ICIS: Το νέο μοντέλο για τα ευέλικτα ΑΔΙ δημιουργεί κινδύνους ενεργειακής επάρκειας το χειμώνα

Μπορεί στην Ελλάδα να απολαμβάνουμε φθινοπωρινές θερμοκρασίες και οι αρμόδιοι φορείς να μην ανησυχούν ακόμα για την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με ηλεκτρισμό το χειμώνα, αλλά εκτός συνόρων το ενδεχόμενο να ξεμείνει η Ελλάδα από ρεύμα λόγω πρόωρης οικονομικής απόσυρσης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, έχει ήδη αρχίσει να συζητείται.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται πρόσφατο δημοσίευμα με τίτλο "Το νέο μοντέλο αποζημίωσης ευέλικτης ισχύος στην Ελλάδα θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού το χειμώνα" του εξειδικευμένου portal ICIS, που καταγράφει τη διεθνή ενεργειακή επικαιρότητα μέσω αναλύσεων και ρεπορτάζ με ανταποκριτές από τη Νέα Υόρκη έως το Τόκυο. 

Με αφορμή το σχέδιο για το νέο Μεταβατικό Μηχανισμό Αποζημίωσης Ευέλικτης Ισχύος (ΜΜΑΕΙ) που η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας έθεσε πριν από περίπου δυο μήνες σε διαβούλευση, και τις δημοσιευμένες απόψεις των φορέων που συμμετείχαν, το ICIS παρουσιάζει τους κινδύνους του εν λόγω σχεδίου για τη βιωσιμότητα μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας.

Εκτενής αναφορά γίνεται στην έντονη ανησυχία που εξέφρασε ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), ο οποίος εκπροσωπεί τους μεγαλύτερους ιδιώτες παραγωγούς και προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι διαθέτουν 6 μονάδες παραγωγής ρεύματος από φυσικό αέριο, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 2.500 MW. 

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του ICIS, ο ΕΣΑΗ εκτιμά πως εφόσον δεν τροποποιηθεί το σχέδιο που παρουσίασε η ΡΑΕ, και καταλήξει να κοινοποιηθεί, όπως παρουσιάστηκε στη διαβούλευση, τότε θα ανοίξει έναν ατέρμονο κύκλο διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού (DG Comp). Σαν αποτέλεσμα, θα προκύψει σημαντική καθυστέρηση που μπορεί να αποδειχθεί μοιραία για την οικονομική βιωσιμότητα κάποιων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και κατ’ επέκταση για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας ήδη από τον προσεχή χειμώνα. 

«Πέραν του γεγονότος ότι συμφωνούμε με τη δημιουργία μίας αγοράς για την ευέλικτη ισχύ και των διαγωνιστικών διαδικασιών για την αποζημίωση των επιλέξιμων μονάδων, ο ΕΣΑΗ έχει εκφράσει πολύ ισχυρές αντιρρήσεις σχεδόν σε όλες τις υπόλοιπες πτυχές του προτεινόμενου μηχανισμού, κυρίως καθώς το σχέδιο της διαβούλευσης έχει καίριες διαφοροποιήσεις σε σχέση με τον προηγούμενο μεταβατικό μηχανισμό αποζημίωσης της ευελιξίας», σημειώνει εκπρόσωπος του ΕΣΑΗ στο ICIS.

Το ίδιο στέλεχος μιλά για αλλαγές που στερούνται επαρκούς τεκμηρίωσης, ιδιαίτερα καθώς δεν έχουν υπάρξει αντίστοιχες αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς ή στις ανάγκες του Συστήματος που θα δικαιολογούσαν αυτές τις διαφοροποιήσεις στον ΜΜΑΕΙ.  

