Κομισιόν: Θα χρειαστούν 30 νέοι πυρηνικοί σταθμοί στην επόμενη 15ετία – Οι νέες τεχνολογίες και ο σκόπελος της χρηματοδότησης

Προσθέτοντας στη έντονη ρητορική που έχει ξεσπάσει στην Ευρώπη τελευταία, η Κομισιόν επαναφέρει το θέμα της πυρηνικής ενέργειας.

Ειδικότερα, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Maroš Šefcovic, υπογράμμισε ότι η  Ευρώπη θα χρειαστεί 30 ακόμη πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που θα κατασκευαστούν και θα τεθούν σε λειτουργία μέσα στα επόμενα 15 χρόνια, προκειμένου να μπορέσει  να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις καθαρής ενέργειας.

Ο Maroš Šefcovic έκανε τη συγκεκριμένη τοποθέτηση σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο με τίτλο «Powering Tomorrow, Inspiring Today: Nuclear Energy 2.0».

Σημειώνεται ότι ο Šefcovic είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση και την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας: μια σειρά από πρωτοβουλίες πολιτικής που δημιουργήθηκαν από την Επιτροπή για την επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα έως το 2050.

«Η πυρηνική ενέργεια έχει μεγάλες δυνατότητες να μας βοηθήσει στην προσπάθεια απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας και συμβάλλοντας σε έναν ασφαλή εφοδιασμό ενέργειας», τόνισε χαρακτηριστικά ο Ευρωπαίος Επίτροπος, εκφράζοντας παράλληλα τον ενθουσιασμό του για τις δυνατότητες των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων και των αντιδραστήρων σύντηξης στα επόμενα χρόνια.

«Αυτά είναι τα θέματα που συζητά κάθε Ευρωπαίος πολιτικός και επιχειρηματικός ηγέτης αυτές τις μέρες».

Η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 200 αντιδραστήρες μέχρι το 2054 

Την εκδήλωση φιλοξένησε η γαλλική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Électricité de France. Η EDF είναι επί του παρόντος υπεύθυνη για την κατασκευή του μεγάλου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Hinkley Point C στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το φόρουμ φιλοξένησαν επίσης η σουηδική εταιρεία παραγωγής ενέργειας Vattenfall και η φινλανδική Fortum Oyj . 

«Μόνο τα πυρηνικά και τα υδροηλεκτρικά μπορούν να παράγουν το απαιτούμενο σταθερό βασικό φορτίο 24/7», υπογράμμισε από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της EDF, Luc Rémont.

Η Ευρώπη διαθέτει επί του παρόντος περισσότερες από 150 μονάδες πυρηνικής ενέργειας σε λειτουργία που παρέχουν το 22%  της ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου. Ωστόσο, για τους υπέρμαχους της συγκεκριμένης μορφής ενέργειας, αυτή η ουσιαστική συνεισφορά είναι ανεπαρκής για να επιτευχθούν οι στόχοι της Πράσινης Συμφωνίας.

Η πλειονότητα αυτών των αντιδραστήρων, 100, βρίσκονται σε 12 από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ανάλογα με το πόσοι αντιδραστήρες υπάρχουν σε κάθε εργοστάσιο που θα κατασκευαστεί την επόμενη μιάμιση δεκαετία, η Ευρώπη πιθανότατα θα χρειαστεί πάνω από 200.

Οι στόχοι της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει επί του παρόντος να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ήπειρο κατά 90%  σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Και επιδιώκει να επιτύχει αυτόν τον στόχο έως το 2040.

«Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι ένας μαραθώνιος, όχι ένα σπριντ», δήλωσε τον Φεβρουάριο ο Wopke Hoekstra, Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Δράση για το Κλίμα.

Nέος νόμος

Από την πλευρά του ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν ανακοίνωσε την επιθυμία του για έναν νέο νόμο της ΕΕ για τις πυρηνικές τεχνολογίες, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης πυρηνικής βιομηχανίας στην Ευρώπη. 

Η ιστορική διαίρεση της Ευρώπης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας σήμαινε ότι η συμμετοχή της ΕΕ στον τομέα έχει επικεντρωθεί πλέον στην ασφάλεια και τον παροπλισμό αποβλήτων μέσω πρωτοβουλιών όπως το Ευρατόμ (Euratom Research and Training Programme – Euratom). Το συγκεκριμένο πρόγραμμα  αποτελεί το πενταετές πρόγραμμα της ΕΕ για την έρευνα και την κατάρτιση σχετικά με την ατομική ενέργεια. Εκτείνεται μεταξύ του 2021-2025 με στόχο τη συνεχή βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας, της πυρηνικής προστασίας και της ακτινοπροστασίας, συμπληρώνοντας παράλληλα τους στόχους του Ορίζοντα Ευρώπη ως προς την ενεργειακή μετάβαση και την υλοποίηση του ευρωπαϊκού οδικού χάρτη για τη σύντηξη.

