Μ. Φιλίππου: Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας και η νέα εποχή των 3D

Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας φιλοδοξεί να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της εθνικής και περιφερειακής οικονομίας. Για την επίτευξη αυτού του στόχου το Επιχειρησιακό Σχέδιο της εταιρίας στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την ανάπτυξη αγορών “spot” και “derivatives” κατ’ αρχήν στον ηλεκτρισμό και στην συνέχεια σε φυσικό αέριο και περιβαλλοντικά προϊόντα και ο δεύτερος αφορά τον εξωστρεφή του προσανατολισμό με επιδίωξη συνεργασιών με διαχειριστές άλλων οργανωμένων αγορών στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης με σκοπό την διευκόλυνση των εμπορικών ενεργειακών συναλλαγών.

Η λειτουργία οργανωμένων αγορών εμπορευμάτων από διαχειριστές παραδοσιακά έχει κυρίως δύο στόχους:

·           Την ανάδειξη ισχυρών και αξιόπιστων σημάτων με τις τιμές των αγορών: Με τη διευκόλυνση των συναλλαγών μεταξύ πωλητών και αγοραστών διαμορφώνονται συνθήκες ικανής συμμετοχής και αριθμού συναλλαγών καθώς και ανταγωνισμού έτσι ώστε να αναδεικνύονται κατά περίπτωση διαφανείς τιμές οι οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν ταυτόχρονα δύο συνθήκες. Η πρώτη συνθήκη, είναι οι τιμές αυτές να είναι ελκυστικές - ανεκτές από τον αγοραστή και κατά συνέπεια εν δυνάμει και από τον τελικό καταναλωτή και η δεύτερη οι τιμές αυτές να εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα της αντίστοιχης επένδυσης του πωλητή και να δίνουν κατευθύνσεις εφόσον αυτό απαιτείται για νέες επίσης βιώσιμες και ανταγωνιστικότερες επενδύσεις.

·           Την ασφάλεια των συναλλαγών: Με την εφαρμογή κατάλληλων μηχανισμών διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου να εξασφαλίζεται η ασφάλεια συναλλαγών και συνεπώς η εμπιστοσύνη των συναλλασσομένων.

Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας πέραν της επίτευξης των προαναφερθέντων στόχων προσβλέπει και στο να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που θέτει η «Νέα Εποχή» στην αγορά ενέργειας, με πρωτοπόρα την αγορά ηλεκτρισμού.

Αυτή η «Νέα Εποχή» έχει το ακρωνύμιο “3D”  από τα αρχικά των τριών  κατευθύνσεων που την προσδιορίζουν: “Decentralization”, “Digitalization” και “Decarbonization”.

·           Decentralization: Η παραδοσιακή λειτουργία της οργανωμένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το επίπεδο του "Συστήματος Μεταφοράς – υψηλή τάση” αποκεντρώνεται και διεισδύει στο “Δίκτυο Διανομής – μέση & χαμηλή τάση” προσεγγίζοντας ακόμη περισσότερο τον καταναλωτή έτσι ώστε να διευκολύνει τη συμμετοχή του σε αυτή όχι μόνον ως αγοραστή (consumer) αλλά και ως πωλητή – αγοραστή (prosumer). Η εξέλιξη αυτή έχει επιπτώσεις στη νέα αρχιτεκτονική των οργανωμένων αγορών και στην περαιτέρω δικτύωσή τους (Clustering-Networking).    

·           Digitalization: Σε ένα ολοένα και περισσότερο σύνθετο, ανομοιογενές και διαφοροποιημένο τομέα ηλεκτρικής ενέργειας είναι απαραίτητη η διεύρυνση χρήσης της ηλεκτρονικής επικοινωνίας και των ψηφιακών εφαρμογών με την αναβάθμιση των πληροφοριακών υποδομών των διαχειριστών των οργανωμένων αγορών, των διαχειριστών συστημάτων και δικτύων καθώς και των συμμετεχόντων.

·           Decarbonization: Μετά τη κατάργηση του ξύλου ως καύσιμο στο ενεργειακό μίγμα (~1960), ο άνθρακας είναι το επόμενο καύσιμο που για περιβαλλοντικούς λόγους θα πρέπει να καταργηθεί (εκτίμηση~2040). Με δεδομένο πλέον ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ανταγωνιστικές άλλων τεχνολογιών η διείσδυσή τους θα πρέπει να επιταχυνθεί και η συμμετοχή τους με ίσους όρους στις οργανωμένες αγορές να εξασφαλίζει ένα τομέα ενέργειας βιώσιμο και με ανεκτό κόστος για τον καταναλωτή. 

Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των ανωτέρω είναι η βιωσιμότητα του ίδιου του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας η οποία διασφαλίζεται με την ευρεία αποδοχή και συμμετοχή των παραγωγών (πωλητές) και των προμηθευτών /εμπόρων (αγοραστές), προς τους οποίους θα πρέπει να παρέχονται υπηρεσίες υψηλού επιπέδου με ανταγωνιστικές χρεώσεις.

---------------

O κ. Μιχάλης Ε. Φιλίππου είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΛΑΓΗΕ ΑΕ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2018 που εκδίδει για έβδομη συνεχή χρονιά το επιτελείο του energypress