Το ιστορικό των αμερικανικών δασμών και πως επηρεάζουν την ηλιακή ενέργεια

Την 1η Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την επιβολή δασμών 25% στα μεξικανικά προϊόντα και στις εισαγωγές μη πετρελαϊκών προϊόντων και φυσικού αερίου από τον Καναδά. Το καναδικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο “χτυπήθηκε” με συντελεστή 10%, ενώ το ίδιο ισχύει και για όλες τις κινεζικές εισαγωγές.

Δύο ημέρες αργότερα, η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σεϊνμπάουμ δήλωσε ότι είχε διαπραγματευτεί την καθυστέρηση ενός μήνα για τους δασμούς.

Ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό ανακοίνωσε αντίποινα με δασμούς 25% στις αμερικανικές εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών προϊόντων, των ειδών ένδυσης, των μηχανημάτων, του ξύλου, του χαρτιού και των προϊόντων ομορφιάς, με τις εισφορές να εισάγονται σε διάστημα τριών εβδομάδων. Εξετάστηκε το ενδεχόμενο επιβολής δασμών στην εισαγόμενη αμερικανική ενέργεια πριν ανακοινωθεί επίσης η αναστολή για ένα μήνα των δασμών των Ηνωμένων Πολιτειών στον Καναδά, στις 3 Φεβρουαρίου.

Ο πρόεδρος Τραμπ εισάγει δασμούς βάσει του νόμου περί δασμών των ΗΠΑ του 1930 και του νόμου περί διεθνών οικονομικών εξουσιών έκτακτης ανάγκης του 1977 (IEEPA), ο τελευταίος υπογράφηκε ως νόμος από τον πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ το 1977 κατά τη διάρκεια της κρίσης ομηρίας στο Ιράν, επιτρέποντας στον πρόεδρο να εισάγει τις επιβαρύνσεις κατά τη διάρκεια εθνικής έκτακτης ανάγκης.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας της θητείας του, ο Τραμπ διέταξε το προτεινόμενο υπουργικό συμβούλιο -πριν επιβεβαιωθούν οι διορισμοί τους- να αναλύσει διεξοδικά την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ έως την 1η Απριλίου 2025, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών συμφωνιών, της παγκόσμιας φορολογίας και των διεθνών συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Όπως παρουσίασε σε ένα συνοπτικό ιστορικό, το pv magazine, οι δασμοί του 2012, του 2014 και του 2022 που επηρεάζουν τις εισαγωγές ηλιακής ενέργειας βασίζονται στον αμερικανικό δασμολογικό νόμο του 1930. Αυτός ο νόμος, γνωστός ως Smoot-Hawley, θεωρείται ευρέως ως ο νόμος που προωθεί τον προστατευτισμό περισσότερο από όλους στις ΗΠΑ. Ο νόμος οδήγησε στους υψηλότερους δασμούς των τελευταίων 100 ετών, μεταξύ 50% και 100% σε περίπου 900 προϊόντα. Ξεκίνησε επίσης έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο.

Ο πρόεδρος Τζον Κένεντι υπέγραψε την Πράξη Επέκτασης του Εμπορίου του 1962 για να δώσει στην αμερικανική προεδρία ισχυρότερη διαπραγματευτική δύναμη με τα έθνη-εταίρους. Ο νόμος για την επέκταση του εμπορίου παρείχε στον πρόεδρο των ΗΠΑ πρωτοφανή εξουσία να διαπραγματεύεται δασμούς έως και 80%.

