Έτοιμη να γεμίσει τις αποθήκες αερίου στο 100% η Ευρώπη, ακόμα και αν πέσουν στο μηδέν οι Ρωσικές προμήθειες – Οι αντιφατικές τάσεις και τα «κακά νέα» του καλού καιρού

Η φετινή άνοιξη δεν θυμίζει σε τίποτα την κατάσταση που επικρατούσε στην Ευρώπη έναν χρόνο πριν.

Τότε, η Γηραιά Ήπειρος μετρούσε περίπου τρεις μήνες πολέμου στην Ουκρανία, με τον Πούτιν να παίζει το ενεργειακό χαρτί πολύ ψηλά στην πολεμική του φαρέτρα, απειλώντας να βυθίσει την Ευρώπη στο σκοτάδι και στο κρύο ενόψει του χειμώνα.

Συγκριτικό του πλεονέκτημα το γεγονός ότι η Ρωσία παρείχε έως το 2021 το 40%-50% των ποσοτήτων φυσικού αερίου που εισήγε η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν τα χειρότερα, η ΕΕ έθεσε ως στόχο να γεμίσουν οι αποθήκες φυσικού αερίου ταχύτερα από το σύνηθες και να περιοριστεί η κατανάλωση στις 27 χώρες-μέλη κατά 15% για τον χειμώνα 2022-23.

Κι όλα αυτά με τις τιμές το περασμένο καλοκαίρι να φτάνουν τα 340 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Και ο δύο αυτοί στόχοι επιτεύχθηκαν και με το παραπάνω και τα στοιχεία σήμερα επιτρέπουν στους Ευρωπαίους να ατενίζουν τον προσεχή χειμώνα με μεγαλύτερη αισιοδοξία.

Ο στρατηγός χειμώνας

Ομολογουμένως η Ευρώπη στάθηκε τυχερή τον περασμένο χειμώνα. Χάρη στις ήπιες θερμοκρασίες, οι οποίες περιόρισαν σημαντικά την κατανάλωση και την πολιτική της Κίνας για μηδενική Covid, που επέτρεψε στην Ευρώπη να εισάγει μεγάλες ποσότητες  υγροποιημένου φυσικού αερίου που διαφορετικά δεν θα ήταν διαθέσιμα, η πληρότητα στις αποθήκες φυσικού αερίου υποχώρησε μέχρι 55% στο τέλος της σεζόν, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της δεκαετίας του 33%.

Σήμερα, σύμφωνα με το Aggregated Gas Storage Inventory (AGSI+) το ποσοστό πληρότητας στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου πλησιάζει το 62%, πάνω από 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών.

Για να επιτύχει τον στόχο του 90%, η Ευρώπη χρειάζεται να περίπου 35 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στις αποθήκες της από τώρα έως τα τέλη Οκτωβρίου, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της δεκαετίας των 55 δισεκατομμυρίων περίπου.

Πέρυσι, η Ευρώπη αγόρασε περίπου 70 δισεκατομμύρια για να φουλάρει, κι αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους οι τιμές εκτινάχθηκαν σε υψηλό όλων των εποχών. Ακόμα κι αν η ήπειρος ωθήσει την αποθήκευσή της στο 95% της χωρητικότητάς της, η ποσότητα αερίου που απαιτείται θα ήταν μικρότερη από οποιαδήποτε άλλη εποχή γεμίσματος της προηγούμενης δεκαετίας.

Μιλώντας στους Financial Times, ο αναλυτής της Morgan Stanley, Martijn Rats, υποστήριξε ότι η Ευρώπη είναι τώρα σε θέση να ξαναγεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου στο 100% ακόμη και αν οι ρωσικές προμήθειες πέσουν στο μηδέν. Υπογράμμισε ότι οι  χαμηλές τιμές θα επιβραδύνουν επίσης την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω θαλάσσης,  μέσω των οποίων η Ευρώπη προσπάθησε να αντικαταστήσει τις ρωσικές ροές. «Κάποια στιγμή, η εισροή LNG θα πρέπει να επιβραδυνθεί για να αποτραπεί η υπερπλήρωση των αποθεμάτων».

Καθυστερήσεις

Μπορεί τα ποσοστά πληρότητας να είναι πολύ υψηλότερα από τον μέσο όρο, ωστόσο οι αποθήκες γεμίζουν τις τελευταίες ημέρες με ρυθμό βραδύτερο, από ό,τι συνήθως για αυτήν την εποχή του χρόνου. Κι αυτή είναι η άλλη όψη της σημερινής κατάστασης: οι αγοραστές στοιχηματίζουν σε περαιτέρω πτώση των τιμών και αναμένουν να φουλάρουν με μικρότερο κόστος.

Όπως επισημαίνει το Bloomberg, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς της ηπείρου έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τα επίπεδα ρεκόρ που παρατηρήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι, αλλά αυτό δεν είναι ήταν αρκετό για να τονώσει τις αγορές. Παράλληλα, η κατανάλωση αργεί να ανακάμψει από τα χαμηλά της κρίσης. Ως εκ τούτου τηρούν στάση αναμονής, αισιοδοξώντας ότι η πλήρωση των αποθηκών πριν από τον επόμενο χειμώνα, θα γίνει με ακόμα χαμηλότερο κόστος.

