χρειάστηκε να κάνει ξανά όλους τους λογαριασμούς του, χρησιμοποιώντας αυτή τη σχέση. Στη βάση αυτή έγινε και το πρόσφατο νέο «κούρεμα» των νέων ελληνικών ομολόγων, με τη μορφή της εξαγοράς μέρους των τίτλων.

Η Ελλάδα αποτελεί την πλέον ακραία περίπτωση της σχετικής έρευνας. Η απόκλιση μεταξύ προβλέψεων και αποτελέσματος ήταν τερατώδης. Η εξήγηση βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα υπέφερε ταυτοχρόνως από την καθίζηση των δανείων, την έλλειψη εμπιστοσύνης και τον σχεδόν μηδενισμό των επενδύσεων. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα αντιμετώπισε την απόλυτη θύελλα. Και όμως επέζησε. Χρειάζεται όμως τώρα μια νέα, εντελώς δική της πλατφόρμα.

(Καθημερινή, 11/1/2013)