Μ. Πίου: Ο ΙGB αλλάζει τα δεδομένα στην ενεργειακή τροφοδοσία

Την αρχή μίας φιλόδοξης προσπάθειας, που στηρίζουν η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ για την τροφοδοσία της Ν.Α Ευρώπης με αέριο από τρίτες πηγές, προκειμένου να σπάσει το μονοπώλιο της Ρωσίας, σηματοδοτούν ο αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας, (ΙGB) και το πρότζεκτ για τον πλωτό σταθμό υγροποιημένου αερίου (LNG) στην Αλεξανδρούπολη, δύο έργα για τα οποία εξέφρασε την πολιτική στήριξη της Αθήνας ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Σόφια.

Ο ΙGB είναι το πρώτο τμήμα του λεγόμενου «Κάθετου Διαδρόμου», ο οποίος με διασυνδετήριους αγωγούς θα συνδέει σε πρώτη φάση τα εθνικά συστήματα αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας με προοπτική να φθάσει στην Ουκρανία και την Αυστρία, ενδεχομένως και τις χώρες της Βαλτικής. Συνδυάζεται δε με το πρότζεκτ για το τερματικό υγροποιημένου αερίου (LNG) της Αλεξανδρούπολης, το οποίο μπορεί να δώσει πολύ γρήγορα στη Βουλγαρία και άλλες χώρες πρόσβαση στην αναπτυσσόμενη αγορά LNG. Και βέβαια, στο αμερικανικό LNG.

«Στις επαφές που είχα με τους υπουργούς Ενέργειας της Ε.Ε. και στα ταξίδια στην Ελλάδα, στόχος είναι το πλωτό τερματικό υγροποιημένου αερίου στη Β. Ελλάδα, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Για να μπορέσει το LNG να περάσει στη Βουλγαρία και από εκεί στη Ρουμανία και τη Σερβία. Θα χρειαστεί η τοποθέτηση ενός ακόμα πλωτού τερματικού LNG στο νησί Krk της Κροατίας, το οποίο θα μπορέσει να τροφοδοτεί την Ουγγαρία. Εαν γίνουν τα έργα αυτά και οι κατάλληλες υποδομές (διασυνδετήριοι αγωγοί) δεν σημαίνει ότι κάποιος απελευθερώνεται από το ρωσικό αέριο - άλλωστε δεν χρειάζεται να γίνει αυτό. Δεν είναι κακό το ρωσικό αέριο, αλλά δεν μπορεί να είναι ο μόνος παίκτης στην περιοχή», δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ευρωπαϊκό ιστότοπο Euractiv ο κ. Amos Hochstein, ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για τις Διεθνείς Ενεργειακές Υποθέσεις, αποκαλύπτοντας τη σημασία που δίνει η Ουάσιγκτον στο έργο.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε ότι στόχος των ΗΠΑ για το 2020 είναι να γίνει ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας αερίου στον κόσμο, τονίζοντας ότι το μόνο που εμποδίζει την είσοδο του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη είναι ότι τα ευρωπαϊκά τερματικά πρέπει να το αγοράσουν. Eπισήμανε δε ακόμα ότι παρότι στην Ευρώπη υπάρχουν πολλά τερματικά, τα περισσότερα είναι εγκαταστημένα σε περιοχές που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. «Υπαρχουν σταθμοί LNG στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Αλλά δεν υπάρχει αγωγός που να μεταφέρει το αέριο από την Ισπανία στην υπόλοιπη Ευρώπη... Στην ανατολική και την κεντρική Ευρώπη δεν υπάρχει κανένα τερματικό», είπε.

ΗΠΑ
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει χορηγήσει άδειες για την εξαγωγή ποσοτήτων αερίου, οι οποίες ξεπερνούν τα 100 δισ. κυβικά μέτρα. 'Ολη η Ευρώπη σήμερα καταναλώνει περί τα 400 δισ. κ. μ. ετησίως.

