Επιδοτήσεις σε ορυκτά, ενεργειακή απόδοση, εκπομπές CO2 και απανθρακοποίηση μεταφορών τα "κενά" του ΕΣΕΚ σύμφωνα με την Κομισιόν

Με θετικό πρόσημο αξιολογεί τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα η Κομισιόν, επισημαίνοντας ταυτόχρονα, μια σειρά κενά που αφορούν κατά τομείς με γενικότερο σχόλιο την απουσία, πολλές φορές, «οδικού χάρτη» για την επίτευξη των επιμέρους στόχων.

Τα παραπάνω προκύπτουν από την αξιολόγηση της ομάδας εργασίας της Κομισιόν επί του ελληνικού ΕΣΕΚ, όπου η Ελλάδα εμφανίζεται σε γενικές γραμμές να έχει αντιστοιχηθεί με τις γενικές ενεργειακές και κλιματικές κατευθύνσεις της ΕΕ, παρουσιάζοντας ωστόσο «κενά» και αδυναμίες σε επιμέρους ζητήματα που δεν ανατρέπουν την «μεγάλη εικόνα».

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, όπου παρά τους στόχους που έχουν τεθεί και τα βήματα που έχουν γίνει, η κριτική της Κομισιόν εστιάζει στην απουσία συγκεκριμένων μέτρων που θα διασφαλίσουν μια ομαλή και πετυχημένη πορεία προς την απανθρακοποίηση.

Το μεγαλύτερο «κενό» σε αυτό το κομμάτι εντοπίζεται στην βιομηχανία με την Κομισιόν να καλεί την Ελλάδα να εξετάσει πρόσθετες δράσεις για τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Έτερο θέμα που αναδεικνύει περαιτέρω τον χαρακτήρα της «κριτικής» από πλευράς Κομισιόν προς το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα αφορά στις επιδοτήσεις τα ορυκτά καύσιμα. Το σχέδιο αποτυπώνει πλέρια, όπως αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης, την πρόθεση της χώρας για απεξάρτηση από τα ορυκτά (βλ λιγνίτη) στην ηλεκτροπαραγωγή μέχρι το 2028, σε συνέχεια της αυξητικής διείσδυσης νέων έργων ΑΠΕ.

Από την πλευρά της η Κομισιόν σχολιάζει ότι αν και υπάρχει μια γενική κατεύθυνση απόσυρσης των ορυκτών καυσίμων, ωστόσο οι επιδοτήσεις συνεχίζονται χωρίς να προσδιορίζεται προθεσμία ή «οδικός χάρτης» για τα επόμενα βήματα προς την απανθρακοποίηση του κλάδου.

Άλλα ζητήματα που ξεχωρίζουν στο κομμάτι της απανθρακοποίησης αφορούν τις μεταφορές και τα ορυκτά καύσιμα.

Στην πρώτη περίπτωση, οι παρατηρήσεις της Κομισιόν εστιάζουν στις «επιδόσεις» ενεργειακής απόδοσης, εκτιμώντας ότι οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι εξαιρετικά «φειδωλοί», προτρέποντας την χώρα να λάβει πρόσθετα μέτρα και κίνητρα που στο τέλος της ημέρας θα αφήσουν ένα μεγαλύτερο αποτέλεσμα στο «καλάθι» εξοικονόμησης από το «φτωχό» 5.7%.

Υπενθυμίζεται ότι στην Ελλάδα ο τομέας των μεταφορών βρίσκεται στην πρώτη θέση με τις περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανάμεσα στους τομείς υπό το καθεστώς «Effort Sharing Regulation» (Κανονισμός διαμοιρασμού προσπαθειών) και ταυτόχρονα, συνιστά τον μοναδικό τομέα όπου οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έχουν αυξηθεί σε σχέση με το 1990.

Έπειτα, επιμέρους παρατηρήσεις γίνονται στον τομέα των ΑΠΕ όπου κατά γενική ομολογία, η χώρα βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί. Πρόβλημα εντοπίζεται στην διείσδυση των ΑΠΕ σε κτίρια και βιομηχανία με την Κομισιόν να υπογραμμίζει την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που θα διευκολύνει την ενσωμάτωση τέτοιων εφαρμογών στο ηλεκτρικό σύστημα.

Παράλληλα, χρειάζεται να προχωρήσουν χωρίς πρόσθετες καθυστερήσεις τα μέτρα για την απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας και άλλων διοικητικών διαδικασιών σε ευθυγράμμιση με τις προβλέψεις της ευρωπαϊκής οδηγίας RED II.

Άλλες επισημάνσεις αφορούν την ανακαίνιση των κτιρίων για την αντιστοίχιση του υφιστάμενου σχεδιασμού με την Μακροπρόθεσμη Στρατηγική Ανακαίνισης (Long Term Renovation Strategy), περαιτέρω διευκρίνιση (χρηματοοικονομικά) των προτεινόμενων μέτρων στο ΕΣΕΚ ενάντια στην ενεργειακή φτώχεια, καθώς και την ανάγκη συγκρότησης μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής δίκαιης μετάβασης που θα αγκαλιάζει τις ευάλωτες ομάδες και θα διανέμει επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους.

Τέλος, η αξιολόγηση της Κομισιόν επεκτείνεται στο σύνολο του Εθνικού Σχεδίου από την προετοιμασία έως την διαμόρφωσή του με τους συντάκτες της έκθεσης να εντοπίζουν «αδυναμία» στην ενσωμάτωση της άποψης των συμμετεχόντων στην αγορά, πράγμα που όπως αναφέρουν, θα μπορούσε να γίνει με καλύτερους όρους και να ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο που κατατέθηκε προς έγκριση.

«Το σχέδιο περιλαμβάνει μια σύνοψη του αποτελέσματος των διαβουλεύσεων, με στοιχεία για τον τύπο του ερωτηθέντος (πχ ΜΚΟ, εταιρεία) καθώς και τις θεματικές ενότητες των σχολίων που συγκεντρώθηκαν. Ωστόσο, το σχέδιο δεν περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ενσωματώθηκαν οι απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών», αναφέρεται σχετικά.