Χάρης Φλουδόπουλος: Ανεβαίνει ο πυρετός στο "χρηματιστήριο" των ρύπων

Μεγάλος «τζόγος» παίζεται στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ρύπων, σε μια αγορά που πασχίζει να βρει το βηματισμό της, ενόψει και των αλλαγών που έρχονται από το 2013 και μετά. Παρά το γεγονός ότι θεωρητικά υπάρχει πληθώρα δικαιωμάτων που διατίθεται στην αγορά, η υπερπροσφορά βρίσκει ανταπόκριση και οι τιμές διατηρούνται σε αρκετά υψηλά επίπεδα.

Βασικοί υπαίτιοι για το φαινόμενο αυτό είναι οι μεγάλοι ηλεκτροπαραγωγοί που «ποντάρουν» ότι το κόστος των δικαιωμάτων την προσεχή διετία θα εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη και προχωρούν σε αθρόες αγορές δικαιωμάτων στις παρούσες τιμές. Κρίσιμη λεπτομέρεια που αιτιολογεί το «ρίσκο» των μεγάλων εταιρειών ηλεκτρισμού: τα δικαιώματα που αγοράζονται σήμερα μπορούν να «στοκαριστούν» και να χρησιμοποιηθούν όποτε αυτό κριθεί αναγκαίο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 27 Απριλίου, βγήκαν στην αγορά 300 χιλιάδες δικαιώματα εκπομπής από το στοκ της Γερμανίας, ποσότητα που διατέθηκε προς 15,3 ευρώ. Τις επόμενες ημέρες παρατηρήθηκε νέα ανοδική κίνηση με την τιμή να πλησιάζει και να υπερβαίνει τα 15,5 ευρώ. Από τις αρχές του έτους, οι τιμές δεν έχουν πέσει κάτω από τα 13 ευρώ, τιμή που θεωρείται υψηλή με δεδομένο ότι στο πρώτο τρίμηνο κάθε έτους παραδοσιακά οι τιμές πιέζονται καθώς βγαίνουν στην αγορά τα δικαιώματα που περίσσεψαν από την προηγούμενη χρονιά.

Βεβαίως οι τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων, δεν είναι και οι ακριβότερες που έχουν εμφανιστεί στην αγορά. Πριν την οικονομική κρίση στο χρηματιστήριο ρύπων είχε καταγραφεί υψηλό στα 30 ευρώ τον τόνο, ενώ στη συνέχεια η ύφεση έριξε την τιμή ακόμη και στα 8 ευρώ μέσα στο 2009. Πτώση απολύτως λογική εάν σκεφτεί κανείς ότι μεγάλες βιομηχανίες μείωσαν την παραγωγή τους άρα και τις εκπομπές τους, δηλαδή χρειάστηκαν λιγότερα δικαιώματα από την κατανομή που τους είχε δοθεί.

Πάντως το χρηματιστήριο ρύπων φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με το γενικότερο κλίμα των αγορών. Έτσι την περασμένη εβδομάδα η επίτευξη της συμφωνίας για το μηχανισμό στήριξης της Ε.Ε., έδωσε νέα ώθηση στο κόστος των δικαιωμάτων στο Χρηματιστήριο Ρύπων του Λονδίνου που έφτασε στα 15,9 ευρώ τον τόνο με ημερήσια αύξηση 2,3%.

Πως λειτουργεί το χρηματιστήριο Ρύπων

Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Κατανομής Ρύπων (EUETS) είναι το μεγαλύτερο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων στον κόσμο, με αξία που έφτασε τα περίπου 70 δισ. ευρώ το 2009. Οι εταιρείες που καλύπτονται από το EUETS είναι οι ηλεκτροπαραγωγοί, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι τσιμεντοβιομηχανίες, οι βιομηχανίες χάρτου και οι υαλουργίες. Σε αυτές τις επιχειρήσεις κατανέμονται άδειες εκπομπής για συγκεκριμένες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Οι εταιρείες που εκπέμπουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από όσο τους έχει χορηγηθεί δωρεάν πρέπει να αγοράζουν άδειες από εταιρείες που δεν έκαναν χρήση των δικών τους αδειών.

Επίσης μπορούν να αγοράζουν έναν μικρό αριθμό αδειών που εκδίδονται από τα Ηνωμένα Έθνη για έργα που κατασκευάζονται και οδηγούν σε μείωση των εκπομπών ρύπων (αιολικά πάρκα, φωτοβολταϊκά κλπ). Το σύστημα ξεκίνησε το 2005 και ανάλογα με τη φάση του EUETS η δωρεάν κατανομή μειωνόταν σταδιακά ενώ θα καταργηθεί εντελώς το 2013 για τις εταιρείες ηλεκτρισμού. από το εξωτερικό.

(capital.gr, 15/5/2010)