ΗΠΑ και ΕΕ ερίζουν για τις επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων – Μπαράζ διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ

Με επίκεντρο τη διαμάχη μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πλουσιότερες χώρες του κόσμου ερίζουν αναφορικά με τον τερματισμό των επιδοτήσεων για την ανάπτυξη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με πηγές τις οποίες επικαλούνται οι Financial Times, οι χώρες του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) πραγματοποίησαν έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών κεκλεισμένων των θυρών στο Παρίσι. Στόχος τους ήτα να συζητήσουν τις προτάσεις της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου για διακοπή των περισσότερων δανείων και εγγυήσεων των εξαγωγικών πιστωτικών οργανισμών για έργα εξόρυξης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, τα οποία αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης για τον κλάδο.

Οι κινήσεις αυτές ακολουθούν σχετική συμφωνία που επιτεύχθηκε το 2021 για τη διακοπή της παροχής τέτοιας υποστήριξης για ηλεκτρική ενέργεια με καύση άνθρακα.

Οι ίδιες πηγές, που έχουν γνώση των συνομιλιών ανέφεραν στους FT,  ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αξιολογούν τις προτάσεις της ΕΕ, με νέες τις συζητήσεις να έχουν προγραμματιστεί για τον προσεχή Ιούνιο και Νοέμβριο. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ αρνήθηκε να σχολιάσει.

Συμφωνίες

Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μεταξύ των χωρών που συμφώνησαν γύρω από τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα COP26 στη Γλασκώβη το 2021 να ευθυγραμμίσουν τα δημόσια οικονομικά τους με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα .

Αλλά αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον ρόλο της Exim, της αμερικανικής υπηρεσίας εξαγωγών πιστώσεων, η οποία θα χρειαστεί να εξασφαλίσει νέα χρηματοδότηση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ το 2026. Όλη αυτή η προσπάθεια προσκρούει στον έλεγχο από Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες που αντιστέκονται στη διακοπή της χρηματοδότησης για πετρέλαιο και φυσικό αέριο αλλά και προοδευτικούς νομοθέτες που διαφωνούν με τους κλιματικούς στόχους. 

Η Exim πρόσφερε πρόσφατα χρηματοδότηση 500 εκατομμυρίων δολαρίων για ένα έργο πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Μπαχρέιν, παρά το γεγονός ότι έξι Δημοκρατικοί νομοθέτες την προέτρεψαν να μην προχωρήσει στη συμφωνία επειδή θα υπονόμευε τη διεθνή πρόοδο για το κλίμα.

Οι ρήτρες

Ο καταστατικός χάρτης της Exim περιέχει μια ρήτρα που της απαγορεύει τις «διακρίσεις» εναντίον οποιουδήποτε συγκεκριμένου τομέα ή κλάδου. Ανώτεροι αξιωματούχοι στο Exim λένε ότι αυτή η ρήτρα θα μπορούσε να αλλάξει μόνο με δράση του Κογκρέσου.

«Οι ΗΠΑ σέρνουν τα πόδια τους σε μια στιγμή που πρέπει να επιταχύνουν για να αποδείξουν την ηγετική τους θέση στο κλίμα, εν όψει των δημοσκοπήσεων αργότερα φέτος», δήλωσε η Nina Pušić, στρατηγική αναλύτρια στρατηγικής για τη χρηματοδότηση των εξαγωγών για το κλίμα στην αμερικανική περιβαλλοντική οργάνωση Oil Change International.

Αυξημένη υποστήριξη

Οι οργανισμοί εξαγωγικών πιστώσεων των χωρών της G20 παρείχαν επτά φορές περισσότερη υποστήριξη για έργα ορυκτών καυσίμων από ό,τι για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μεταξύ 2019 και 2021, ανέφερε η οργάνωση. Ειδικότερα αναφέρει ότι τα έργα ορυκτών καυσίμων έλαβαν 33,5 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως κατά μέσο όρο σε σύγκριση με 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας.

Σύμφωνα με την πρόταση της ΕΕ, οι οργανισμοί εξαγωγικών πιστώσεων θα μπορούσαν να υποστηρίξουν έργα ορυκτών καυσίμων μόνο εάν η καθεμία από τις επιμέρους χώρες μέλη του ΟΟΣΑ προσδιορίσει ότι τα έργα ευθυγραμμίζονται με την ανάγκη διατήρησης της υπερθέρμανσης στους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας δήλωσε ότι δεν υπάρχει περιθώριο για νέα έργα εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου εάν επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι του Παρισιού.

Η ΕΕ υποστηρίζει επίσης μια νέα απαίτηση διαφάνειας, σύμφωνα με την οποία οι χώρες θα δημοσιεύουν λεπτομέρειες για τη χρηματοδότηση έργων ορυκτών καυσίμων. 

«Μια πλήρης απαγόρευση θα ήταν πιο καθαρή και θα έστελνε ένα ισχυρότερο μήνυμα, αλλά το ερώτημα είναι αν μπορείτε να έχετε το ίδιο πολιτικό αποτέλεσμα αλλά με μια πιο ευχάριστη, πολιτικά, προσέγγιση», δήλωσε η Claire Healy, ανώτερη συνεργάτης για τη διεθνή πολιτική για το κλίμα και τη διπλωματία στο E3G.