Ο «επικίνδυνος» ενθουσιασμός

Οι καταναλωτές φαίνονται σίγουροι, ενθουσιασμένοι από το μήνυμα των πολιτικών ηγετών ότι τα χειρότερα πέρασαν, σύμφωνα με τον Κλάους Ράινις, επικεφαλής πωλήσεων στην ελβετική εταιρεία ενεργειακής διαπραγμάτευσης MET Holding AG.

«Ακούνε από τις ειδήσεις παντού ότι η Ευρώπη τα πήγε εκπληκτικά και η κρίση έχει τελειώσει», είπε ο Ράινις σε συνέντευξή του στο Άμστερνταμ. Υπογράμμισε επίσης, ότι υπάρχουν κάποιες προσδοκίες ότι οι τιμές θα μπορούσαν να πέσουν έως και 10 ευρώ ανά μεγαβατώρα, κάτω από περισσότερο από 70% από τα επίπεδα τώρα, αλλά ακόμα κι αν συμβεί αυτό, οι χαμηλότερες τιμές δεν θα παραμείνουν για πολύ.

Η μεγάλη εξάρτηση από ένα παγκόσμιο εμπόρευμα όπως το υγροποιημένο φυσικό αέριο – το οποίο αντικατέστησε το ρωσικό καύσιμο μέσω αγωγών – αφήνει την Ευρώπη εξαιρετικά εκτεθειμένη σε ευρύτερες κινήσεις της αγοράς και έντονη αστάθεια των τιμών, σύμφωνα με τον Ράινις.

Ευάλωτη η αγορά

Η αγορά εξακολουθεί να είναι ευάλωτη. Η ταχεία αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου από τη βιομηχανία σε συνδυασμό με την αναζωπύρωση της ζήτησης από την Ασία εγκυμονούν κινδύνους. Αναλυτές από την Goldman Sachs Group Inc. έως τη Boston Group Consulting βλέπουν μια πιθανότητα ανάκαμψης της τιμής άνω των 100 ευρώ.

Σύμφωνα με τον νορβηγικό ενεργειακό κολοσσό Equinor ASA, τον κορυφαίο προμηθευτή της Ευρώπης, οι προσδοκίες για περαιτέρω πτώση των τιμών σημαίνουν ότι η αναπλήρωση των αποθεμάτων αερίου σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες πιθανότατα θα χαλαρώσουν.

Ο καλός καιρός και τα όχι καλά νέα

Ο ήπιος χειμώνας που βοήθησε την Ευρώπη να αποφύγει τα χειρότερα, μπορεί να μην προοιωνίζεται και τόσο καλά νέα για τους επόμενους μήνες: η κλιματική κρίση που τους προηγούμενους μήνες, κατά παράδοξο τρόπο, βοήθησε τις χώρες της Ευρώπης να αποφύγουν τον ενεργειακό στραγγαλισμό, τώρα μετατρέπεται σε μια εφιαλτική απειλή καθώς οι λιγοστές βροχοπτώσεις σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και η χαμηλή χιονόστρωση ακόμα και στις Άλπεις, προϊδεάζουν για ένα καλοκαίρι εφιαλτικής λειψυδρίας – και ενώ ήδη η Ευρώπη βίωσε το 2022 τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 500 ετών.

Κι αυτό πιθανότατα θα σήμαινε επίσης ένα ξηρό, ζεστό καλοκαίρι και θα αύξανε τη ζήτηση ενέργειας για σκοπούς ψύξης.

Αν και είναι απίθανο να υπερβεί την παραδοσιακή χειμερινή ζήτηση, αυτή η πιθανή νέα καλοκαιρινή ζήτηση ενέργειας θα μπορούσε να καταστήσει το έργο των ευρωπαϊκών χωρών που σπεύδουν να ξαναγεμίσουν τις αποθήκες αερίου τους λίγο πιο δύσκολο, ακόμη και με αέριο που έχει αποθηκευτεί από την προηγούμενη περίοδο θέρμανσης.

Στο πλαίσιο αυτό η Ρωσία συνεχίζει τις απειλές της:

Προσφάτως η Gazprom, ο κρατικός προμηθευτής φυσικού αερίου της Ρωσίας προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κατάφερε να περάσει τον χειμώνα παρά τις περικοπές στις προμήθειες ρωσικού αερίου λόγω των ήπιων θερμοκρασιών, αλλά προειδοποίησε ότι «δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η φύση θα κάνει ξανά ένα τέτοιο δώρο».

Σε ανακοίνωσή της στο Twitter, ανέφερε ότι η ανανέωση των αποθεμάτων για τον επόμενο χειμώνα δεν θα είναι εύκολη, επαναλαμβάνοντας τις κατηγορίες για «αποφάσεις με πολιτικά κίνητρα που στοχεύουν στην παύση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου».