Η Ανθεκτικότητα στη Βιωσιμότητα: Η προσαρμογή του ESG σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο

Είμαστε ενθουσιασμένοι που είμαστε μέρος του πρώτου (1ου) Natural Carbon  Removal Project στην Ελλάδα δημιουργώντας και επιχορηγώντας μια νέα αγορά για τη βιοποικιλότητα, δημιουργώντας νέα κανάλια για τη φύση και το ESG. 

Το ESG σήμερα δέχεται επίθεση από όλες τις πλευρές και ορισμένοι υποστηρικτές θέλουν να επαναπροσδιορίσουν τις πρακτικές της. Άλλοι ισχυρίζονται πως βρίσκουν την ετικέτα ESG αναποτελεσματική για την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και οι αντίπαλοι στοχεύουν να το εξαλείψουν εντελώς. 

Αλλά εάν το ESG πρόκειται να απορριφθεί, τι πρέπει να το αντικαταστήσει;  Ίσως η ανθεκτικότητα στη βιωσιμότητα και η προσαρμογή νέων στρατηγικών ESG σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο! 

Μεγάλες αμερικανικές εταιρείες αφαιρούν την κλιματική αλλαγή από τις ιστοσελίδες τους όπως: 

• Walmart  

• Kraft Heinz 

• American Airlines  

• Meta 

• Ford  

• Coca-Cola  

και έγραψαν εκ νέου την ιστοσελίδα τους για το Net Zero και Science Based  Targets, αφαιρώντας από το κείμενο την αναφορά σε στόχους για μείωση εκπομπών έως το 2030. Αντ' αυτού, η εταιρίες έγραψαν ότι «αντιμετώπισαν εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις για την επίτευξη των στόχων τους για το «καθαρό μηδέν» και δήλωσαν ότι τις επανεκτιμούν.  

1. Το Δ.Σ. όμως της ΔΕΥΑΚ (ΔΕΥΑ ΚΟΖΑΝΗΣ) ενέκρινε την «Αγορά Δικαιωμάτων Εκπομπών αερίων του Θερμοκηπίου», ποσότητας 2.500 EUA  (Ευρωπαϊκών Δικαιωμάτων εκπομπών) συνολικής δαπάνης 182.975 € ή περίπου €73 tCO2e. 

2. Η ΔΕΗ με παραγωγή τα 15.450.000 CO2 ετησίως θα πλήρωνε περί τα €765.000.000 γαι τα αντίστοιχα δικαιώματα ή €49,5 tCO2e. 

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Reuters, το ευρωπαϊκό benchmark  δικαιωμάτων βρέθηκε στο υψηλό των €100,70 tCO2e. Η λογική του συστήματος ρύπων συνίσταται στο γεγονός ότι το κόστος και δη το υψηλό κόστος, αποτελεί αντικίνητρο για τους κλάδους που επιβαρύνονται με την εν λόγω χρέωση, και έτσι συνεχίζουν να μολύνουν αμείωτα. 

Η αγορά επιδιώκει να παροτρύνει τις επιχειρήσεις να επενδύσουν σε τεχνολογίες με χαμηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα και να στραφούν εν γένει σε πιο ήπιες μορφές ενέργειας και καύσιμα που έχουν σημαντικά μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα έναντι των παραδοσιακών καυσίμων. 

Υπάρχει όμως οπισθοχώρηση της Ε.Ε. για τους κανονισμούς εκπομπών ρύπων της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι δύο αυτές αντικρουόμενες πλευρές έφεραν αντιδράσεις με την Ε.Ε. να αναδιπλώνεται σε σχέση με την απαγόρευση των κινητήρων εσωτερικής καύσης. 

Οι νεοεκλεγέντες Χριστιανοδημοκράτες της Γερμανίας χαρακτήρισαν την ανακοίνωση της Επιτροπής «μη ικανοποιητική». «Είμαστε πεπεισμένοι ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή αγορά αυτοκινήτου δεν είναι πλέον οι ανταγωνιστές από την Κίνα, αλλά η πλημμύρα των ευρωπαϊκών κανονισμών»,  δήλωσε ο Thomas Bareiß, εκπρόσωπος της ομάδας για τις μεταφορές στη γερμανική Βουλή. «Οι στόχοι εκπομπών θα μπορούσαν να έχουν ακυρωθεί εντελώς και μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει καταφέρει να μας εξηγήσει πειστικά γιατί χρειαζόμαστε στόχους εκπομπών για την επιτυχή προστασία του κλίματος». 