Τα ευρωπαϊκά κονδύλια αφιερώνονται επίσης στην ανάπτυξη της τεχνολογίας πυρηνικής σύντηξης πρώιμου σταδίου (και όχι της κλασικής σχάσης). 

Ωστόσο, η ενεργειακή κρίση του 2022 πυροδότησε εκκλήσεις για μεγαλύτερη υποστήριξη της ΕΕ για την πυρηνική σύντηξη. Κι ο Τιερί Μπρετόν έχει αναδειχθεί εκ των πιο ένθερμων υποστηρικτών του κλάδου. 

Υψηλές φιλοδοξίες 

Ο Γάλλος Επίτροπος παρουσίασε αρχικά την ιδέα του για την «Πυρηνική ενέργεια» την Τρίτη 8 Απριλίουενώπιον νομοθετών από τις επιτροπές ενέργειας και βιομηχανίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Διεθνούς Εμπορίου.

Και εν συνεχεία υποστήριξε αυτή την πρόταση την Πέμπτη 10 Απριλίου σε εκδήλωση του κλάδου που διοργάνωσε η Euractiv στις Βρυξέλλες.

Κατά την άποψή του, είναι πλέον απαραίτητο να μεταφερθεί η πυρηνική ενέργεια σε «άλλο επίπεδο», καθώς «έχει να παίξει κεντρικό ρόλο στη σύνθετη εξίσωση [μεταξύ] ασφάλειας, βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας».

Ο Μπρετόν ανέδειξε μάλιστα τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή έρευνα και καινοτομία στις «ασφαλέστερες πυρηνικές τεχνολογίες στον κόσμο» ως αναπόσπαστο μέρος οποιασδήποτε μελλοντικής πρωτοβουλίας της ΕΕ για την προώθηση του τομέα.

Ωστόσο, προς το παρόν, οι λεπτομέρειες της πρωτοβουλίας αυτής είναι ασαφείς, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου. 

Ωστόσο, «είναι απολύτως ευπρόσδεκτο», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της γαλλικής ενεργειακής εταιρείας EDF Luc Rémont μετά την εκδήλωση της Euractiv. Έσπευσε επίσης να τονίσει ότι η πυρηνική «είναι μια ευρωπαϊκή βιομηχανία» , αν και μεγάλο μέρος της υποστήριξης για την πυρηνική πυρηνική ώθηση οφείλεται στα γαλλικά συμφέροντα.

Δημόσια χρηματοδότηση

Η πυρηνική βιομηχανία δημιούργησε πρόσφατα τη δική της συμμαχία, με επίκεντρο την ανάπτυξη καινοτόμων νέων πυρηνικών τεχνολογιών, όπως οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMR) και οι προηγμένοι πυρηνικοί αντιδραστήρες (AMRs). Η συμμαχία στοχεύει στη συγκέντρωση πόρων και απαιτήσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη αυτών των νέων τεχνολογιών.

Η συμμαχία επιδιώκει επίσης να ασκήσει πίεση στις ευρωπαϊκές δημόσιες αρχές – με μια συγκεκριμένη έκκληση για περισσότερη δημόσια στήριξη , ξεκινώντας από τους υπηκόους και τα κονδύλια της ΕΕ. Ιδιαίτερος στόχος είναι τα φτηνά δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

« Έχοντας την Ευρώπη μέσω της ΕΤΕπ να λαβάνει μια θέση ότι, «ναι, είμαστε πρόθυμοι να βάλουμε πολύ μακροπρόθεσμο χρέος σε ένα έργο», αυτό θα ήταν ένα μεγάλο μήνυμα και για άλλες χρηματοδοτήσεις », δήλωσε ο Markus Rauramo, Διευθύνων Σύμβουλος φινλανδικής κρατικής εταιρείας κοινής ωφελείας Fortum.

Προς το παρόν, η τράπεζα παραμένει επιφυλακτική , σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ Thomas Östros.

«Μέχρι το 2030, προτεραιότητά μας θα είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», είπε ο Όστρος κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής για την πυρηνική ενέργεια στα τέλη Μαρτίου στις Βρυξέλλες.