Ευρεία συναίνεση

Οι αλλαγές στην εθελοντική ρύθμιση του ΟΟΣΑ για τις εξαγωγικές πιστώσεις θα απαιτούσαν τη συναίνεση μιας ομάδας των 38 κρατών μελών που περιλαμβάνει τις ΗΠΑ, την ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά, αλλά και μεγάλους χρηματοδότες ορυκτών καυσίμων που δεν είχαν συμφωνήσει να ευθυγραμμίσουν τα δημόσια οικονομικά τους με τη συμφωνία του Παρισιού, όπως είναι η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα. Ακόμη και εντός της ΕΕ, η εφαρμογή της πολιτικής για τον τερματισμό των επιδοτήσεων ήταν δεν εμφανίζει ενιαίο μέτωπο.

«Βρισκόμαστε σε μια στιγμή όπου οι διαφορές στη στάση απέναντι στις εξαγωγικές πιστώσεις εντός της G7 δημιουργούν άνισους όρους ανταγωνισμού», δήλωσε στους Financial Times Ευρωπαίος διπλωμάτης που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ. «Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές, δεν θα μπορέσουμε να έχουμε μια μοναδική μεθοδολογία με ένα μόνο σημείο αποκοπής».

Η συζήτηση στον ΠΟΕ

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο μήνα σαράντα οκτώ μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία της Μεταρρύθμισης των Επιδοτήσεων Ορυκτών Καυσίμων (FFSR) παρουσίασαν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στη 13η Υπουργική Διάσκεψη στο Άμπου Ντάμπι για την προώθηση των εργασιών προς τον εξορθολογισμό, τη σταδιακή κατάργηση ή την εξάλειψη των επιβλαβών επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων. Το πρόγραμμα εργασίας του FFSR θα καθοδηγήσει τις προσπάθειες το 2024 και το 2025 προς την επόμενη Υπουργική Διάσκεψη.

 «Οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων στρεβλώνουν το παγκόσμιο εμπόριο με τρόπους που είναι άδικοι και μη βιώσιμοι», είπε Ο Τοντ ΜακΚλέι, υπουργός Εμπορίου της Νέας Ζηλανδία, η οποία είναι συντονιστής του FFSR. «Θέλουμε να βρούμε έναν τρόπο να αντιμετωπίσουμε αυτές τις στρεβλώσεις για να διασφαλίσουμε ότι τα οφέλη του εμπορίου κατανέμονται δίκαια βελτιώνοντας παράλληλα τις προοπτικές μας για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Αυτή η πρωτοβουλία εστιασμένη στο εμπόριο προωθεί αυτόν τον στόχο», είπε.

Οι 48 του FFSR είναι οι: Αλβανία, Χιλή, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Ευρωπαϊκή Ένωση (και τα 27 κράτη μέλη), Φίτζι, Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Νέα Ζηλανδία, Βόρεια Μακεδονία, Νορβηγία, Παναμάς, Παραγουάη, Σαμόα, Ελβετία, Τόνγκα , Ηνωμένο Βασίλειο, Ουρουγουάη και Βανουάτου.

Διπλασιασμός των επιδοτήσεων

Η κρατική υποστήριξη για τα ορυκτά καύσιμα σχεδόν διπλασιάστηκε το 2022, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, σε πάνω από 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις που αναφέρονται στην Υπουργική Δήλωση για τις Επιδοτήσεις Ορυκτών Καυσίμων . Η σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που δεν αντιμετωπίζουν την ενεργειακή φτώχεια ούτε υποστηρίζουν δίκαιες μεταβάσεις αποτελεί σημαντική συμβολή στους στόχους δράσης για το κλίμα, σημειώνει η Υπουργική Δήλωση, προσθέτοντας ότι η ιδρυτική συμφωνία του ΠΟΕ προσδιορίζει το εμπόριο ως ισχυρή δύναμη για την πρόοδο προς την αειφόρο ανάπτυξη.

Το πρόγραμμα εργασίας που περιλαμβάνεται στην Υπουργική Δήλωση χαρτογραφεί βήματα δράσης σε τρεις βασικούς πυλώνες.

∙ Πρώτον, τα μέλη συμφωνούν να κάνουν πληρέστερη χρήση των μηχανισμών του ΠΟΕ για την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων και τις προσπάθειες μεταρρύθμισης των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων.

∙ Δεύτερον, τα μέλη εργάζονται για την αντιμετώπιση μέτρων υποστήριξης κρίσεων, μεταξύ άλλων με την εκμάθηση από την εμπειρία των μελών.

∙ Τρίτον, τα μέλη σκοπεύουν να εργαστούν για τον εντοπισμό βασικών τύπων επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων και τη ζημιά τους στο περιβάλλον και το εμπόριο, καθώς και να δημιουργήσουν ευρύτερη υποστήριξη για οδούς μεταρρύθμισης, μείωσης και εξάλειψής τους. 

(φωτ άρθου: pixabay.com)