Τελικά,  η απαλλαγή από τον άνθρακα αποτελεί  τόσο πολιτική όσο και τεχνολογική πρόκληση. Ο πειραματισμός, η ευελιξία καθώς και η στενή συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποτελούν τα  συστατικά της επιτυχίας. Όμως αυτός ο ενάρετος κύκλος πρέπει να είναι και ρεαλιστικός. Είναι εύκολο να αραδιάζεις αστρονομικούς αριθμούς επενδύσεων ή να κάνεις φιλόδοξα σχέδια και τελικά να μην κάνεις τίποτα.  

Η επιτυχία θα πρέπει να μετρηθεί με το ποσοστό της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, με τα ευρώ που επενδύθηκαν και απέδωσαν και με τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν. Ο ΔΟΕ-Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας μάς δείχνει τι είναι απαραίτητο, τι είναι εφικτό και πώς μπορεί να γίνει.  Το επόμενο βήμα είναι ο φιλόδοξος σχεδιασμός, αλλά και η γρήγορη δράση.  

Το Πρωτόκολλο του Κιότο  επιτρέπει στις χώρες να λαμβάνουν πιστώσεις για τις δραστηριότητες δέσμευσης άνθρακα στον τομέα της δασοκομίας και άλλων χρήσεων γης LULUCF-Land Use, Land-Use Change and Forestry.  Τέτοιες δραστηριότητες μπορουν να περιλαμβάνουν δάσωση (μετατροπή μη δασικών εκτάσεων σε δάσος), αναδάσωση (μετατροπή παλαιότερων δασικών εκτάσεων σε δάσος), βελτιωμένες δασικές ή γεωργικές πρακτικές και  αναβλάστηση. Ειδικότερα οι βελτιωμένες δασικές και γεωργικές πρακτικές μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα με σχετικά χαμηλό κόστος.  Αυτές οι δραστηριότητες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν βελτιωμένη διαχείριση των καλλιεργειών και της βοσκής, όπως πιο αποτελεσματική χρήση λιπασμάτων για την πρόληψη της έκπλυσης των αχρησιμοποίητων νιτρικών, πρακτικές οργώματος που ελαχιστοποιούν τη διάβρωση του εδάφους, αποκατάσταση οργανικών εδαφών και αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών. Επιπλέον, η διαφύλαξη των υπαρχόντων δασών,  είναι σημαντική για τη συνεχιζόμενη δέσμευση του άνθρακα από αυτές τις βασικές χερσαίες δεξαμενές. 

Όταν μια μονάδα tCO2e σήμερα το 2025 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο κοστίζει περίπου €70 και το κόστος μιας μονάδας tCO2e με φυσικά μέσα (LULUCF)  κοστίζει περίπου €40, γιατί να μην δεσμευτεί μια εταιρία που είναι και υπόχρεη πλεόν κάθε χρόνο στην δημοσίευσή του ανθρακικού της αποτυπώματος (Taxis, AthexGroup, Ν.4936/2022-Εθνικός Κλιματικός Νόμος, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς-HCMC) να συμμετάσχει στο πρώτο (1°)  Natural Carbon Removal Project (Voluntary Carbon Market-VCM) στην Ελλάδα με έκπτωση, ως προτοπόρος στο μείγμα του, στα €27; 

Στης 17.03.2025 το SBTi ανέβαλε την αναθεώρηση του Corporate Net Zero  Standard και θα πραγματοποιήσει πρώτα δημόσια διαβούλευση για την αναθεωρημένη έκδοσή του. Ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων αναπτύσσουν το πρότυπο, εστιάζοντας σε βασικούς τομείς όπως το Beyond  Value Chain Mitigation (BVCM), την αφαίρεση διοξειδίου του άνθρακα (CDR) και τη ποιότητα των δεδομένων. Η διαδικασία διαβούλευσης θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 60 ημέρες και θα ακολουθήσει (2η) δεύτερη διαβούλευση. 

Το SBTi στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες μπορούν να ευθυγραμμίσουν τις δεσμεύσεις με την αρχική έκδοση χωρίς να επαναλαμβάνουν τις προσπάθειες. 

Φαίνεται λοιπόν ότι τα θεσμικά κέντρα της ΕΕ συνδιαλέγονται και αποφασίζουν σχεδόν αμήχανα απέναντι σε αντινομίες, προσπαθώντας να συμβιβάσουν το αναγκαίο με το ικανό για την υποχρεωτική συμμόρφωση ώστε να βάλουν στην ίδια «κοίτη» ετερόκλητες, αντίρροπες διαθέσεις & ενδιαφέροντα των διαφόρων μερών.