Επενδύσεις δισεκατομμυρίων για την αξιοποίηση της ενέργειας των ωκεανών - Το μεγάλο στοίχημα της Ευρώπης και ο στόχος των 100 GW – Το Γαλλικό σχέδιο

Στον απόηχο της ενεργειακής κρίσης, και της ανησυχίας για έναν ακόμα δύσκολο χειμώνα, αλλά και εν μέσω των προσπαθειών για πλήρη απογαλακτισμό από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, η Ευρώπη προσπαθεί να προωθήσει την πράσινη ατζέντα της.

Και μπορεί στις Βρυξέλλες να ερίζουν για το φυσικό αέριο, ή για το πόσο πράσινη είναι η πυρηνική ενέργεια, ωστόσο υπάρχει ένας τομέας στον οποίο υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για ανάπτυξη.

Η ενέργεια των ωκεανών, η αλλιώς ωκεάνια ή γαλάζια ενέργεια, παρέχει  μεγάλες υνατότητες, με τεράστιο όφελος: μόνο στην Ευρώπη, η βιομηχανία ενέργειας των ωκεανών σχεδιάζει να αναπτύξει δυναμικότητα παραγωγής 100 GW έως το 2050, καλύπτοντας το 10% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό είναι αρκετό για να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια 94 εκατομμυρίων νοικοκυριών.

Η ανάπτυξη 100 GW ωκεάνιας ενέργειας θα σημαίνει επίσης τη δημιουργία ενός νέου βιομηχανικού τομέα με σταθερή βάση στην Ευρώπη και 500.000 εξειδικευμένων θέσεων εργασίας σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Σύμφωνα με την Ocean Energy Europe οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι leader στην ενέργεια των ωκεανών, γεγονός που τους δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα να κατακτήσουν μια παγκόσμια αγορά που εκτιμάται ότι θα ανέρχεται σε 53 δισ. ευρώ ετησίως το 2050.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων

Την τελευταία δεκαετία τα μέλη της ΟΕΕ έχουν επενδύσει πάνω από 1 δισ. ευρώ σε έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία.

Η Ocean Energy Europe είναι το μεγαλύτερο δίκτυο επαγγελματιών της ωκεάνιας ενέργειας στον κόσμο. Μέλη της είναι περισσότεροι από 120 οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των κορυφαίων επιχειρήσεων κοινής ωφελείας της Ευρώπης, βιομηχάνων και ερευνητικών ινστιτούτων.

Η Amy Parsons, Διευθύντρια Επικοινωνίας και Εκδηλώσεων στην Ocean Energy Europe, εξηγεί στο innovation news network γιατί τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για την Ευρώπη να επιταχύνει τον ρόλο της στον ενεργειακό χώρο των ωκεανών.

Το γαλλικό σχέδιο

Αναγνωρίζοντας τις τεράστιες δυνατότητες για την παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από τη θάλασσα, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ένα κονδύλι τουλάχιστον 65 εκατομμυρίων ευρώ για την εγκατάσταση ενός πρωτοποριακού πάρκου παλιρροιακής ενέργειας ,  του FloWatt, στο Raz Blanchard. Χρησιμοποιώντας την καινοτόμο τεχνολογία από τη Γαλλική εταιρεία ανάπτυξης παλίρροιας HydroQuest, το FloWatt θα είναι το μεγαλύτερο παλιρροϊκό πάρκο στον κόσμο, με τους περισσότερους στρόβιλους και τη μεγαλύτερη χωρητικότητα.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση προωθεί την ανάπτυξη τριών έργων παλιρροιακής ενέργειας που θα παράγουν πάνω από 40 MW ηλεκτρικής ενέργειας για βρετανικά σπίτια και επιχειρήσεις.

Η Parsons υπενθυμίζει ότι πρόσφατα δόθηκε χρηματοδότηση από την ΕΕ ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη δύο πάρκων  παλιρροιακής ενέργειας μέσω του χρηματοδοτικού προγράμματος Horizon Europe , με το ίδιο ποσό να προορίζεται επίσης για δύο πιλοτικά projects κυματικής ενέργειας το 2024.