Οι δασμοί του τμήματος 201 που εισήχθησαν το 2018, για τις ηλιακές κυψέλες και τα πάνελ, μεταξύ άλλων εισαγωγών, βασίστηκαν στον νόμο περί εμπορίου του 1974. Θεωρητικά, η εν λόγω νομοθεσία σχεδιάστηκε για να διευρύνει τη συμμετοχή των Αμερικανών κατασκευαστών στις παγκόσμιες αγορές και να μειώσει τους εμπορικούς φραγμούς. Επίσης, κρίσιμα, παρείχε στον πρόεδρο των ΗΠΑ ευρεία, ταχεία εξουσιοδότηση. Βάσει αυτής, ο Τραμπ μπορεί να παρέχει προσωρινή ανακούφιση σε έναν κλάδο. Το άρθρο 201 του εμπορικού νόμου του 1974 θέτει θεωρητικά έναν υψηλό πήχη για τους αιτούντες που επιθυμούν δασμούς. Δυστυχώς, η θεωρία και η πράξη συχνά δεν συναντιούνται και όταν η πόρτα είναι ανοιχτή για ερμηνεία με βάση την προσωπική προκατάληψη και την ατζέντα, είναι δύσκολο να κλείσει.

Ο Τραμπ κήρυξε εθνική ενεργειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις 20 Ιανουαρίου, οπότε η IEEPA, η οποία επιτρέπει στον πρόεδρο να κατάσχει ιδιοκτησία, μεταξύ άλλων ενεργειών, έγινε σημαντικό να παρακολουθείται, καθώς η κυβέρνηση δοκιμάζει σαφώς τις εξουσίες της βάσει της πράξης.

Δασμοί και ηλιακή ενέργεια

Οι δασμοί είναι χρήσιμοι ως εργαλεία προστασίας των εγχώριων βιομηχανιών, αλλά όχι τόσο ως εργαλεία οικονομικής τιμωρίας. Όσον αφορά τη βιομηχανία των φωτοβολταϊκών, η κατασκευή κυριαρχείται από παραγωγούς με έδρα την Κίνα, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να λειτουργήσουν με μικρά περιθώρια κέρδους. Χωρίς κάποια προστασία για την εξίσωση των όρων ανταγωνισμού έναντι των τιμών που μπορούν να προσφέρουν, απλά δεν υπάρχει παιχνίδι.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν, ενώ άφησε σε ισχύ τους προηγούμενους δασμούς του Τραμπ, χρησιμοποίησε τις εν λόγω εισφορές ως εργαλείο για την αντιμετώπιση του ντάμπινγκ των ηλιακών προϊόντων, την καταστρατήγηση των διεθνών εμπορικών κανόνων και για να απαντήσει ή να αντισταθμίσει τις τόσο χαμηλές τιμές των κινεζικών προϊόντων.

Στην αρχή των διοικήσεων Μπάιντεν υπήρχε πολύ μικρή εγχώρια ηλιακή παραγωγή προς προστασία. Χάρη στο νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν το 2025 με σχεδόν 50 GW ετήσιας ισχύος κατασκευής φωτοβολταϊκών πάνελ και θα έχουν 15,5 GW ισχύος κυψελών μόλις υλοποιηθούν τα σχέδια της Hanwha Qcells.

Είναι αμφίβολο αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να είχαν επιτύχει αύξηση της σημαντικής νέας ισχύος μόνο με τους δασμούς. Όταν η κυβέρνηση Ομπάμα επέβαλε δασμούς, το 2012 και το 2014, η αμερικανική παραγωγή ηλιακής ενέργειας δεν επεκτάθηκε. Η παραγωγή αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν λόγω του IRA και, ενδεχομένως, επειδή η κυβέρνηση διατήρησε τους δασμούς και πρόσθεσε νέους. Αυτή η παρατήρηση δεν αποτελεί επιχείρημα υπέρ ή κατά των δασμών, είναι μια παρατήρηση ότι όσο η ηλιακή αλυσίδα αξίας παραμένει ανισόρροπη, η στρατηγική χρήση των δασμών μπορεί να είναι δικαιολογημένη.

Η οπλοποίηση της δασμολογικής πολιτικής δεν αποβαίνει ποτέ καλά και εγκυμονεί κινδύνους εμπορικών πολέμων. Οι τιμές για τα αναλώσιμα και τα εμπορεύματα θα αυξηθούν, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι τιμές των τελικών προϊόντων.