Μεγάλη αβεβαιότητα για το κόστος του αερίου

Η έκρηξη των τιμών φυσικού αερίου, που συμπαρασύρει και τις τιμές ηλεκτρισμού, συνεχίζεται χωρίς να φαίνεται υποχώρηση το 2022.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το φυσικό αέριο κλείνουν σε τιμές γύρω στα 90 ευρώ/MWh (αερίου), πιο χαμηλά από τα 145 ευρώ/MWh λίγες εβδομάδες πριν, όμως 3,5 φορές υψηλότερες από τις «κανονικές» τιμές τα τελευταία χρόνια. Αναμένονται στα 70-75 ευρώ/MWh κατά το 2022, αλλά ίσως μειωθούν προς τα 35 ευρώ/MWh το 2023.

Υπάρχει πάντως μεγάλη αβεβαιότητα των προβλέψεων αυτών. Σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου άνθρακα, οι τιμές του φυσικού αερίου οδηγούν τις χρηματιστηριακές τιμές ηλεκτρισμού στα επίπεδα των 220 ευρώ/MWh, που ίσως μειωθούν προς τα 180 ευρώ/MWh τους επόμενους μήνες του 2022. Οι τιμές αυτές είναι τρεις φορές πιο υψηλές από τις τιμές τα τελευταία χρόνια.

Πρόκειται για πρωτοφανή κρίση τιμών, που οφείλεται σε ανισορροπίες των αγορών φυσικού αερίου κατά την ανάκαμψη των οικονομιών μετά την COVID-19 αλλά και σε γεωπολιτικούς παράγοντες στην Ευρώπη. Δεν οφείλονται στην πράσινη μετάβαση. Το σύστημα επιδοτήσεων των λογαριασμών ενέργειας όλων των καταναλωτών που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση είναι η μόνη άμεση λύση για την αποφυγή οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του μηχανισμού είναι ότι δεν επιβαρύνει τα δημοσιονομικά του κράτους, αφού η επιδότηση χρηματοδοτείται πλήρως από τα πλεονάσματα εσόδων των ΑΠΕ στις αγορές, λόγω των υψηλών τιμών, και τα έσοδα από τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου άνθρακα.

Ο μηχανισμός προβλέπει μηνιαία αναπροσαρμογή με βάση τη μεταβολή των τιμών, αλλά εξασφαλίζει ισοζύγιο εσόδων και δαπανών σε κάθε περίπτωση. Ετσι, όπως έπρεπε, επιστρέφουν στον καταναλωτή τα απροσδόκητα έσοδα, ώστε αυτός να πληρώνει τελικά το μέσο πραγματικό κόστος και όχι τις οριακές τιμές των αγορών.

*Ο Παντελής Κάπρος είναι Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ.

(Καθημερινή)