Η άλλη μεγάλη νίκη για την ενέργεια των ωκεανών το 2023 ήρθε με την είδηση ότι το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ χορήγησε χρηματοδότηση σε ένα έργο κυματικής ενέργειας στην Ιρλανδία και σε ένα υβριδικό έργο αιολικών κυμάτων που βρίσκεται στην Ισπανία . Διεκδικώντας δύο από τις εννέα διαθέσιμες θέσεις στην κατηγορία «πιλοτικού έργου μεσαίου μεγέθους», κάθε έργο δικαιούται να λάβει έως και 40 εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο.

Το έργο Saoirse , της Simply Blue Group, θα είναι το πρώτο έργο δοκιμής και επίδειξης μετατροπής κυματικής ενέργειας πλήρους κλίμακας στην Ιρλανδία. Το πάρκο 5 MW, που βρίσκεται 4 χλμ από την ακτή της Κομητείας Κλερ, θα αποτελείται από περίπου 15 μονάδες μετατροπέων κυματικής ενέργειας.

Μικτή χρηματοδότηση

Σύμφωνα με την Parsons η «μικτή» χρηματοδότηση, η οποία συνδυάζει τη χρηματοδότηση επιχορηγήσεων, τη στήριξη εσόδων και τις ιδιωτικές επενδύσεις, είναι ο καταλύτης που θα συμβάλει στην ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας έργων ωκεάνιας ενέργειας. Ενώ οι πρόσφατες ανακοινώσεις χρηματοδότησης της ΕΕ, της Γαλλίας και της Βρετανίας είναι ενθαρρυντικές, η έλλειψη στήριξης εσόδων και η μακροπρόθεσμη πολιτική προβολή αποτελούν απειλή για την ανάπτυξη έργων ωκεάνιας ενέργειας σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Πολυτέλεια

Και αυτή είναι μια απειλή που δεν έχουμε την πολυτέλεια να αντιμετωπίσουμε αυτή τη στιγμή, τονίζει η Parsons. Οι εκτοξευόμενες τιμές του φυσικού αερίου και η πολιτική αστάθεια έχουν θέσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα στο επίκεντρο τα τελευταία δύο χρόνια. Η παγκόσμια οικονομία δέχεται το χτύπημα, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αγωνίζονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και η ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής παραμένει στάσιμη. Ταυτόχρονα, οι φιλόδοξοι στόχοι της απαλλαγής από τις  εκπομπές άνθρακα και οι καθαροί μηδενικοί στόχοι των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο έχουν αποκτήσει νέα επείγουσα ανάγκη.

Για αυτούς τους οικονομικούς, περιβαλλοντικούς και βιομηχανικούς λόγους, η επέκταση της χρήσης καινοτόμων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας – όπως η ενέργεια των ωκεανών – δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική.

Ο γόρδιος δεσμών των αδειών

Όπως και στην ανάπτυξη άλλων project στις ΑΠΕ, έτσι και στον κλάδο της γαλάζιας ενέργειας, οι άδειες αναδεικνύονται σε τροχοπέδη: «Η Ευρώπη πρέπει να φροντίσει να αποφύγει την υπονόμευση των πολιτικών της φιλοδοξιών και των χρηματοδοτικών της δεσμεύσεων από μια συμφόρηση αδειοδότησης. Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σε αυτό το θέμα – σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας » τονίζει η Parsons.

Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές στοχεύουν σε καθιερωμένες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια. Και μπορεί να χρειαστούν έως και εννέα χρόνια για να ληφθούν άδειες για ένα χερσαίο αιολικό πάρκο. Οι καθυστερήσεις που προκαλούνται από αργές, πολύπλοκες διαδικασίες έχουν απτό αντίκτυπο στο πόση ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές εισέρχεται πραγματικά στο δίκτυο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, 20 GW δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν κατανεμήθηκαν μέσω δημοπρασιών το 2022 , με την Ευρώπη να αντιπροσωπεύει τα δύο τρίτα αυτών των χαμένων ευκαιριών