Σημειώνεται πως ο προηγούμενος μηχανισμός στον οποίο αναφέρεται ο ΕΣΑΗ είχε σχεδιασθεί από την ίδια τη ΡΑΕ και εγκριθεί από την Κομισιόν πολύ πρόσφατα, καθώς τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαϊου 2016 και έληξε στις 30 Απριλίου 2017, μόλις δηλαδή πριν έξι μήνες. 

Στην πράξη ο σύνδεσμος εκφράζει την απορία, για το τι δικαιολογεί μια εκ διαμέτρου αντίθετη σχεδίαση στο νέο μηχανισμό που μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες καθυστερήσεις έγκρισης από την Επιτροπή, κι άρα να στερήσει από τις μονάδες ζωτικά έσοδα για την επιβίωσή τους και κατ’ επέκταση τη συμβολή τους στην ασφάλεια εφοδιασμού. 

Μεταξύ των αλλαγών που είχε παρουσιάσει η ΡΑΕ στο σχέδιο για το νέο μηχανισμό είναι και το ύψος της αμοιβής των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής (ΔΕΗ και ιδιωτών), καθώς αυτό θα καθορίζεται κατόπιν διαγωνιστικών διαδικασιών. Οι τελευταίες έχουν – σύμφωνα πάντα με την πρόταση της ΡΑΕ – ένα ανώτατο όριο προσφορών τις 25.000 ευρώ ανά Μεγαβάτ, τη στιγμή που ο προηγούμενος μηχανισμός καθόριζε ως εύλογο τίμημα τα 45.000 ευρώ ανά Μεγαβάτ. 

Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι λαμβάνοντας υπόψη πως ο διαγωνισμός θα είναι μειοδοτικός ούτε τα 25.000 ευρώ ανά Μεγαβάτ δεν είναι προφανώς εξασφαλισμένα και η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε εξωφρενικά χαμηλή αποζημίωση των μονάδων. 

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ΕΣΑΗ στην επιστολή του στη διαβούλευση μιλούσε για «διεθνώς ανήκουστα χαμηλό επίπεδο αμοιβών». Από την πλευρά της η ENGIE, από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους σε παγκόσμιο επίπεδο, σημειώνει ότι το πλαφόν της αμοιβής πρέπει να είναι εφάμιλλο άλλων παραπλήσιων μηχανισμών, και να αυξηθεί στα 75.000 ευρώ ανά μεγαβάτ, προκειμένου να διαμορφωθεί στο πλαίσιο των διαγωνισμών σε χαμηλότερα επίπεδα, που θα εξασφαλίζουν ωστόσο βιώσιμες αποζημιώσεις για τις μονάδες παραγωγής.

Τέλος, σύμφωνα με το προσχέδιο της ΡΑΕ, οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί θα συμμετέχουν με το 18% της συνολικής ονομαστικής τους ισχύος στο μηχανισμό, δηλαδή με περίπου 0,6GW. 

Πληροφορίες ωστόσο αναφέρουν ότι το ποσοστό αυτό έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω, χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί. Πηγές της αγοράς χαρακτηρίζουν αυτή την πιθανότητα «ανησυχητική φήμη», αφού μετά την ενεργειακή κρίση του προηγούμενου χειμώνα στο Ελληνικό Ηλεκτρικό Σύστημα, τα αποθέματα των ταμιευτήρων των υδροηλεκτρικών έχουν υποχωρήσει σε χαμηλό 12ετίας.

Οι ίδιες πηγές σχολίαζαν πως «δεν έχει καμία λογική να προβλέπεις σχεδόν διπλάσιο από το υπάρχον ποσοστό συμμετοχής στο μηχανισμό για τα υδροηλεκτρικά (όπως φημολογείται) όταν ο νέος μεταβατικός μηχανισμός στοχεύει να καλύψει τις ανάγκες του 2018 και τα παρόντα επίπεδα στους ταμιευτήρες δεν μπορούν καν να ανταποκριθούν στα 0,6GW που προέβλεπε ο προηγούμενος μεταβατικός μηχανισμός αποζημίωσης της ευελιξίας».