Ας σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ άρχισαν να εξάγουν αέριο μόλις το 2016, με 13 φορτία που «έφυγαν» από τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Cheniere στη Λουιζιάνα. Πρόκειται για την ίδια αμερικανική εταιρεία που έχει ενδιαφερθεί ενεργά για το πλωτό τερματικό της Αλεξανδρούπολης, πρότζεκτ της εταιρείας Gastrade (του ομίλου Κοπελούζου) σε συνεργασία με τη ΔΕΠΑ, με την προϋπόθεση βέβαια ότι θα κατασκευαστεί ο ελληνο-βουλγαρικός αγωγός.

Ωστόσο η τελική επενδυτική απόφαση για την κατασκευή του αγωγού θα ληφθεί μετά την κατάθεση των προσφορών για τη δέσμευση χωρητικότητας στον IGB.

Στο δεύτερο μάρκετ τεστ που πραγματοποιήθηκε για τον αγωγό IGB εκδήλωσαν ενδιαφέρον εννέα εταιρείες και ως το τέλος Σεπτεμβρίου θα κληθούν να καταθέσουν τις τελικές τους προσφορές για τη δέσμευση χωρητικότητας, από τις οποίες θα κριθεί κατά πόσον είναι εμπορικά βιώσιμο το έργο. Ας σημειωθεί ότι στο πρώτο μάρκετ τεστ, το εμπορικό ενιδαφέρον ήταν πολύ περιορισμένο, με αποτέλεσμα να επαναλειφθεί η διαδικασία. Οι εννέα που έδωσαν το «παρών» ήταν η βουλγαρική εταιρεία Bulgargaz, η ελληνική ΔΕΠΑ, η ιταλική Edison, η κρατική εταιρεία αερίου του Αζερμπαϊτζάν Socar, η αμερικανική Noble Energy, η Gastrade του ομίλου Κοπελούζου, η OMV Petrom, η ρουμανική θυγατρική της αυστριακής OMV και οι βουλγαρικές εταιρείες διανομής αερίου Citygaz και Black Sea Technology Company. Οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος συνολικά αφορύσαν 4,3 δισ. κ.μ. αερίου τον χρόνο στην κατεύθυνση Ελλάδας - Βουλγαρίας και περίπου 1 δισ. κ.μ για την αντίστροφη κατεύθυνση Βουλγαρία - Ελλάδα. Το αρχικό μεταφορικό δυναμικό του αγωγού θα είναι 3 δισ. κυβικά μέτρα/ετησίως.

Αλεξανδρούπολη
Η βουλγαρική πλευρά αναμένεται να επιδιώξει ενεργή συμμετοχή στο πλωτό τερματικό της Αλεξανδρούπολης, πρότζεκτ για το οποίο οι εξελίξεις εκτιμάται ότι θα τρέξουν πολύ γρήγορα, μόλις δοθεί το «πράσινο» φως για τον ελληνο-βουλγαρικό αγωγό. Μία διαδικασία, η οποία από τις κατά καιρούς δηλώσεις τόσο του υπουργού Περιβάλλοντος ? Ενέργειας Πάνου Σκουρλέτη όσο και της ομολόγου του από τη Βουλγαρία Τεμενούσκα Πέτκοβα, προκύπτει ότι μπορεί να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του χρόνου. Ενδιαφέρον για την τροφοδοσία του «Κάθετου Διαδρόμου» και του τερματικού LNG της Αλεξανδρούπολης δεν δείχνουν μόνον οι ΗΠΑ. Δείχνει και το Ισραήλ, το Κατάρ, το Ιράν και όλες οι χώρες που μπορούν να διακινήσουν υγροποιημένο αέριο στη Μεσόγειο, και βέβαια το Αζερμπαϊτζάν.

Από το 2020 ο αγωγός ΤΑΡ (Transadriatic Pipeline) θα μεταφέρει αζέρικο αέριο στην Ευρώπη (Ιταλία), το οποίο θα παραλαμβάνει στα ελληνο-τουρκικά σύνορα. Η σύνδεση του ΤΑΡ με το ελληνικό σύστημα εξασφαλίζει την πρόσβαση του αζέρικου αερίου στον ελληνο-βουλγαρικό αγωγό.

Εξού και το μεγάλο ενδιαφέρον της Socar -της κρατικής εταιρείας αερίου του Αζερμπαϊτζάν και εκ των βασικών μετόχων του ΤΑΡ- για το έργο αλλά και για τον ΔΕΣΦΑ.

(Ημερησία)